Čumil is de bronzen man die op een straathoek in de oude stad van Bratislava uit een putgat leunt, kin op zijn armen, en de wereld voorbij ziet gaan. Beeldhouwer Viktor Hulík maakte hem in 1997, en zijn naam betekent zoiets als ‘de gaper’ of ‘de nieuwsgierige’. Hij is waarschijnlijk het meest gefotografeerde beeld van de stad en heeft zelfs een eigen verkeersbord, geplaatst nadat auto’s tegen hem aan reden.
Čumil in het kort
- Waar: op de hoek van Panská en Rybárska brána, waar Laurinská begint, een minuut lopen van het Hoofdplein (Hlavné námestie).
- Gemaakt: onthuld op 26 juli 1997.
- Door: de Slowaakse beeldhouwer en schilder Viktor Hulík.
- Wat het nu is: een bronzen beeld van een arbeider met helm die op stoephoogte uit een putgat omhoogkijkt, en een van de geliefdste bezienswaardigheden van de oude stad.
- Benodigde tijd: 5–10 minuten, plus even wachten op je beurt voor een foto.
Een feest voor de nieuwe voetgangerszone
Čumil werd op 26 juli 1997 onthuld tijdens een straatfeest met de naam Korzo, ter viering van de pas vernieuwde voetgangerszone van de oude stad. Er kwamen zo’n 30.000 mensen, onder wie de Slowaakse president Michal Kováč. Bij hetzelfde feest werden nog twee bronzen figuren geplaatst: Schöne Náci, een heer met hoge hoed, en een soldaat uit de tijd van Napoleon. Hulík heeft gezegd dat Čumil niemand in het bijzonder is: hij wilde een anonieme figuur die de goede stemming vasthield die hij zich als tiener van de promenade herinnerde.
Op straathoogte zitten heeft zijn risico’s. Meerdere automobilisten reden tegen het beeld, en ernaast kwam een bord ‘Man at Work’ om ze te waarschuwen. In 2018 ontdekte de politie dat vandalen aan het beeld hadden gezeten, kennelijk om het te stelen; het werd een tijd weggehaald en de verankering werd vernieuwd voordat het terugkeerde naar zijn hoek. Čumil werd zo populair dat er elders soortgelijke beelden zijn verschenen, waaronder twee in Belarus uit 2008.
Waar je op moet letten
- De houding: Čumil laat zijn kin rusten op zijn gevouwen armen op de rand van het putgat, half boven de grond, met een ontspannen, ietwat brutale blik.
- De helm: door zijn werkhelm noemen veel mensen hem de rioolwerker; het beeld staat ook gewoon bekend als ‘Man at Work’.
- Het verkeersbord: het bord ‘Man at Work’ naast hem, geplaatst nadat auto’s tegen hem aan reden. Het is half grap, half veiligheidsmaatregel.
- De straatnaam: Rybárska brána betekent ‘Visserspoort’, een herinnering aan een van de poorten in de middeleeuwse stadsmuur die hier vlakbij stond.
Verhalen die niet kloppen
Omdat Hulík Čumil geen officieel verhaal meegaf, verzinnen mensen er telkens een. Inwoners grappen dat hij onder rokken probeert te gluren, en in 1998 noemde een Amerikaanse krant hem in een fotobijschrift een soldaat. In 2024 plaatste een Facebookpagina een treurig verhaal over een straatveger die stierf aan een gebroken hart terwijl hij op een afspraakje wachtte; het werd massaal gedeeld en vertaald, maar de Slovak Spectator toonde aan dat het verzonnen was. Het echte verhaal is eenvoudiger: een vrolijke bronzen voorbijganger, gemaakt om mensen te laten glimlachen.
Tips voor je bezoek
- Kom vroeg in de ochtend voor een foto zonder rij; rond het middaguur verzamelen zich vaak groepen om hem heen.
- Ga door je knieën of kniel om op zijn hoogte te komen: van bovenaf zie je vooral zijn helm.
- Let op bestelbusjes in deze smalle straten, en wees voorzichtig: op het beeld zitten of staan beschadigt het.
In de buurt
- Hoofdplein (Hlavné námestie): het centrale plein van de oude stad, met de Maximiliaanfontein uit 1572 en het Oude Stadhuis, waarin het Stadsmuseum zit.
- De Napoleontische soldaat: Čumils collega uit 1997, een Franse soldaat die op het Hoofdplein over een bankje leunt.
- Schöne Náci: de bronzen heer met hoge hoed, naar een echt Bratislavaans figuur, Ignác Lamár, een paar stappen van het plein.
- Sint-Maartenskathedraal: de gotische kathedraal waar van 1563 tot 1830 Hongaarse koningen werden gekroond, een paar minuten lopen naar het westen.
Ontdek Bratislava met World City Trail
Onze schattenjacht in Bratislava maakt van de oude stad een spel op je telefoon. De route verbindt 10 stops en duurt ongeveer 2 uur, met zo’n 31 minuten lopen. Je komt langs plekken als de Blauwe Kerk (Sint-Elisabeth) en de Sint-Maartenskathedraal.
Heb je liever een ander format, dan is er in Bratislava ook een zelfgeleide wandeltour en een outdoor escape game.
Speel de schattenjacht in Bratislava →
Doe de zelfgeleide wandeltour door Bratislava →
Speel de outdoor escape game in Bratislava →
Feiten gecontroleerd in oktober 2026.