
Deze gids volgt de westelijke helft van het centrum van Berlijn, van de Neptunusfontein bij de tv-toren tot de Reichstag aan de Spree. Onderweg steek je Schinkels brug naar het Museumeiland over, stop je bij het Altes Museum, bekijk je de Gendarmenmarkt, loop je door de Brandenburger Tor en zoek je Goethe in de Tiergarten. Zeven van deze plekken zijn stops van onze schattenjacht in Berlijn; de achtste, de Stolpersteine, zijn kleine gedenktekens die je de hele route door in de stoep vindt.
Neptunusfontein (Neptunbrunnen)
Reinhold Begas maakte deze grote bronzen fontein, die in 1891 werd onthuld als geschenk van de stad aan keizer Wilhelm II. Eerst stond hij op het plein ten zuiden van het Berliner Schloss. Nadat de Oost-Duitse regering het door de oorlog beschadigde paleis in 1950 had opgeblazen, werd de fontein afgebroken, gerestaureerd en in 1969 opnieuw opgesteld op zijn huidige plek tussen de Mariakerk en het Rode Raadhuis. Hij is een stop van onze schattenjacht.
- Neptunus zelf, gezeten op een reusachtige schelp die door vier tritons wordt gedragen, omringd door kinderen en zeedieren.
- De vier vrouwen op de rand, die staan voor de Rijn, de Elbe, de Oder en de Weichsel, de belangrijkste rivieren van het toenmalige Pruisen.
Schlossbrücke
De Slotbrug voert Unter den Linden over het Spreekanaal naar het Museumeiland. Karl Friedrich Schinkel ontwierp haar, en ze werd begin jaren 1820 gebouwd. In de decennia daarna kwamen er op granieten sokkels acht witmarmeren groepen bij, die tonen hoe godinnen een jonge krijger begeleiden van zijn opleiding tot strijd en dood. In de DDR heette de brug Marx-Engels-Brücke. De beelden brachten de naoorlogse decennia in West-Berlijn door en kwamen pas in 1981 terug. De brug is een stop van onze schattenjacht.
- De gietijzeren leuningen tussen de beelden, met zeepaardjes, tritons en dolfijnen, ook ontworpen door Schinkel.
Altes Museum
Het Altes Museum was het eerste museum op het Museumeiland en een van de vroegste speciaal gebouwde openbare musea van Duitsland. Schinkel ontwierp het, en het opende in 1830 om de koninklijke kunstcollecties aan het publiek te tonen. De lange voorgevel met 18 Ionische zuilen kijkt uit op de Lustgarten, en binnen staan klassieke beelden in een rotonde met koepel, geïnspireerd op het Pantheon in Rome. Vandaag toont het de antiekcollectie, met Griekse, Etruskische en Romeinse kunst. Het Museumeiland staat sinds 1999 op de UNESCO-Werelderfgoedlijst. Het museum is een stop van onze schattenjacht.
- De enorme granieten schaal voor de trappen, in 1831 door Christian Gottlieb Cantian uit één zwerfkei gehouwen.
- Het grasveld van de Lustgarten, met de Berliner Dom aan de ene kant en het herbouwde paleis, nu het Humboldt Forum, aan de overkant van de straat.
Gendarmenmarkt
Veel Berlijners vinden dit het mooiste plein van de stad. Het werd eind 17e eeuw aangelegd als marktplein van de nieuwe wijk Friedrichstadt en is genoemd naar de Gens d’armes, een cavalerieregiment dat hier in de 18e eeuw zijn stallen had. Twee bijna identieke kerken staan tegenover elkaar: de Franse Kerk, gebouwd voor de hugenootse vluchtelingen, en de Duitse Kerk. De koepeltorens voor beide kwamen er in de jaren 1780 onder Frederik de Grote; daarom spreekt men van de Franse en de Duitse Dom, al is geen van beide een kathedraal. Daartussen staat Schinkels Konzerthaus, in 1821 als theater geopend. Het plein ging in 2025 na een renovatie van enkele jaren weer open. Het is een stop van onze schattenjacht.
- Het marmeren Schillermonument van Reinhold Begas voor het Konzerthaus.
Brandenburger Tor
De poort werd tussen 1788 en 1791 gebouwd door Carl Gotthard Langhans, naar het voorbeeld van de Propyleeën, de toegang tot de Akropolis in Athene. Johann Gottfried Schadows Quadriga, een godin op een wagen getrokken door vier paarden, kwam er in 1793 bovenop. Napoleon nam de Quadriga in 1806 mee naar Parijs; toen ze in 1814 terugkwam, kreeg de godin een staf met het IJzeren Kruis en de Pruisische adelaar. Vanaf 1961 liep de Berlijnse Muur pal achter de poort, en niemand kon erdoor tot ze op 22 december 1989 openging. Het is een stop van onze schattenjacht.
- De Quadriga, die naar het oosten kijkt, richting Unter den Linden en de oude stad.
- De Pariser Platz aan de oostkant, met de ambassades van Frankrijk en de Verenigde Staten, en de Stilteruimte in de noordvleugel van de poort.
Rijksdaggebouw
De Reichstag werd gebouwd naar ontwerp van Paul Wallot en in 1894 voltooid voor het parlement van het Duitse Keizerrijk; het opschrift Dem deutschen Volke, Aan het Duitse volk, kwam er in 1916 bij. In februari 1933 brandde hij, een brand die de nazi’s gebruikten om de burgerrechten op te schorten, en in 1945 raakte hij zwaar beschadigd. In 1995 pakten de kunstenaars Christo en Jeanne-Claude het hele gebouw in stof in. Na de verbouwing door Norman Foster met een nieuwe glazen koepel vergadert de Bondsdag hier sinds 1999. Het is de laatste stop van onze schattenjacht.
- De glazen koepel, met een spiraalvormige helling rond een kegel van spiegels die daglicht in de vergaderzaal eronder weerkaatst; een bezoek moet je vooraf boeken.
- De rijen ijzeren platen voor het gebouw, een gedenkteken voor de door de nazi’s vermoorde parlementsleden.
Het Goethemonument
Aan de oostrand van de Tiergarten, een paar minuten ten zuiden van de Brandenburger Tor, staat de dichter Johann Wolfgang von Goethe in wit marmer op een hoge sokkel. De beeldhouwer Fritz Schaper maakte het monument, dat in 1880 werd onthuld. Rond de voet zitten drie vrouwenfiguren met kleine kinderen, die staan voor lyriek, drama en wetenschap, de terreinen waarop Goethe werkte. Het is een stop van onze schattenjacht.
- De drie zittende figuren aan de voet en de kinderen naast hen, het best te zien als je helemaal om het monument heen loopt.
Stolpersteine
Stolpersteine, struikelstenen, zijn kleine messing plaatjes in de stoep voor de laatste vrij gekozen woning van mensen die door de nazi’s werden vervolgd. Elk plaatje noemt een naam, een geboortedatum en een lot, vaak deportatie en moord. De kunstenaar Gunter Demnig begon het project in de jaren 1990, en Berlijn heeft nu meer struikelstenen dan bijna elke andere stad, vele duizenden, met elk jaar nieuwe erbij. Ze zijn geen stop van onze route, maar je loopt er in veel straten van Mitte langs.
- Plaatjes die beginnen met Hier wohnte, Hier woonde; veel mensen blijven staan om de namen te lezen, en sommigen poetsen het messing op herdenkingsdagen zoals 9 november.
Zo zie je ze in één wandeling
Begin bij de Neptunusfontein onder de tv-toren en loop naar het westen langs de Berliner Dom naar de Lustgarten en het Altes Museum. Steek de Schlossbrücke over naar Unter den Linden en sla dan zuidwaarts af naar de Gendarmenmarkt. Ga terug naar Unter den Linden en volg die naar het westen tot de Pariser Platz en de Brandenburger Tor. Loop een klein stukje zuidwaarts de Tiergarten in voor het Goethemonument en ga dan naar het noorden om te eindigen bij de Reichstag. Let onderweg steeds op de stoep voor struikelstenen.
Berlijn ontdekken met World City Trail
Onze schattenjacht in Berlijn maakt van de binnenstad een spel op je telefoon. De route verbindt 10 stops, van de Alexanderplatz tot het Rijksdaggebouw. De Neptunusfontein, de Schlossbrücke, het Altes Museum, de Gendarmenmarkt, het Goethemonument, de Brandenburger Tor en de Reichstag zijn allemaal stops, net als de Mariakerk en de Berliner Dom. Bij elke stop los je een puzzel op en hoor je een verhaal, in je eigen tempo.
In Berlijn zijn er ook een zelfgeleide wandeltour en een outdoor escape game, voor wie een ander formaat verkiest.
Speel de schattenjacht in Berlijn →
Doe de zelfgeleide wandeltour door Berlijn →
Speel de outdoor escape game in Berlijn →
Feiten gecontroleerd in oktober 2026.
