Het Palazzo della Torre dell’Orologio is het paleis met de klokkentoren aan de Piazza del Popolo, het hoofdplein van Ravenna. De naam betekent gewoon ‘paleis van de klokkentoren’, maar de geschiedenis is allesbehalve gewoon: de afgelopen twee eeuwen was het het douanekantoor van de stad, de allereerste bioscoop van Ravenna en tussen de wereldoorlogen het plaatselijke hoofdkwartier van de fascistische partij.
Het Palazzo della Torre dell’Orologio in het kort
- Waar: aan de Piazza del Popolo in het historische centrum van Ravenna, op een paar passen van het Palazzo Merlato, het stadhuis.
- Gebouwd: op de resten van twee kerken die vroeger aan het plein stonden, San Marco en San Sebastiano, die allang verdwenen zijn.
- Wat het nu is: een van de historische paleizen rond het plein, het mooist van buitenaf te bekijken tijdens een wandeling over de piazza.
- Benodigde tijd: 10 tot 15 minuten voor het paleis en het plein eromheen.
Van twee kerken naar douane, bioscoop en partijkantoor
De Piazza del Popolo kreeg zijn huidige vorm in de 15e eeuw, toen Ravenna werd bestuurd door de Republiek Venetië. De Venetianen bouwden het stadhuis opnieuw op en zetten in 1483 aan de rand van het plein twee granieten zuilen van de beeldhouwer Pietro Lombardo neer. In die tijd stonden ook de kerken San Marco en San Sebastiano aan de piazza. Beide verdwenen, en op hun ruïnes verrees het Palazzo della Torre dell’Orologio, genoemd naar de klokkentoren waaraan je het nog altijd herkent.
Het latere gebruik van het gebouw leest als een korte geschiedenis van het moderne Ravenna. Vanaf 1798 zat hier het centrale douanekantoor van de stad. In 1907 kwam de eerste bioscoop van Ravenna erin, toen bewegende beelden nog iets nieuws waren. Van 1928 tot 1939 was het de eerste Casa del Fascio van de stad, de zetel van de fascistische partij. Op de gevel herinnert nu bijna niets meer aan die hoofdstukken, en juist daarom is het de moeite waard ze te kennen voordat je omhoog kijkt naar de klok.
Waar je op moet letten
- De klokkentoren: het element waaraan het paleis zijn naam dankt, en de snelste manier om het gebouw te vinden tussen de paleizen rond het plein.
- De twee zuilen: de granieten zuilen van Pietro Lombardo uit 1483 staan op sokkels uit de Romeinse tijd. Op de ene staat de heilige Apollinaris, de eerste bisschop van Ravenna; op de andere stond vroeger de leeuw van Sint-Marcus, die later werd vervangen door een beeld van de heilige Vitalis.
- De meridiaanlijn: zoek op een van de zuilen de ingegraveerde lijn van een zonnewijzer. Die werd in 1793 aangebracht om de zonnemiddag aan te geven, zodat de mechanische klok van het plein op de zon gelijkgezet kon worden.
- Palazzo Merlato: het stadhuis, waarvan de naam ‘gekanteeld’ betekent. Het werd in 1681 herbouwd en vanaf 1761 uitgebreid, toen het de naam kreeg die het nu nog draagt.
- De prefectuur: het Palazzo Apostolico, vroeger de zetel van het pauselijke bestuur, werd in 1696 vernieuwd. Een grote boog verbindt het met een naburig paleis ontworpen door Camillo Morigia, de architect van het graf van Dante.
De klok gelijkzetten op de zon
Voordat klokken betrouwbaar waren, controleerden steden ze met de zon, en de meridiaan op de zuil laat zien hoe Ravenna dat deed. Raakte de schaduw de ingegraveerde lijn, dan was het zonnemiddag, en wie voor de klok van het plein zorgde, kon hem bijstellen. Sinds een restauratie in 1868 heeft de lijn geen gnomon meer die de schaduw werpt, dus werkt hij niet meer. Toch herinnert hij er mooi aan dat de klokkentoren en de zuil ooit twee delen waren van hetzelfde systeem om het plein op tijd te houden.
Tips voor je bezoek
- Kom in de vroege avond, als de Piazza del Popolo volloopt met wandelaars en de caféterrassen rond het plein vol zitten.
- Ga bij de zuilen staan, dan zie je de klokkentoren en de paleizen rond het plein in één blik.
- Kijk goed naar de sokkels van de zuilen en de ingegraveerde meridiaan; als het druk is op het plein, zie je ze makkelijk over het hoofd.
- Combineer het plein met het graf van Dante en de basiliek van San Francesco, op korte loopafstand.
In de buurt
- Palazzo Merlato: het stadhuis aan hetzelfde plein, met zijn arcade op de begane grond.
- Graf van Dante: het kleine neoclassicistische tempeltje van Camillo Morigia waar de dichter, die in 1321 in Ravenna stierf, begraven ligt; een paar minuten lopen.
- Basiliek van San Francesco: naast het graf van Dante, met een crypte onder het grondwaterpeil waar vissen boven een oude mozaïekvloer zwemmen.
- Torre Civica: de middeleeuwse scheve toren van Ravenna aan de Via Ponte Marino, op korte loopafstand van het plein.
Ontdek Ravenna met World City Trail
Onze schattenjacht in Ravenna maakt van de oude stad een spel dat je op je telefoon speelt. De route verbindt 10 stops, duurt ongeveer 2 uur, waarvan zo’n 38 minuten lopen, en komt onder meer langs de Giardini Pubblici. Je kunt spelen in het Nederlands, Engels, Duits, Frans, Italiaans en Spaans.
Heb je liever een ander formaat, dan is er in Ravenna ook een zelfgeleide wandeltour en een outdoor escape game.
Speel de schattenjacht in Ravenna →
Doe de zelfgeleide wandeltour door Ravenna →
Speel de outdoor escape game in Ravenna →
Feiten gecontroleerd in oktober 2026.