Ten przewodnik prowadzi do sześciu miejsc na wzgórzu Castello, otoczonym murami starym mieście Cagliari, i na jego północnym zboczu: Giardini Pubblici, rzymskiego amfiteatru, Porta Cristina, Narodowego Muzeum Archeologicznego, katedry i bastionu Saint Remy. Obejmują czasy od rzymskiego Carales po XX wiek i wszystkie są przystankami naszej gry miejskiej, więc łączy je jeden spacer, od ogrodów po wielkie schody nad nowoczesnym miastem.
Giardini Pubblici
Giardini Pubblici, czyli ogrody publiczne, leżą tuż za murami Castello, na początku alei Buon Cammino. Miasto kupiło teren w 1840 roku i urządziło na nim XIX-wieczny ogród spacerowy z długą aleją drzew, fontannami i klombami. W upalny dzień to jedno z najbardziej zacienionych miejsc starego miasta.
Na końcu głównej alei stoi Galleria Comunale d’Arte, miejska galeria sztuki. Budynek był królewskim magazynem prochu sabaudzkiego arsenału, z klasycystyczną fasadą z 1828 roku; w 1933 roku stał się galerią sztuki, pierwszym muzeum miejskim na Sardynii. Mieści kolekcję Ingrao ze sztuką włoską i salę z pracami sardyńskiego rzeźbiarza Francesca Ciusy. Ogrody są pierwszym przystankiem naszej gry miejskiej.
- Stare drzewa jakarandy, które pod koniec wiosny barwią aleję na fioletowo, i dwa ogromne figowce wielkolistne.
- Gipsowy oryginał La madre dell’ucciso (Matka zabitego) Ciusy, opłakująca matka z 1907 roku, w galerii.
Rzymski amfiteatr w Cagliari
Amfiteatr zbudowano w I–II wieku n.e., gdy Cagliari było rzymskim miastem Carales. Połowę wykuto w skale wzgórza, resztę wzniesiono z białego wapienia; mieścił około 8000–10 000 widzów, sporą część mieszkańców. Odbywały się tu walki gladiatorów, pokazy z udziałem zwierząt i publiczne egzekucje.
Gdy w V wieku przestał być używany, kolejni władcy, od Bizantyjczyków po Pizę i Aragonię, traktowali go jak kamieniołom, dlatego brakuje dużej części górnych rzędów. W XIX wieku odkopano go pod kierunkiem archeologa Giovanniego Spano. Na początku XXI wieku przykrywała go konstrukcja z metalu i drewna na letnie koncerty; później ją usunięto, by przywrócić miejsce archeologii. Amfiteatr jest jednym z przystanków naszej gry miejskiej, tuż obok uniwersyteckiego ogrodu botanicznego.
- Rzędy siedzeń wykute wprost w litej skale wzgórza.
- Korytarze wokół areny, które były zasypane, gdy zaczęto wykopaliska.
Porta Cristina
Porta Cristina to północna brama Castello, między aleją Buon Cammino a piazza Arsenale. Zbudowano ją w 1825 roku w stylu klasycystycznym według projektu hrabiego Carla Pila Boyla, zatwierdzonego przez króla Karola Feliksa Sabaudzkiego, a zastąpiła starszą bramę z XVII wieku, Porta del Soccorso.
Nazwa pochodzi od królowej Marii Krystyny, żony Karola Feliksa. Jej linie wzorowano na wewnętrznej stronie Porta Pia w Rzymie. To jeden z przystanków naszej gry miejskiej, a przejście przez nią to klasyczna droga z ogrodów do górnego miasta.
- Łacińska inskrypcja w lunecie, mówiąca, że król Karol Feliks otworzył wygodniejszą i krótszą drogę z zamku, a królowa Maria Krystyna dała jej swoje imię, z datą 1825.
- Pilastry po obu stronach łuku i dwa wysunięte gzymsy nad nim.
Narodowe Muzeum Archeologiczne
Narodowe Muzeum Archeologiczne w Cagliari powstało w 1800 roku, gdy wicekról Karol Feliks urządził w pałacu wicekrólewskim gabinet archeologii i historii naturalnej; dla zwiedzających otwarto je w 1802 roku. Od 1993 roku mieści się w Cittadella dei Musei przy piazza Arsenale, zespole w dawnym arsenale królewskim, przebudowanym przez architekta Libera Cecchiniego.
To najlepsze miejsce na Sardynii, by zrozumieć przeszłość wyspy, od epoki przednuragijskiej i nuragijskiej po bizantyjską. Największe atrakcje to nuragijskie figurki z brązu przedstawiające wojowników, łuczników i wodzów, stela z Nory z jedną z najstarszych inskrypcji fenickich w zachodniej części Morza Śródziemnego oraz kartagińska złota biżuteria. Muzeum jest jednym z przystanków gry miejskiej.
- Posągi z Mont’e Prama, duże kamienne postacie wojowników i pięściarzy, w poświęconej im części.
- Nuragijskie łódki z brązu (navicelle), na przykład ta znaleziona w Orroli.
Katedra w Cagliari
Katedra pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Cecylii stoi przy piazza Palazzo w środku Castello. Zbudowano ją w XIII wieku, gdy miastem rządziła Piza, w stylu romańskim pizańskim, a katedrą została w 1258 roku. Pasiasta fasada, którą widzisz dziś, jest dużo młodsza: neoromańska, z lat 30. XX wieku, wzorowana na katedrze w Pizie.
Wnętrze jest w dużej mierze barokowe, ale najstarszy skarb pochodzi z Pizy. Mistrz Guglielmo wyrzeźbił w XII wieku marmurową ambonę dla katedry w Pizie, którą w 1312 roku wysłano do Cagliari; później podzielono ją na dwie ambony, stojące dziś przy głównym wejściu. W lewym ramieniu transeptu znajduje się XVII-wieczne mauzoleum króla Sycylii Marcina I, który zmarł w Cagliari w 1409 roku. Katedra jest jednym z przystanków naszej gry miejskiej.
- Rzeźbione przez Guglielma płyciny ze scenami z życia Chrystusa na dwóch ambonach przy wejściu.
- Krypta, czyli Sanktuarium Męczenników, ze 179 niszami z relikwiami pierwszych męczenników Cagliari.
Bastion Saint Remy
Bastion Saint Remy to okazały taras ze schodami, który łączy Castello z nowoczesnym miastem poniżej. Stoi na hiszpańskich bastionach z lat 30. XVI wieku, ale obecną formę zbudowano w latach 1899–1903 według projektu Giuseppe Costy. Nazwano go na cześć pierwszego sabaudzkiego wicekróla Sardynii, Filippa Guglielma Pallaviciniego, barona Saint-Rhémy.
Górny taras i kryta promenada pod nim noszą imię króla Humberta I. 17 lutego 1943 roku bomby zniszczyły łuk triumfalny i część schodów, a bastion dawał potem schronienie ludziom, którzy stracili domy; odbudowany, został ponownie otwarty w 1958 roku. Dziś taras jest ulubionym punktem widokowym miasta i jednym z przystanków naszej gry miejskiej.
- Podwójne schody prowadzące z piazza Costituzione do łuku triumfalnego.
- Passeggiata Coperta, trzynawowa kryta promenada, dziś używana na wystawy sztuki, oraz widok na port i laguny z Terrazza Umberto I.
Jak zobaczyć je podczas jednego spaceru
Ta kolejność mniej więcej odpowiada trasie gry miejskiej. Zacznij w Giardini Pubblici od galerii sztuki, a potem zejdź do rzymskiego amfiteatru. Wróć na aleję Buon Cammino i wejdź do Castello przez Porta Cristina. Tuż za bramą jest piazza Arsenale z Muzeum Archeologicznym w Cittadella dei Musei. Stamtąd idź na południe głównym grzbietem Castello do piazza Palazzo i katedry, a zakończ na bastionie Saint Remy, najlepiej o zachodzie słońca, zanim zejdziesz schodami na piazza Costituzione.
Odkryj Cagliari z World City Trail
Nasza gra miejska w Cagliari zamienia stare miasto w grę na telefonie. Trasa łączy 10 przystanków, od Giardini Pubblici do piazza Giacomo Matteotti, a wszystkie sześć miejsc z tego przewodnika to przystanki, podobnie jak bastion Santa Croce, Wieża Słonia, piazza Yenne i piazza Giacomo Matteotti. Na każdym przystanku rozwiązujesz zagadkę i poznajesz historię, we własnym tempie.
W Cagliari jest też samodzielny spacer po mieście i plenerowa gra escape, jeśli wolisz inny format.
Zagraj w grę miejską w Cagliari →
Wybierz się na samodzielny spacer po Cagliari →
Zagraj w plenerową grę escape w Cagliari →
Fakty sprawdzone w październiku 2026.