De Neptunusfontein (Fontana del Nettuno) is een grote marmeren fontein uit het begin van de 17e eeuw die nu op de Piazza Municipio staat, voor het stadhuis van Napels. Het opvallendste aan de fontein is haar reisgeschiedenis: ze is op minstens zeven verschillende plekken in de stad afgebroken en weer opgebouwd, en staat pas sinds 2015 op haar huidige plaats.
De Neptunusfontein in het kort
- Waar: Piazza Municipio, voor het Palazzo San Giacomo (het stadhuis) en tegenover het Castel Nuovo, naast metrostation Municipio.
- Gebouwd: 1600–1601, in opdracht van de Spaanse onderkoningen.
- Door: ontworpen onder leiding van Domenico Fontana, met beeldhouwwerk van Michelangelo Naccherino, Pietro Bernini en Angelo Landi; latere toevoegingen van Cosimo Fanzago.
- Wat het nu is: een werkende openbare fontein midden op een voetgangersplein, op elk moment vrij te bekijken.
- Benodigde tijd: 10–15 minuten, langer als je op het plein gaat zitten en naar het water kijkt.
Een fontein op reis
De fontein werd besteld door onderkoning Enrique de Guzmán, graaf van Olivares, en in 1600–1601 voltooid bij het arsenaal in de haven. Daar was te weinig water, dus in 1628 werd ze verplaatst naar het plein voor het Koninklijk Paleis, het huidige Piazza del Plebiscito. Daar stond ze de volksfeesten in de weg, en in 1634 ging ze naar Santa Lucia, waar Cosimo Fanzago nieuwe beelden toevoegde. Rond 1639 liet onderkoning hertog van Medina de las Torres haar opnieuw verhuizen, naar de straat die zijn naam kreeg, de Via Medina; daarom heet de fontein nog altijd ook Fontana Medina.
Tijdens de opstand van Masaniello in 1647–1648 raakte ze beschadigd, in 1672 werd ze door een onderkoning geplunderd en ze werd verschillende keren hersteld. In 1886 belandde ze door de grote saneringswerken, het Risanamento, in opslag in grotten onder de Pizzofalcone. In 1898 dook ze weer op op de Piazza della Borsa (nu Piazza Bovio) en bleef daar tot 2000, toen metrowerken haar terugbrachten naar de Via Medina. Na een restauratie in 2014 werd ze op de Piazza Municipio herbouwd en in mei 2015 ingehuldigd, samen met het nieuwe metrostation van Álvaro Siza en Eduardo Souto de Moura.
Waar je op moet letten
- Neptunus bovenaan: de zeegod met zijn drietand, gebeeldhouwd door Michelangelo Naccherino, staand op een schaal die gedragen wordt door figuren op een rots in het midden.
- De nimfen en saters: twee van elk, die de schaal op hun hoofd dragen.
- De zeemonsters, dolfijnen en tritons in het hoofdbekken die water spuiten: dit deel is van Pietro Bernini, de vader van de beroemde Gian Lorenzo Bernini.
- De vier leeuwen op de balustrade: elk spuit water en houdt een wapenschild vast, onder meer dat van de stad en van onderkoning Medina, toegevoegd bij de verbouwing door Fanzago.
- De omgeving: ga zo staan dat je de fontein ziet met de donkere torens van het Castel Nuovo aan de ene en het stadhuis aan de andere kant.
Waarom ze twee namen heeft
Veel Napolitanen noemen haar nog steeds Fontana Medina, naar de onderkoning die haar in de 17e eeuw in de Via Medina liet plaatsen. De naam bleef aan zowel de straat als de fontein hangen, ook al is de fontein sindsdien meermaals verhuisd. Haar huidige plek is het resultaat van de herinrichting van de Piazza Municipio boven het nieuwe metrostation, waardoor het plein een lange voetgangersruimte tussen stadhuis en haven werd.
Tips voor je bezoek
- Het ochtendlicht valt mooi op de beelden; ‘s avonds is de fontein verlicht en is het drukker op het plein.
- Voor een breder beeld loop je een stukje richting de haven: dan heb je de fontein met de hele gevel van het stadhuis erachter in beeld.
- De fontein is een monument, geen pierenbad: klim niet op de balustrade en stap niet in het bekken.
- Kom met de metro: station Municipio (lijn 1) komt direct uit op het plein.
In de buurt
- Castel Nuovo (Maschio Angioino): het middeleeuwse kasteel tegenover het plein, met een witmarmeren triomfboog tussen de torens.
- Teatro di San Carlo: het historische operagebouw, een paar minuten lopen.
- Galleria Umberto I: een 19e-eeuwse winkelgalerij met een koepel van glas en ijzer, vlak achter het operagebouw.
- Piazza del Plebiscito en het Koninklijk Paleis: het enorme plein waar de fontein ooit stond, op korte loopafstand naar het zuidwesten.
Ontdek Napels met World City Trail
Onze schattenjacht in Napels maakt van het historische centrum een spel op je telefoon. De route verbindt 10 stops en duurt ongeveer 2 uur, met zo’n 46 minuten lopen, en komt onder meer langs het Nationaal Archeologisch Museum en de Cappella Sansevero met de Gesluierde Christus.
Heb je liever een ander format? In Napels is er ook een zelfgeleide wandeltour en een outdoor escape game.
Speel de schattenjacht in Napels →
Doe de zelfgeleide wandeltour door Napels →
Speel de outdoor escape game in Napels →
Feiten gecontroleerd in oktober 2026.