Piazza Garibaldi to główny plac Parmy, miejsce, w którym krzyżują się dwie najstarsze ulice miasta i gdzie ludzie wciąż się spotykają, dyskutują i piją aperitivo. Leży na miejscu rzymskiego forum, na skrzyżowaniu Via Emilia z dawną ulicą północ-południe, a budynki wokół opowiadają o niemal każdej epoce w historii miasta.
Piazza Garibaldi w skrócie
- Gdzie: w centrum Parmy, tam gdzie Strada della Repubblica i Strada Mazzini (dawna Via Emilia) spotykają się ze Strada Farini i Strada Cavour.
- Powstanie: jako forum rzymskiej Parmy; w tym samym miejscu wyrósł średniowieczny Piazza Grande, a obecny kształt plac uzyskał w XVIII i XIX wieku.
- Autor: francuski architekt Ennemond Alexandre Petitot przebudował plac dla książąt z dynastii Burbonów w latach 50. i 60. XVIII wieku.
- Czym jest dziś: głównym placem miejskim z ratuszem, Palazzo del Governatore, kościołem San Pietro i pomnikiem Giuseppe Garibaldiego.
- Ile czasu: 15–20 minut na rozejrzenie się, dłużej, jeśli usiądziesz w kawiarni albo zajrzysz na wystawę.
Od rzymskiego forum do Piazza Grande
Parma powstała jako rzymska kolonia przy Via Emilia, a jej forum leżało tam, gdzie główna droga wschód-zachód przecinała cardo biegnące z północy na południe. Goci i Longobardowie niewiele zmienili w układzie ulic, a w średniowieczu dawne forum stało się Piazza Grande, siedzibą wolnej komuny. W XIII wieku po południowej stronie stanęły pałace komunalne, a w latach 80. XIII wieku po północnej stronie pałac kupców. W styczniu 1606 roku zawaliła się wysoka wieża miejska po stronie południowej; obecny Palazzo del Comune zbudowano później według projektu Giovanniego Battisty Magnaniego i ukończono do 1673 roku.
W XVIII wieku książę Filip z Burbonów sprowadził Petitota do Parmy, a architekt nadał placowi bardziej regularny, klasyczny wygląd. Przebudował fasadę Palazzo del Governatore, obrócił fasadę San Pietro w stronę placu i w 1769 roku dodał pomnik zwany Ara Amicitiae, Ołtarz Przyjaźni. W 1893 roku zastąpił go posąg Garibaldiego dłuta Davidego Calandry, a plac przyjął imię bohatera.
Na co zwrócić uwagę
- Palazzo del Governatore po północnej stronie: długi ceglany pałac ze środkową wieżą zegarową, zbudowaną w 1673 roku przez inżyniera Giovanniego Battistę Barattieriego.
- Zegary słoneczne na tej samej wieży, zamówione w 1829 roku za panowania księżnej Marii Ludwiki; otaczają niszę z posągiem Madonny koronowanej przez Dzieciątko, dziełem rzeźbiarza Jeana-Baptiste’a Boudarda.
- Pomnik Giuseppe Garibaldiego autorstwa Davidego Calandry, przed Palazzo del Governatore.
- Skromna ceglana fasada Palazzo del Comune po południowej stronie, z portykiem na parterze i tablicami na pilastrach.
- Klasycystyczna fasada kościoła San Pietro po zachodniej stronie placu, ukończona około 1760 roku w ramach planu Petitota.
Trzy pałace, trzy władze
Plac łatwiej zrozumieć, gdy wiesz, kto gdzie zasiadał. Palazzo del Comune i starszy Palazzo del Podestà po stronie południowej były siedzibą władz miasta. Palazzo del Governatore naprzeciwko powstał jako pałac kupców, a później stał się rezydencją gubernatora rządzącego w imieniu księcia. Dziś rada miejska nadal obraduje w Palazzo del Comune, a Palazzo del Governatore służy wystawom i wydarzeniom kulturalnym, więc warto sprawdzić, co akurat jest w środku.
Wskazówki na wizytę
- Przyjdź wczesnym wieczorem, kiedy plac wypełniają spacerowicze, a pod arkadami pije się aperitivo.
- Najlepszy widok na wieżę zegarową i zegary słoneczne jest spod pomnika Garibaldiego, w stronę północy; światło jest najładniejsze po południu.
- Traktuj plac jako punkt wyjścia: zaczynają się tu wszystkie cztery historyczne główne ulice Parmy, więc łatwo ruszyć w dowolnym kierunku.
- Sprawdzaj wystawy czasowe w Palazzo del Governatore; często to okazja, by wejść do środka budynku.
W pobliżu
- Santa Maria della Steccata: renesansowy kościół kilka minut spacerem od placu, słynny z fresków Parmigianina.
- Katedra i baptysterium w Parmie: romańska katedra z kopułą malowaną przez Correggia i baptysterium z różowego marmuru autorstwa Benedetta Antelamiego, niedaleko na północ.
- Palazzo della Pilotta: ogromny pałac Farnese z drewnianym Teatro Farnese i Galerią Narodową.
- Teatro Regio: opera w Parmie, otwarta w 1829 roku i ściśle związana z muzyką Giuseppe Verdiego.
Odkryj Parmę z World City Trail
Nasza gra miejska w Parmie zamienia stare miasto w grę, w którą grasz na telefonie. Trasa zajmuje około 2 godzin, z czego około 26 minut to marsz, i prowadzi przez historyczne centrum. Możesz grać po angielsku, niemiecku, francusku, włosku, hiszpańsku i niderlandzku.
Jeśli wolisz inną formę, w Parmie jest też samodzielny spacer po mieście i plenerowa gra escape.
Zagraj w grę miejską w Parmie →
Wybierz się na samodzielny spacer po Parmie →
Zagraj w plenerową grę escape w Parmie →
Fakty sprawdzone w październiku 2026.