De Piazza della Scala is het plein tussen de Galleria Vittorio Emanuele II en het operagebouw van Milaan, de Scala. Het bestaat pas sinds 1858, toen de huizen rond het theater werden afgebroken, en in het midden staat een marmeren Leonardo da Vinci, omringd door vier van zijn leerlingen, een groep die de Milanezen de bijnaam un litro in quattro gaven: een liter voor vier.
De Piazza della Scala in het kort
- Waar: in het centrum van Milaan, aan de noordkant van de Galleria Vittorio Emanuele II, een paar minuten lopen van de Piazza del Duomo.
- Ontstaan: in 1858, toen de huizen voor de Scala werden gesloopt; het Leonardo-monument werd in 1872 onthuld.
- Wat het nu is: een plein omringd door de Scala, het Palazzo Marino (het stadhuis van Milaan) en het kunstmuseum Gallerie d’Italia.
- Benodigde tijd: 15–20 minuten voor het plein; een uur of meer als je het Scalamuseum of de Gallerie d’Italia bezoekt.
Een plein vrijgemaakt voor de opera
Op 25 februari 1776 verwoestte een brand het hoftheater van Milaan, het Teatro Regio Ducale. De opvolger werd gebouwd op de plek van de kerk Santa Maria alla Scala, in de 14e eeuw gesticht door Regina della Scala, de vrouw van Bernabò Visconti, en het nieuwe theater nam de naam van de kerk over. Het werd ontworpen door Giuseppe Piermarini en opende op 3 augustus 1778 met L’Europa riconosciuta van Antonio Salieri. Tachtig jaar lang keek het alleen uit op een straat met eenvoudige huizen.
In 1858 werden die huizen gesloopt om voor het theater een plein te openen, eerst Piazza del Teatro genoemd. Het Palazzo Marino, vanaf 1557 gebouwd voor de Genuese bankier Tommaso Marino naar een ontwerp van Galeazzo Alessi, had altijd de andere kant op gekeken, naar de Piazza San Fedele. Tussen 1888 en 1892 gaf architect Luca Beltrami het een nieuwe gevel naar het plein, en in 1872 werd in het midden het Leonardo-monument van Pietro Magni onthuld. De Scala raakte in 1943 zwaar beschadigd door bombardementen en heropende op 11 mei 1946 met een concert onder leiding van Arturo Toscanini; in 2002–2004 volgde een renovatie door Mario Botta.
Waar je op moet letten
- Leonardo en zijn leerlingen: het beeld van Leonardo in Carraramarmer staat op een sokkel van roze Baveno-graniet van ongeveer 7 meter hoog, met op de hoeken vier leerlingen: Giovanni Antonio Boltraffio, Marco d’Oggiono, Cesare da Sesto en Salaì, hier Andrea Salaino genoemd.
- De reliëfs op de sokkel: vier marmeren panelen tonen Leonardo als schilder, beeldhouwer, architect en ingenieur.
- De gevel van de Scala: Piermarini’s sobere neoclassicistische voorgevel met een portiek op de begane grond. Van buiten ziet een van de beroemdste operahuizen ter wereld er verrassend eenvoudig uit.
- Palazzo Marino: het stadhuis aan de overkant van het plein, met Beltrami’s 19e-eeuwse gevel in de stijl van het oorspronkelijke gebouw van Alessi.
- De Gallerie d’Italia: drie paleizen aan het plein, waaronder het voormalige hoofdkantoor van de Banca Commerciale Italiana, nu een kunstmuseum.
Een liter voor vier
De Milanese humor vond al snel een naam voor het monument van Magni. Van een afstand lijkt de lange Leonardo met vier kleinere leerlingen om zich heen op een wijnfles met vier glazen, en zo werd de groep un litro in quattro, een liter voor vier. De uitdrukking wordt toegeschreven aan de schrijver Giuseppe Rovani. Het plein heeft ook zijn grote avond: elk jaar op 7 december, het feest van Sint-Ambrosius, de beschermheilige van Milaan, opent de Scala haar seizoen en loopt het plein vol fotografen, nieuwsgierigen en dranghekken.
Tips voor je bezoek
- Kom op de klassieke manier: loop vanaf de Piazza del Duomo door de Galleria en stap naar buiten met de Scala recht voor je.
- Het Museo Teatrale alla Scala, in het theatergebouw, toont kostuums, instrumenten en portretten, en als er geen repetitie is kun je vaak vanuit een loge de zaal in kijken.
- Voorstellingen zijn snel uitverkocht, vooral rond de opening in december, dus boek ruim op tijd als je een opera wilt zien.
In de buurt
- Galleria Vittorio Emanuele II: de overdekte winkelgalerij met glazen dak die het plein met de Piazza del Duomo verbindt; zoek de mozaïekstier op de vloer, waarop je volgens de traditie op je hiel ronddraait voor geluk.
- Dom van Milaan: de gotische kathedraal, een paar minuten lopen door de Galleria, met dakterrassen tussen de pinakels.
- Piazza San Fedele: het pleintje achter het Palazzo Marino, met de 16e-eeuwse jezuïetenkerk San Fedele en een standbeeld van Alessandro Manzoni.
- Casa del Manzoni: het huis waar de schrijver van De verloofden woonde, op korte afstand, nu een museum.
Ontdek Milaan met World City Trail
Onze schattenjacht in Milaan maakt van het stadscentrum een spel op je telefoon. De route verbindt 10 stops en duurt ongeveer 3 uur, met zo’n 53 minuten lopen. Onderweg kom je onder meer langs de Dom, de Galleria Vittorio Emanuele II en het Castello Sforzesco.
Heb je liever een ander format, dan is er in Milaan ook een zelfgeleide wandeltour en een outdoor escape game.
Speel de schattenjacht in Milaan →
Doe de zelfgeleide wandeltour door Milaan →
Speel de outdoor escape game in Milaan →
Feiten gecontroleerd in oktober 2026.