Het centrum van Lissabon loopt vanaf de Bairro Alto af naar de rivier, en vijf van de bekendste bezienswaardigheden liggen langs die helling: een uitkijkpunt, een jezuïetenkerk met een in Rome gemaakte kapel, een 18e-eeuws operahuis, het grote plein aan de rivier en de kathedraal. Deze gids behandelt ze alle vijf in de volgorde waarin je ze te voet tegenkomt, van boven op de heuvel tot beneden. Veel van wat je ziet is gevormd door de aardbeving van 1 november 1755 en de wederopbouw daarna, zodat de verhalen van stop tot stop op elkaar aansluiten.
Miradouro de São Pedro de Alcântara
Dit tuinterras aan de rand van de Bairro Alto is een van de klassieke uitkijkpunten van de stad. Het ligt op twee niveaus, met bomen, bankjes en een balustrade, en kijkt naar het oosten over de Baixa naar het Castelo de São Jorge en de heuvelwijk Graça. Omdat het op het oosten ligt, is het op zijn mooist aan het eind van de middag, als de zon het kasteel en de huizen aan de overkant verlicht.
De kabeltram Glória, die vroeger vanaf Restauradores naar boven reed, is buiten dienst sinds een dodelijke ontsporing in september 2025, en de stad wil hem vervangen. Tot die tijd bereik je het terras te voet via de steile Calçada da Glória of via de vlakke straten van de Bairro Alto.
- Het tegelpaneel op de balustrade dat de heuvels, kerken en monumenten voor je benoemt.
- Het monument voor Eduardo Coelho, oprichter van de krant Diário de Notícias, met daaronder het bronzen beeld van een jonge krantenverkoper.
- De kasteelmuren op de heuvel tegenover je en het stratenpatroon van de Baixa in het dal ertussen.
Kerk van São Roque
Van buiten ziet São Roque er eenvoudig uit. Het was een van de eerste kerken van de jezuïetenorde, gebouwd in de tweede helft van de 16e eeuw op de plek van een kleine kapel voor de heilige Rochus, die men aanriep tegen de pest. De kerk kwam de aardbeving van 1755 met relatief weinig schade door, waardoor het interieur een van de best bewaarde van Lissabon is: één breed schip met een beschilderd houten plafond en een rij rijk versierde zijkapellen.
Het pronkstuk is de kapel van Johannes de Doper, de laatste links. Koning João V bestelde haar in de jaren 1740 in Rome. Ze werd ontworpen door Luigi Vanvitelli en Nicola Salvi, in Rome opgebouwd en door paus Benedictus XIV gezegend, daarna uit elkaar gehaald, per schip naar Lissabon gebracht en hier weer opgebouwd. Ze wordt vaak een van de duurste kapellen ooit genoemd.
- De afbeeldingen in de kapel van Johannes de Doper: het zijn geen schilderijen, maar mozaïeken van piepkleine steentjes.
- Het lapis lazuli, amethist, agaat en verguld brons in dezelfde kapel.
- De trompe-l’oeilschildering op het houten plafond van het schip.
Teatro Nacional de São Carlos
Bij de aardbeving van 1755 verloor Lissabon zijn koninklijke opera. De kooplieden van de stad betaalden een vervanger, en het Teatro de São Carlos opende in 1793, ontworpen door architect José da Costa e Silva en geïnspireerd op het Teatro San Carlo in Napels. De sobere gevel kijkt uit op een pleintje, de Largo de São Carlos, terwijl de hoefijzervormige zaal binnen helemaal rood en goud is. De dichter Fernando Pessoa werd in 1888 geboren in een gebouw aan hetzelfde plein.
Het theater is sinds 2024 gesloten voor een grote renovatie, en het nationale operagezelschap treedt tijdens de werken elders op. Kijk naar de aankondigingen van het theater voordat je een bezoek plant; de gevel en het plein kun je altijd zien.
Praça do Comércio
Eeuwenlang stond op deze oever het koninklijk paleis, en het plein heette Terreiro do Paço, het paleisplein, een naam die veel Lissabonners nog gebruiken. De aardbeving en tsunami van 1755 verwoestten het paleis. Onder de markies van Pombal werd het plein opnieuw aangelegd als open ruimte, aan drie kanten omringd door overheidsgebouwen met arcaden en aan de vierde kant open naar de Taag. Hier werden op 1 februari 1908 koning Carlos I en zijn troonopvolger doodgeschoten, wat twee jaar later tot het einde van de monarchie leidde.
- Het bronzen ruiterstandbeeld van koning José I in het midden, door Joaquim Machado de Castro, onthuld in 1775.
- De triomfboog Arco da Rua Augusta aan de noordkant, voltooid in 1875, met beelden van Vasco da Gama en de markies van Pombal; je kunt naar een terras bovenop.
- De Cais das Colunas, twee zuilen en marmeren treden die de rivier in lopen, ooit de ceremoniële aanlegplaats.
Kathedraal van Lissabon
De Sé, zoals de Lissabonners hun kathedraal noemen, werd kort na 1147 begonnen, toen de eerste koning van Portugal, Afonso Henriques, de stad op de Moren veroverde. Met haar twee gekanteelde torens lijkt ze nog half kerk, half vesting. Ze raakte in 1755 beschadigd, en veel van wat je nu ziet komt van een 20e-eeuwse restauratie die haar middeleeuwse uiterlijk wilde terugbrengen.
Achter het koor is de gotische kloostergang opgegraven, waarbij lagen uit het verleden van Lissabon tevoorschijn kwamen: een Romeinse straat, resten uit de Moorse tijd en middeleeuwse muren. Volgens de overlevering werd de heilige Antonius, die in de jaren 1190 vlakbij werd geboren, in de doopvont van de kathedraal gedoopt.
- Het grote roosvenster tussen de twee torens.
- De doopvont bij de ingang, die de overlevering met de heilige Antonius verbindt.
- De gele tram 28 die ratelend langs de voorkant van de kathedraal rijdt.
Zo zie je ze in één wandeling
Begin boven bij de Miradouro de São Pedro de Alcântara en loop langs de rand van de Bairro Alto naar het zuiden, naar de kerk van São Roque. Ga verder naar beneden langs de Praça Luís de Camões naar de Largo de São Carlos en het operahuis, en daal dan door de Chiado en de Baixa af naar de Praça do Comércio. Loop vanaf het plein naar het oosten en klim de korte helling op naar de kathedraal. De route gaat bijna steeds bergaf, wat prettig is op de steile, gladde kasseien van Lissabon.
Ontdek Lissabon met World City Trail
Onze schattenjacht in Lissabon maakt van het centrum een spel op je telefoon. De route verbindt 10 stops, van het Rossio tot de kathedraal, en alle vijf plekken uit deze gids zijn stops, net als het Palácio Foz, het Teatro da Trindade, de Praça Luís de Camões en de kerk van de heilige Antonius. Bij elke stop los je een puzzel op en hoor je een verhaal, in je eigen tempo.
In Lissabon zijn er ook een zelfgeleide wandeltour en een outdoor escape game, voor wie een ander formaat verkiest.
Speel de schattenjacht in Lissabon →
Doe de zelfgeleide wandeltour door Lissabon →
Speel de outdoor escape game in Lissabon →
Feiten gecontroleerd in oktober 2026.