Katedra w Parmie to romański kościół przy Piazza del Duomo, stojący obok baptysterium z różowego marmuru. Konsekrowana w 1106 roku, kryje dwa szczytowe osiągnięcia sztuki włoskiej, które dzielą cztery stulecia: wyrzeźbione przez Benedetta Antelamiego Zdjęcie z krzyża z 1178 roku i zawrotny fresk Wniebowzięcia namalowany przez Correggia w kopule.
Katedra w Parmie w skrócie
- Gdzie: Piazza del Duomo, w starym centrum Parmy, obok baptysterium i pałacu biskupiego.
- Zbudowana: rozpoczęta w drugiej połowie XI wieku i konsekrowana w 1106 roku przez papieża Paschalisa II; gotycką dzwonnicę dodano w latach 1284–1294.
- Autor: fresk w kopule namalował Antonio Allegri, zwany Correggiem (1526–1530); płaskorzeźbę Zdjęcia z krzyża wykonał Benedetto Antelami.
- Czym jest dziś: katedrą diecezji Parmy pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, w której wciąż codziennie odprawia się msze.
- Potrzebny czas: 30–45 minut, dłużej, jeśli dodasz sąsiednie baptysterium.
Trzęsienie ziemi, odbudowa i renesansowa kopuła
Po pożarze, który w 1058 roku zniszczył wcześniejszą katedrę, biskup Kadalus rozpoczął budowę nowego kościoła w innym miejscu. Papież Paschalis II konsekrował go w 1106 roku, ale zaledwie jedenaście lat później, w 1117 roku, trzęsienie ziemi poważnie go uszkodziło i trzeba go było odbudować. Fasada z piaskowca z trzema rzędami loggii pochodzi z XII wieku. W 1178 roku Benedetto Antelami podpisał i opatrzył datą płaskorzeźbę Zdjęcia z krzyża, wówczas część ambony, a w 1281 roku Giambono da Bissone wyrzeźbił dwa marmurowe lwy przy głównym portalu. Gotycka dzwonnica, zwieńczona złoconym miedzianym aniołem, powstała w latach 1284–1294.
W XVI wieku wnętrze pokryły freski. W latach 1526–1530 Correggio namalował w kopule Wniebowzięcie Marii: Maria wznosi się wśród spiralnych obłoków pełnych aniołów i świętych, widzianych od dołu, jakby dach się otworzył. Lattanzio Gambara i Bernardino Gatti ozdobili następnie freskami nawę, a Girolamo Mazzola Bedoli namalował w absydzie Chrystusa w chwale (1538–1544). Romańska bryła przetrwała, więc dziś oglądasz średniowieczny budynek niemal w całości wyłożony renesansowym malarstwem.
Na co zwrócić uwagę
- Dwa lwy przy głównym portalu z 1281 roku, dźwigające na grzbietach kolumny kruchty.
- Trzy rzędy małych arkadowych loggii na fasadzie, typowe dla romanizmu doliny Padu.
- Kopuła Correggia: stań pod skrzyżowaniem naw i spójrz w górę, w wir nóg, obłoków i skrzydeł, z Marią unoszącą się ku światłu.
- Zdjęcie z krzyża Antelamiego w prawym ramieniu transeptu: długa marmurowa płyta z Chrystusem zdejmowanym z krzyża, rzymskimi żołnierzami grającymi w kości o jego szatę oraz podpisem i datą 1178.
- Freski Lattanzia Gambary w nawie, pokrywające ściany nad arkadami scenami z życia Chrystusa.
- Krypta z fragmentami antycznych mozaik podłogowych znalezionych pod kościołem i XVI-wiecznym pomnikiem świętego Bernarda degli Uberti, patrona Parmy.
Potrawka z żab
W Parmie chętnie opowiada się, że gdy odsłonięto kopułę Correggia, jeden z kanoników zbył ją jako potrawkę z żab, z powodu plątaniny nóg widzianej od dołu. To anegdota przekazana przez późniejszych autorów, a nie udokumentowany fakt, ale dobrze oddaje, jak dziwny wydawał się fresk ludziom przyzwyczajonym do spokojnych, płaskich sklepień. Późniejsi malarze, od Lanfranca po mistrzów baroku, uważnie go studiowali.
Wskazówki na wizytę
- Przyjdź w jasny poranek: kopuła jest wysoko i w półmroku, a dzienne światło pomaga rozróżnić postacie. Przyda się mała lornetka.
- To czynna katedra: ubierz się stosownie, zachowaj ciszę i nie chodź po kościele w czasie mszy.
- Przejdź na drugą stronę placu, by sfotografować razem fasadę, dzwonnicę i baptysterium.
W pobliżu
- Baptysterium w Parmie: ośmioboczna wieża z różowego marmuru z Werony według projektu Antelamiego, rozpoczęta w 1196 roku, z rzeźbionymi portalami i malowanymi sklepieniami.
- San Giovanni Evangelista: kościół benedyktynów tuż za katedrą, gdzie Correggio namalował swoją pierwszą kopułę, Wizję świętego Jana.
- Muzeum Diecezjalne: przy tym samym placu, z rzeźbami z katedry i pozostałościami wczesnochrześcijańskich budowli odkrytych pod nią.
- Palazzo della Pilotta: ogromny pałac Farnese, kilka minut pieszo, z drewnianym Teatro Farnese i Galerią Narodową.
Odkryj Parmę z World City Trail
Nasza gra miejska w Parmie zamienia stare miasto w grę na telefonie. Trasa trwa około 2 godzin, w tym około 26 minut marszu, i prowadzi do najważniejszych miejsc w centrum. Możesz grać po angielsku, niemiecku, francusku, włosku, hiszpańsku lub niderlandzku.
Jeśli wolisz inny format, w Parmie jest też samodzielny spacer po mieście i plenerowa gra escape.
Zagraj w grę miejską w Parmie →
Wybierz się na samodzielny spacer po Parmie →
Zagraj w plenerową grę escape w Parmie →
Fakty sprawdzone w październiku 2026.