Triest wspina się od portu na jedno wzgórze, a ten przewodnik idzie tą drogą przez sześć miejsc: operę Teatro Verdi, kolumnę Leopolda na Piazza della Borsa, teatr rzymski, a na szczycie wzgórza San Giusto katedrę, zamek i Parco della Rimembranza. Razem opowiadają historię miasta od rzymskiego Tergeste, przez czasy Wenecji i Habsburgów, aż po XX wiek, a wszystkie sześć to przystanki naszej gry miejskiej.
Opera Teatro Lirico Giuseppe Verdi
Opera w Trieście została otwarta 21 kwietnia 1801 roku jako Teatro Nuovo, operą Johanna Simona Mayra. Gian Antonio Selva, architekt weneckiej La Fenice, zaprojektował widownię w kształcie podkowy, a Matteo Pertsch przebudował fasadę, czerpiąc z mediolańskiej La Scali. W 1821 roku teatr przemianowano na Teatro Grande i pod tą nazwą odbyły się tu prapremiery dwóch oper Verdiego: Il corsaro w 1848 i Stiffelio w 1850 roku. Gdy Verdi zmarł w styczniu 1901 roku, miasto w ciągu kilku godzin nadało teatrowi jego imię.
- Klasycystyczna fasada od strony Piazza Verdi, z kolumnami i posągami na szczycie, oraz spokojniejsza strona od morza.
- Plac przed teatrem: dobre miejsce, by się cofnąć i zobaczyć, jak budynek stoi między dawnym nabrzeżem a dzielnicą biznesową.
Piazza della Borsa i kolumna Leopolda
Piazza della Borsa to plac triesteńskich kupców. Klasycystyczna Stara Giełda (Borsa Vecchia) powstała w 1806 roku według projektu Antonia Mollariego i dziś mieści izbę handlową; sama giełda przeniosła się później do Palazzo Tergesteo, a potem do sąsiedniego budynku zwanego Nową Giełdą. Pośrodku placu stoi kamienna kolumna z posągiem cesarza Leopolda I. Postawiono ją w 1660 roku na innym placu, Piazza Pozzo del Mare, a w 1808 roku przeniesiono tutaj. Syn Leopolda, Karol VI, uczynił z Triestu wolny port i ta decyzja zmieniła małe miasteczko w główny port monarchii Habsburgów.
- Cesarz w zbroi na szczycie kolumny, spoglądający na plac.
- Kolumny i posągi na fasadzie Starej Giełdy oraz mieszanka stylów okolicznych pałaców, od klasycyzmu po początek XX wieku.
Teatr rzymski w Trieście
U stóp wzgórza San Giusto, między Via Donota a Via del Teatro Romano, leżą ruiny teatru rzymskiego Tergeste. Zbudowano go pod koniec I wieku p.n.e. i rozbudowano na początku II wieku n.e.; mieścił wtedy od 3500 do 6000 widzów, zależnie od źródła. Być może ufundował go Kwintus Petroniusz Modestus, triesteńczyk w służbie cesarza Trajana, choć niektórzy historycy uważają, że opłacił tylko przebudowę. Architekt Pietro Nobile rozpoznał to miejsce w 1814 roku, ale w całości teatr odsłonięto dopiero w 1938 roku, gdy wyburzono część starego miasta. Znalezione tu posągi i inskrypcje są dziś w rzymskim lapidarium na zamku.
- Półkoliste rzędy siedzeń (cavea) wpisane w zbocze wzgórza, dobrze widoczne zza ogrodzenia przy ulicy.
Katedra San Giusto Martire
Katedra na szczycie wzgórza to w rzeczywistości dwa połączone kościoły. Między IX a XI wiekiem na ruinach starszej świątyni zbudowano obok siebie dwie bazyliki: jedną pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, drugą świętego Justa (San Giusto), patrona miasta. W XIV wieku rozebrano po jednej nawie z każdej i połączono je pod jednym dachem; prace trwały od 1302 do 1320 roku, a katedrę konsekrowano w 1385 roku. Dlatego jej plan jest nietypowy, a fasada niesymetryczna.
Dwie boczne absydy zachowały mozaiki z XII i XIII wieku, wykonane przez rzemieślników z Wenecji Euganejskiej: jedna przedstawia Matkę Boską, druga Chrystusa między świętymi Justem i Serwulusem. Dzwonnica pochodzi z XIV wieku. W kaplicy świętego Karola Boromeusza są groby karlistowskich pretendentów do tronu Hiszpanii, którzy w XIX wieku żyli na wygnaniu w Trieście.
- Gotycka rozeta w surowej kamiennej fasadzie.
- Mozaiki na złotym tle w bocznych absydach i fragment dawnej posadzki mozaikowej wtopiony w obecną podłogę.
Castello di San Giusto
Zamek stoi w najwyższym punkcie starego miasta. Pierwsze wzmianki o twierdzy pochodzą z XV wieku; na początku XVI wieku Wenecjanie dodali wysoki półkolisty mur, a bastiony powstawały etapami: bastion Lalio w latach 1551–1561, część północna do 1595 roku i bastion Pomis w 1630 roku. Nigdy nie zrealizowano planu rozbudowy twierdzy na cały szczyt wzgórza, który wymagałby zburzenia katedry. Prawdziwe walki toczyły się tu tylko dwa razy: podczas dwutygodniowego oblężenia w 1813 roku i w 1945 roku, gdy poddały się tu wojska niemieckie.
- Dziś zamek należy do miasta i jest muzeum miejskim. Na bastionie Lalio działa otwarte w 2001 roku Lapidario Tergestino z rzymskimi inskrypcjami, reliefami i rzeźbami z Triestu, w tym znaleziskami z teatru rzymskiego.
- Spacer po wałach, z którego widać części miasta i zatoki niewidoczne z tarasu.
Parco della Rimembranza
Park pamięci pokrywa zbocze wzgórza San Giusto między zamkiem a Via Capitolina. Zaprojektował go inżynier Vittorio Privileggi, a urządzono go w latach 1933–1935, w czasach faszystowskich, dla uczczenia poległych w wojnach. Na zboczu stoją surowe bloki krasowego kamienia z nazwiskami znanych i nieznanych żołnierzy. Na górze stoi pomnik poległych autorstwa Attilia Selvy i Enrica Del Debbia, poświęcony ochotnikom z Triestu, którzy zginęli w pierwszej wojnie światowej. Tablica upamiętnia też wielu triesteńczyków, którzy zginęli w tej wojnie w armii habsburskiej i w rzeczywistości stanowili większość.
- Wysoka fontanna w kształcie obelisku, również autorstwa Privileggiego, postawiona w 1938 roku na wizytę Mussoliniego. Miała być tymczasowa, została i po dwóch renowacjach znów działa od 2006 roku.
- Poniżej parku Scala dei Giganti, podwójne schody z 1907 roku autorstwa Ruggera i Arduina Berlamów, schodzące na Piazza Goldoni, z klombem układającym się w herb miasta: białą halabardę na czerwonym tle.
Jak zobaczyć je podczas jednego spaceru
Zacznij nad morzem przy Teatro Verdi, potem przejdź obok Piazza Unità d’Italia na Piazza della Borsa z kolumną Leopolda. Stamtąd idź pod górę w stronę Via del Teatro Romano, by zobaczyć teatr rzymski, i wspinaj się dalej na wzgórze San Giusto do katedry i zamku. Zakończ w Parco della Rimembranza i zejdź schodami Scala dei Giganti na Piazza Goldoni. Jeśli zaczynasz dalej na północy, Ponte Rosso i Canal Grande są kilka minut od teatru.
Odkryj Triest z World City Trail
Nasza gra miejska w Trieście zamienia miasto w grę na telefonie. Trasa łączy 10 przystanków, od Ponte Rosso nad Canal Grande do katedry San Giusto, a wszystkie sześć miejsc z tego przewodnika to przystanki: Teatro Verdi, Piazza della Borsa, teatr rzymski, Parco della Rimembranza, zamek i katedra, a do tego Piazza del Ponterosso, róża wiatrów i Piazza Unità d’Italia. Na każdym przystanku rozwiązujesz zagadkę i poznajesz historię, we własnym tempie.
W Trieście jest też samodzielny spacer po mieście i plenerowa gra escape, jeśli wolisz inny format.
Zagraj w grę miejską w Trieście →
Wybierz się na samodzielny spacer po Trieście →
Zagraj w plenerową grę escape w Trieście →
Fakty sprawdzone w październiku 2026.