Capitole to ratusz Tuluzy, długi pałac z cegły i kamienia zajmujący całą wschodnią pierzeję Place du Capitole. Jego fasada o długości 135 metrów, ukończona w 1760 roku, ma osiem kolumn z różowego marmuru, które przypominają o kapitulach (capitouls), wybieranych magistratach rządzących miastem przez sześć stuleci. W tym samym budynku mieści się też Théâtre du Capitole: na jednym piętrze obraduje rada miasta, na innym wystawia się operę.
Capitole w skrócie
- Gdzie: wschodnia strona Place du Capitole, głównego placu w centrum Tuluzy.
- Zbudowany: na działce używanej przez radnych miasta od 1190 roku; obecną fasadę ukończono w 1760 roku, donżon w 1530 roku.
- Autorzy: fasadę zaprojektował tuluzański malarz i architekt Guillaume Cammas; donżon odbudowano w 1873 roku według planów Eugène’a Viollet-le-Duca.
- Dziś: ratusz Tuluzy z salami reprezentacyjnymi otwartymi dla zwiedzających poza oficjalnymi uroczystościami oraz opera Théâtre du Capitole w południowym skrzydle.
- Ile czasu: 15 minut na plac i fasadę, 45 minut, jeśli wejdziesz do Salle des Illustres i na dziedziniec.
Od domu kapituły do ratusza
W 1190 roku radni Tuluzy kupili tu pierwszy budynek na siedzibę władz. Obradowali w kapitule (capitulum) i stąd nazwa: magistraci stali się kapitulami, a w 1522 roku pisarz miejski Pierre Salmon nazwał ich dom Capitole, celowo nawiązując do Kapitolu starożytnego Rzymu. W 1463 roku wielki pożar uszkodził budynek. W 1525 roku kapitulowie postanowili zbudować wieżę, donżon, by chronić archiwum miasta i proch; ukończono ją w 1530 roku. Brama dziedzińca Henryka IV, ukończona w 1546 roku, to druga ważna pozostałość tych dawnych budowli.
Rewolucja francuska odebrała kapitulom władzę, ale ich pałac wciąż się rozrastał. Guillaume Cammas nadał mu długą klasycystyczną fasadę, ukończoną w 1760 roku, z typowej dla Tuluzy różowej cegły z kamiennymi obramieniami. Na dziedzińcu za nią w 1632 roku ścięto Henryka II de Montmorency, gubernatora Langwedocji, za bunt przeciw kardynałowi Richelieu; miejsce oznacza tablica. Po zamieszkach 1871 roku Viollet-le-Duc odbudował donżon w stylu północnej Francji, ze spiczastym łupkowym dachem, który na południu wygląda dość obco. Około 1900 roku sale na pierwszym piętrze ozdobiono ogromnymi obrazami tuluzańskich artystów.
Na co zwrócić uwagę
- Osiem kolumn z różowego marmuru w środkowej części fasady, które mają przypominać o ośmiu kapitulach, magistratach miasta.
- Salle des Illustres: długa galeria z kolumnami, złoceniami i malowidłami o historii Tuluzy, m.in. Rajmund IV witający papieża Urbana II w 1096 roku i obrona miasta podczas krucjaty przeciw albigensom. Jednym z malarzy był Jean-Paul Laurens.
- Salle Henri-Martin: wielkie płótna Henriego Martina (1860–1943) z życiem wsi i brzegami Garonny; na jednym z nich, „Les Rêveurs”, przywódca socjalistów Jean Jaurès spaceruje nad rzeką.
- Dziedziniec Henryka IV: posąg króla wykonany jeszcze za jego życia nad bramą z 1546 roku oraz tablica upamiętniająca egzekucję Montmorency’ego.
- Krzyż oksytański wtopiony w płytę placu: brąz Raymonda Morettiego z 1995 roku, którego 12 końców otaczają znaki zodiaku.
- Pod arkadami po zachodniej stronie placu spójrz w górę: Moretti w 1997 roku pomalował też sufity scenami z historii miasta.
Kapitulowie, urząd z władzą
Bycie kapitulem było czymś więcej niż funkcją: nobilitowało. Urząd dawał dziedziczne szlachectwo, więc kupieckie rody Tuluzy zaciekle o nie walczyły, a kapitulowie każdego roku kazali malować swoje portrety w oficjalnych księgach, „Annales”. Wiele z tych malowanych kart spalono w czasie rewolucji jako symbole przywilejów, ale część przetrwała w archiwum miejskim. Kapitulowie nosili czerwono-czarne szaty i często mówi się, że stąd wzięły się czerwień i czerń klubu rugby Stade Toulousain.
Wskazówki na wizytę
- Obejrzyj fasadę późnym popołudniem: nisko stojące słońce barwi cegłę na głęboki róż i tłumaczy przydomek Tuluzy, la Ville rose.
- Wejdź do środka, jeśli sale są otwarte: głównym wejściem i po wielkich schodach. Śluby i sesje rady czasem je zamykają, więc bądź elastyczny.
- Najlepsze zdjęcie całej fasady zrobisz z przeciwnej strony placu, przy arkadach; krzyż oksytański dobrze wypełnia pierwszy plan.
W pobliżu
- Donżon Capitole: za ratuszem, na Square Charles-de-Gaulle, dziś informacja turystyczna, minutę pieszo.
- Bazylika Saint-Sernin: jeden z największych kościołów romańskich w Europie, na końcu Rue du Taur, krótki spacer na północ.
- Couvent des Jacobins: gotycki kościół dominikanów ze sklepieniem w kształcie „palmy” i relikwiami św. Tomasza z Akwinu, kilka minut pieszo na zachód.
- Notre-Dame du Taur: ceglany kościół z płaską ścianą dzwonową przy Rue du Taur, po drodze do Saint-Sernin.
Zwiedzaj Tuluzę z World City Trail
Nasza gra miejska w Tuluzie zamienia stare miasto w grę na telefonie. Trasa łączy 10 punktów i zajmuje około 3 godzin, w tym około 45 minut marszu. Wśród punktów są Bazylika Saint-Sernin i Musée Saint-Raymond, muzeum archeologiczne tuż obok.
Jeśli wolisz inny format, w Tuluzie jest też samodzielny spacer po mieście i plenerowa gra escape.
Zagraj w grę miejską w Tuluzie →
Wybierz się na samodzielny spacer po Tuluzie →
Zagraj w plenerową grę escape w Tuluzie →
Fakty sprawdzone w październiku 2026.