Większość odwiedzających Stuttgart nie oddala się od Schlossplatz i jego pałaców. Ten przewodnik przedstawia cztery miejsca, które pokazują inne oblicza miasta: Schillerplatz z pierwszym w Niemczech pomnikiem Schillera, miejskie Lapidarium z rzymskimi nagrobkami, wieżę telewizyjną na wzgórzu Hoher Bopser i osiedle Weissenhof, wizytówkę architektury modernistycznej z 1927 roku. Razem prowadzą od rzymskiego kamienia do betonu XX wieku i od starego centrum na otaczające je wzgórza.
Schillerplatz
Schillerplatz to stary plac w centrum, dawniej dziedziniec przed Starym Zamkiem. Przez stulecia nazywał się po prostu Schloßplatz; gdy w XVIII wieku Nowy Zamek dostał własny, większy plac, ten stał się „starym Schloßplatz”. W 1839 roku pośrodku stanął posąg poety Friedricha Schillera dłuta duńskiego rzeźbiarza Bertela Thorvaldsena, pierwszy pomnik Schillera w Niemczech, i ludzie szybko zaczęli nazywać plac jego imieniem. Oficjalnie nazwa obowiązuje dopiero od 1934 roku.
Plac otaczają jedne z niewielu starszych budynków, które przetrwały w centrum: od wschodu Stary Zamek, od południa Stiftskirche i Fruchtkasten, dawny spichlerz, od zachodu Prinzenbau, dziś siedziba krajowego ministerstwa sprawiedliwości, a od północy Alte Kanzlei, dawna kancelaria. Dwa razy w tygodniu plac wypełnia targ, a podczas dużych imprez na Marktplatz, takich jak jarmark bożonarodzeniowy i wioska winiarska, stragany sięgają aż tutaj. Schillerplatz to jeden z przystanków naszej gry miejskiej.
- Schiller Thorvaldsena, wzorowany na rysunku poety wykonanym w 1787 roku przez Johanna Christiana Reinharta, który zaginął.
- Kolumna Merkurego przy Alte Kanzlei: smukła okrągła wieża z 1598 roku, od 1862 roku zwieńczona złoconą postacią młodego Merkurego.
Miejskie Lapidarium
Na zboczu Karlshöhe, na południu miasta przy Mörikestraße, leży miejskie Lapidarium, muzeum kamieni pod gołym niebem w ogrodzie dawnej willi. Jej właściciel, Carl von Ostertag-Siegle, kazał w 1905 roku urządzić tarasowy ogród na wzór włoskich ogrodów tarasowych i wypełnił go swoją kolekcją rzymskich starożytności. W tym samym roku miasto zaczęło przechowywać fragmenty architektury ocalone podczas przebudowy starówki. Po drugiej wojnie światowej miasto kupiło willę z ogrodem, a w lipcu 1950 roku otwarto tu Lapidarium.
Dziś muzeum pokazuje ponad 200 zabytków, w większości kamiennych, z pięciu stuleci historii Stuttgartu: fragmenty domów, fontann i rzeźb z miasta, które w dużej części przepadło w czasie wojny. Rzymska kolekcja Ostertag-Siegle dodaje prawie 200 obiektów, wśród nich płyty nagrobne z łacińskimi inskrypcjami, wykute niemal dwa tysiące lat temu ku pamięci zmarłych. Jeśli ciekawią cię rzymskie stele nagrobne, to w Stuttgarcie najlepsze miejsce, by obejrzeć je z bliska. Ogród jest otwarty głównie w ciepłych miesiącach, więc przed zimową wizytą sprawdź, czy jest dostępny.
- Rzymskie inskrypcje i nagrobki w Unterer Wandelgang, zadaszonym chodniku w dolnej części ogrodu.
- Fragmenty dawnych budynków Stuttgartu, zebrane po wojnie i ustawione wśród tarasów i roślin.
- Same tarasy, ogród w stylu włoskim z 1905 roku pośrodku dzielnicy mieszkaniowej.
Fernsehturm (wieża telewizyjna)
Wieża telewizyjna Stuttgartu stoi na Hoher Bopser, zalesionym wzgórzu na południowy wschód od centrum. Zaprojektował ją inżynier Fritz Leonhardt, który nadał jej też architektoniczny kształt; budowa ruszyła w czerwcu 1954 roku, a wieżę otwarto w lutym 1956 roku. Była to pierwsza wieża tego typu z żelbetu z wysuniętą kabiną dla zwiedzających pod anteną i stała się pierwowzorem późniejszych wież łączących taras widokowy, panoramę dookoła i miejsce, gdzie można coś zjeść lub wypić.
Razem z anteną wieża ma 216,6 metra wysokości, a główny taras widokowy znajduje się około 150 metrów nad ziemią. Na górze działa kawiarnia z barem. W marcu 2013 roku wieżę zamknięto dla zwiedzających ze względów przeciwpożarowych i otwarto ponownie dopiero w styczniu 2016 roku. Przy wieży zatrzymują się linie Stadtbahn U7, U8 i U15, więc łatwo dojedziesz tu z centrum.
- Widok z tarasu na miasto leżące w kotlinie, a po drugiej stronie na lasy i płaskowyż Filder.
- Mały taras dla dzieci kilka metrów nad głównym, na który prowadzą kręcone schody.
Osiedle Weissenhof
W 1927 roku Deutscher Werkbund, stowarzyszenie architektów i projektantów, zorganizował w Stuttgarcie wystawę, której głównym eksponatem było całe nowe osiedle mieszkaniowe na Weissenhof, na północy miasta. Projektem kierował Ludwig Mies van der Rohe: wybrał architektów, uzgadniał ich budżety, nadzorował budowę i sam zaprojektował domy od 1 do 4. Siedemnastu architektów z całej Europy wzniosło 21 budynków z 60 mieszkaniami, wśród nich Walter Gropius, Bruno Taut, Hans Scharoun, J.J.P. Oud, Mart Stam oraz Le Corbusier z Pierre’em Jeanneretem. Osiedle otwarto 23 lipca 1927 roku, mniej więcej rok później niż planowano, i przyciągnęło tłumy.
Nie wszystkim się podobało: w czasach nazistowskich krytycy wyśmiewali je jako „arabską wioskę”. Bomby z czasów drugiej wojny światowej zniszczyły kilka budynków, dwa kolejne rozebrano później, a z pierwotnych 21 zachowało się 11. W 2016 roku dwa budynki Le Corbusiera wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO razem z innymi dziełami architekta. Od października 2006 roku w jego podwójnym domu, przywróconym po trzech latach prac do pierwotnego stanu, mieści się Weissenhofmuseum.
- Podwójny dom Le Corbusiera, gdzie dzięki muzeum możesz wejść do jednego z mieszkań z 1927 roku.
- Domy od 1 do 4 Miesa van der Rohe, człowieka, który kierował całym projektem.
Jak zobaczyć je podczas jednego spaceru
Te cztery miejsca są rozrzucone po mieście, więc zaplanuj raczej pół dnia albo więcej niż krótki spacer. Zacznij od Schillerplatz, najlepiej w targowy poranek, i obejrzyj pomnik Schillera oraz kolumnę Merkurego. Z centrum idź na południe do Lapidarium na Karlshöhe, w sezonie, gdy ogród jest otwarty. Potem pojedź Stadtbahn na górę do wieży telewizyjnej; w pogodne popołudnie widok jest najlepszy. Osiedle Weissenhof na północy zostaw na inny wypad albo od niego zacznij dzień.
Odkryj Stuttgart z World City Trail
Nasza gra miejska w Stuttgarcie zamienia centrum w grę na twoim telefonie. Trasa łączy 10 przystanków, od ogródka piwnego w Schlossgarten do fontanny Hans im Glück. Z miejsc opisanych w tym przewodniku przystankiem jest Schillerplatz; Lapidarium, wieża telewizyjna i osiedle Weissenhof leżą poza trasą i dobrze nadają się na resztę pobytu. Trasa prowadzi też do Staatsgalerie, Stiftskirche i na Marktplatz.
Jeśli wolisz inny format, w Stuttgarcie jest też spacer po mieście bez przewodnika i plenerowa gra escape.
Zagraj w grę miejską w Stuttgarcie →
Wybierz się na samodzielny spacer po Stuttgarcie →
Zagraj w plenerową grę escape w Stuttgarcie →
Fakty sprawdzone w październiku 2026.