Bolzano, in het Duits Bozen, heeft opvallend veel musea voor zo’n kleine stad, en vier van de bekendste culturele adressen liggen op loopafstand van elkaar aan de rand van de oude stad: het archeologisch museum waar Ötzi, de ijsmummie, ligt, het stadsmuseum, het Museion voor hedendaagse kunst en de stadsschouwburg. Deze gids beschrijft alle vier, plus de Piazza Walther, het plein dat ze verbindt, en laat zien hoe je ze in één wandeling ziet.
Archeologisch Museum van Zuid-Tirol
Het museum aan de Via Museo draait om één bewoner: Ötzi, de man uit het ijs. Op 19 september 1991 vonden twee wandelaars uit Neurenberg, Erika en Helmut Simon, op ongeveer 3.210 meter hoogte in de Ötztaler Alpen, op de grens tussen Italië en Oostenrijk, een lichaam dat uit het ijs tevoorschijn kwam. Het bleek een man die zo’n 5.300 jaar geleden stierf, in de kopertijd, bewaard gebleven met kleding en uitrusting. Omdat de vindplaats net aan de Italiaanse kant ligt, kwam hij naar Bolzano, en het museum toont hem sinds 1998.
Ötzi ligt in een koelcel van ongeveer min 6 graden met een hoge luchtvochtigheid, en je ziet hem door een klein venster. In 2001 bleek op een röntgenfoto een vuurstenen pijlpunt in zijn linkerschouder te zitten: de oudste bekende ‘cold case’ is dus vrijwel zeker een moord. Het museum is een van de stops van onze schattenjacht in Bolzano.
- De mummie zelf, gezien door het kijkvenster van de koelcel.
- Zijn koperen bijl, de onafgemaakte handboog, de pijlkoker met pijlen en de kleding van gras en leer.
- Een levensgrote reconstructie die laat zien hoe Ötzi eruit kan hebben gezien.
Museo Civico (Stadsmuseum)
Schuin aan de overkant staat het stadsmuseum, het oudste museum van Zuid-Tirol. Het gebouw met de hoge toren werd in 1905 neergezet door de plaatselijke museumvereniging, op de fundamenten van een middeleeuws landgoed. De toren werd in de fascistische tijd afgebroken en pas begin jaren negentig herbouwd. Daarna was het museum voor een lange renovatie gesloten van 2003 tot 2011.
De collecties omvatten archeologie, kunst vanaf de middeleeuwen en de volkscultuur van Tirol, gebaseerd op schenkingen van oude verenigingen en scholen uit Bolzano en op latere aankopen. Nu zijn de toren en een deel van de collecties weer open, en het museum is een stop van de schattenjacht.
- De toren, met een van de mooiste uitzichten over de daken van de oude stad.
- Traditionele Tiroler klederdracht en alledaagse voorwerpen uit de dalen rond Bolzano.
- Kunst vanaf de middeleeuwen uit Bolzano en omgeving.
Museion
Een paar minuten verderop, aan de oever van de Talvera, ligt het Museion, het museum voor moderne en hedendaagse kunst van Bolzano. De collectie werd in 1985 begonnen; het huidige gebouw, een grote kubus van glas en metaal van het Berlijnse bureau KSV Krüger Schuberth Vandreike, ging in 2008 open. ‘s Avonds wordt de gevel aan de stadskant een enorm scherm voor videokunst, en twee voetgangersbruggen verbinden het museum met de weiden en de overkant van de rivier.
Het Museion haalde meer dan eens het nieuws. In 2008 leidde een gekruisigde kikker van de Duitse kunstenaar Martin Kippenberger tot een storm van protest, en in 2015 gooiden schoonmakers een installatie van lege flessen en feestafval weg omdat ze dachten dat het echte rommel was. Het Museion is een van de stops van de schattenjacht.
- De mediagevel na zonsondergang, het best te zien vanaf het pad langs de rivier.
- De voetgangersbruggen over de Talvera, met uitzicht op de bergen rond de stad.
- De wisselende tentoonstellingen, die de eigen collectie combineren met internationale bruiklenen.
Piazza Walther
Het hoofdplein van Bolzano werd in 1808 aangelegd, toen de stad bij Beieren hoorde, en was eerst vernoemd naar de Beierse koning Maximiliaan Jozef. Nu draagt het de naam van Walther von der Vogelweide, de beroemdste Duitstalige dichter van de middeleeuwen, wiens wit marmeren standbeeld van Heinrich Natter in 1889 werd onthuld. In 1935 lieten de fascistische autoriteiten het beeld naar een park aan de rand van de stad verplaatsen; pas in 1981 keerde het terug. De Piazza Walther is een stop van de schattenjacht, en in de adventstijd staat hier de kerstmarkt van Bolzano.
- Het beeld van Walther en daarachter het bonte pannendak en de toren van de dom, nog een stop van de route.
Teatro Comunale (Stadsschouwburg)
De stadsschouwburg van Bolzano aan de Piazza Verdi werd ontworpen door de Milanese architect Marco Zanuso en op 9 september 1999 ingewijd. Naast de grote zaal heeft hij een kleinere studiozaal, repetitieruimtes en een danszaal, en hij is de thuisbasis van zowel het Italiaanstalige Teatro Stabile di Bolzano als de Duitstalige Vereinigte Bühnen Bozen: een mooi beeld van een stad waar beide talen bij het dagelijks leven horen. Hij is geen stop van de schattenjacht, maar ligt op korte afstand van de Piazza Walther, die dat wel is.
- Het moderne gebouw aan de Piazza Verdi, een duidelijk contrast met de middeleeuwse oude stad vlakbij.
- De affiches van het programma, vaak in het Italiaans en het Duits.
Zo zie je ze in één wandeling
Begin op de Piazza Walther, het hoofdplein, en loop door de Via dei Portici met zijn arcaden en over de Piazza delle Erbe met de fruitmarkt naar de Via Museo. Bezoek eerst het archeologisch museum en Ötzi, en steek dan over naar het stadsmuseum. Loop vandaar westwaarts naar de Talvera en het Museion; ga over een van de voetgangersbruggen als je een blik terug op de stad wilt. Sluit af door via de oude stad terug te lopen naar de Piazza Verdi en de schouwburg, het liefst ‘s avonds, als er misschien een voorstelling is.
Ontdek Bolzano met World City Trail
Onze schattenjacht in Bolzano maakt van de stad een spel dat je op je telefoon speelt. De route verbindt 10 stops, van de dom en de Piazza Walther tot de Dominicanenkerk, en vier plekken uit deze gids horen erbij: de Piazza Walther, het archeologisch museum, het stadsmuseum en het Museion.
Heb je liever een ander format, dan is er in Bolzano ook een zelfgeleide wandeltour en een outdoor escape game.
Speel de schattenjacht in Bolzano →
Doe de zelfgeleide wandeltour door Bolzano →
Speel de outdoor escape game in Bolzano →
Feiten gecontroleerd in oktober 2026.