De Stenen Brug (Steinerne Brücke) brengt je over 16 stenen bogen over de Donau, van de oude binnenstad van Regensburg naar Stadtamhof. Ze werd gebouwd in de jaren 1130 en 1140 en was eeuwenlang de enige brug over de Donau tussen Ulm en Wenen, wat Regensburg tot een van de rijkste handelssteden van middeleeuws Duitsland maakte. Nu is ze alleen nog open voor voetgangers en fietsers, dus je kunt halverwege stilstaan en zoeken naar het stenen mannetje op de borstwering.
De Stenen Brug in het kort
- Waar: van de bruggentoren naast het oude zoutpakhuis in de binnenstad, over de Donau en het eiland Oberer Wöhrd, naar Stadtamhof op de noordoever.
- Gebouwd: in ongeveer elf jaar, waarschijnlijk 1135–1146; gerestaureerd in 2010–2018.
- Wat het nu is: een brug voor voetgangers en fietsers, sinds 1998 dicht voor auto’s en sinds 2008 voor bussen, en onderdeel van de oude stad van Regensburg met Stadtamhof, sinds 2006 UNESCO-werelderfgoed.
- Benodigde tijd: 15 minuten heen en terug, langer als je blijft voor foto’s of een worstje bij de Wurstkuchl.
Kruisvaarders, Zweden en een late reparatie
Karel de Grote liet hier een houten brug bouwen, maar die kon het verkeer en de overstromingen niet aan. De stenen opvolger verrees opvallend snel, volgens de bronnen geholpen door een ongewoon hete, droge zomer in 1135 waarin de Donau heel laag stond. De pijlers staan op eikenhouten funderingen, omringd door grote stenen platforms die de rivier in snelle, kolkende stromingen persen. Kort na de voltooiing trok koning Lodewijk VII van Frankrijk er met zijn leger overheen op weg naar de Tweede Kruistocht, en de brug werd een voorbeeld voor andere stenen bruggen uit de 12e en 13e eeuw, van Dresden tot Praag.
De brug had drie torens; alleen de zuidelijke poorttoren bestaat nog. In de Dertigjarige Oorlog bliezen Zweedse troepen in 1633 een boog op, en het gat werd meer dan 150 jaar gedicht met een houten ophaalbrug. Op 23 april 1945 bliezen Duitse troepen twee pijlers op om de Amerikaanse opmars te vertragen; de schade was pas in 1967 helemaal hersteld. Na decennia van bussen en auto’s werd het versleten metselwerk van 2010 tot 2018 gerestaureerd, en in juni 2018 ging de brug weer volledig open.
Waar je op moet letten
- Het Bruckmandl: op het hoogste punt van de brug houdt een klein, bijna naakt stenen mannetje zijn hand boven zijn ogen terwijl hij naar de dom kijkt. Het huidige beeld dateert uit 1854 en is de derde versie.
- De bult: de brug is niet vlak. Ze loopt op naar het midden en buigt licht mee met de rivier, en de kant van de binnenstad ligt ongeveer een halve meter lager dan de noordkant.
- De bruggentoren: de bewaarde poorttoren aan de kant van de binnenstad, met een klok uit 1648. Ernaast strekt zich het lange dak van de Salzstadel uit, het voormalige zoutpakhuis.
- De stroming: leun over de borstwering en kijk hoe het water tussen de brede stenen platforms rond de pijlers door raast. Deze draaikolken, de ‘Regensburger Strudel’, maakten het schepen vroeger lastig.
- De trap naar het eiland: een trap leidt naar beneden naar de Oberer Wöhrd, een eiland in de Donau met een rustig pad langs het water.
- Het uitzicht terug: vanaf de noordkant zie je de twee torenspitsen van de dom boven de daken van de binnenstad uitsteken.
De legende van de weddenschap met de duivel
Een Regensburgse legende vertelt dat de bouwmeester van de brug en die van de dom wedden wie het eerst klaar zou zijn. Toen hij achterop raakte, sloot de bruggenbouwer een pact met de duivel: die zou helpen in ruil voor de zielen van de eerste drie die de brug overstaken. Toen de brug klaar was, stuurde de bouwmeester eerst een haan, een kip en een hond eroverheen. De bedrogen duivel zou uit woede hebben geprobeerd de brug te vernielen, en daarom, zegt het verhaal, heeft ze een bult. Sommigen zien in het Bruckmandl de bruggenbouwer, die nog altijd naar de dom kijkt, die pas eeuwen later af was.
Tips voor je bezoek
- Kom vroeg in de ochtend of bij zonsondergang voor het zachtste licht op de binnenstad; in de zomer is het rond het middaguur het drukst.
- Voor de klassieke foto van brug en dom samen loop je naar het oeverpad aan de kant van Stadtamhof of naar beneden naar de Oberer Wöhrd.
- Fietsers gebruiken de brug ook, dus ga aan de kant staan als je stopt voor foto’s.
- Combineer de wandeling met Stadtamhof, de kleine barokke wijk aan de overkant, en een worstje bij de Wurstkuchl op de terugweg.
In de buurt
- Historische Wurstkuchl: een piepklein worstenkeukentje dat in de 14e eeuw tegen de stadsmuur bij de brug werd gebouwd, op een plek waar waarschijnlijk de bruggenbouwers al eten kregen.
- Salzstadel: het voormalige zoutpakhuis uit 1616–1620 aan het eind van de brug, nu het bezoekerscentrum Werelderfgoed.
- Dom van Regensburg: de gotische Sint-Pieterskathedraal met haar twee opengewerkte torenspitsen, een paar minuten lopen van de brug.
- Stadtamhof: de wijk op de noordoever, ooit een aparte Beierse stad, met kleurige huizen en cafés.
Ontdek Regensburg met World City Trail
Onze schattenjacht in Regensburg maakt van de binnenstad een spel op je telefoon. De route verbindt 10 stops en duurt ongeveer 3 uur, met zo’n 46 minuten lopen, en komt onder meer langs het Keplermonument en de basiliek van Sint-Emmeram. Je kunt spelen in het Nederlands, Engels, Duits, Frans of Italiaans.
Heb je liever een ander format, dan is er in Regensburg ook een zelfgeleide wandeltour en een outdoor escape game.
Speel de schattenjacht in Regensburg →
Doe de zelfgeleide wandeltour door Regensburg →
Speel de outdoor escape game in Regensburg →
Feiten gecontroleerd in oktober 2026.