Anioł z Užupis to brązowy anioł dmący w trąbkę na wysokiej kolumnie na głównym placu Užupis (Zarzecza), dzielnicy artystów tuż za rzeką Wilenką, naprzeciw Starego Miasta w Wilnie. Odsłonięto go 1 kwietnia 2002 roku na piąte urodziny Republiki Užupis, żartobliwego państwa ogłoszonego przez dzielnicę w 1997 roku. Zanim anioł się pojawił, jego miejsce zajmowało olbrzymie jajo.
Anioł z Užupis w skrócie
- Gdzie: na głównym placu Užupis, u zbiegu ulic Užupio, Malūnų i Paupio, kilka minut pieszo od Starego Miasta przez Wilenkę.
- Powstał: odsłonięty 1 kwietnia 2002 roku, w Dniu Niepodległości Užupis.
- Autor: rzeźbiarz Romas Vilčiauskas.
- Czym jest dziś: symbolem Užupis, na cokole o wysokości około 8,5 metra, z poidełkiem u stóp.
- Potrzebny czas: 10 minut na pomnik, godzina lub więcej na spacer po dzielnicy.
Od nadrzecznej dzielnicy do samozwańczej republiki
Užupis znaczy po litewsku za rzeką, i przez stulecia była to biedniejsza strona Wilenki, dzielnica małych warsztatów i starych domów. W latach 90. tanie, rozpadające się kamienice przyciągnęły artystów i muzyków, a 1 kwietnia 1997 roku mieszkańcy ogłosili Republikę Užupis z własnym prezydentem, flagą i konstytucją. Data, prima aprilis, nie była przypadkowa: republika to żart traktowany poważnie, święto kreatywności i niezależności myślenia.
Anioł miał być gotowy na piątą rocznicę republiki. Gdy rzeźbiarz nie zdążył, na cokole postawiono jajo, a sąsiadom powiedziano, że anioł wkrótce się wykluje. Anioł stanął wreszcie 1 kwietnia 2002 roku, opłacony ze sprzedaży miniaturowych kopii i poświęcony pamięci Zenonasa Šteinysa, animatora i karykaturzysty związanego z dzielnicą. Jajo sprzedano później na aukcji za 10 200 litów i dziś stoi przy ulicy Pylimo w centrum.
Na co zwrócić uwagę
- Trąbka: anioł dmie w swój instrument, by obwieścić odrodzenie dzielnicy i jej artystyczną wolność.
- Kolumna: anioł stoi wysoko nad placem, więc cofnij się na drugi koniec placu, by zobaczyć go na tle nieba.
- Poidełko u podstawy, przydatne w ciepły dzień.
- Ulice rozchodzące się od placu: Užupio, Malūnų i Paupio, z galeriami, pracowniami i street artem.
Konstytucja Užupis
Kilka kroków od anioła, przy ulicy Paupio, konstytucja republiki wisi na murze, na tablicach w kilkudziesięciu językach. Napisali ją poeta i filmowiec Romas Lileikis oraz jego przyjaciel Thomas Chepaitis, a jej 38 artykułów łączy mądrość z absurdem: Każdy ma prawo mieszkać nad Wilenką, a Wilenka ma prawo przepływać obok każdego. Pies ma prawo być psem. Kot nie musi kochać swojego właściciela, ale musi mu pomóc w potrzebie. Kończy się trzema hasłami: Nie walcz, nie zwyciężaj, nie poddawaj się. Flaga republiki przedstawia otwartą dłoń, której kolor zmienia się z porami roku.
Wskazówki na wizytę
- Przyjdź 1 kwietnia na Dzień Niepodległości Užupis, gdy republika świętuje u stóp anioła.
- Przyjdź pieszo przez most Užupis od strony Starego Miasta, obok kościoła św. Anny: to najkrótsza i najładniejsza droga.
- Spaceruj po dzielnicy bez pośpiechu rano lub późnym popołudniem: Užupis to zamieszkana okolica, więc w bocznych uliczkach zachowuj się cicho.
W pobliżu
- Syrenka z Užupis: brązowa syrenka tego samego rzeźbiarza, wmurowana w nabrzeże pod mostem Užupis, z kłódkami zakochanych na barierce powyżej.
- Mur z Konstytucją przy ulicy Paupio: dwie minuty od placu, z tablicami w wielu językach.
- Kościół św. Anny: późnogotycki ceglany kościół tuż po drugiej stronie rzeki, jeden z najczęściej fotografowanych budynków Wilna.
- Cmentarz Bernardyński: jeden z najstarszych cmentarzy w mieście, na zboczach nad Wilenką, na skraju Užupis.
Odkryj Wilno z World City Trail
Nasza gra miejska w Wilnie zamienia Stare Miasto w grę na telefonie. Trasa łączy 10 przystanków i trwa około 3 godzin, w tym około 58 minut marszu. Obejmuje Ostrą Bramę, plac Ratuszowy i ulicę Literatów. Możesz grać po angielsku, niemiecku, francusku, włosku, hiszpańsku i niderlandzku.
Jeśli wolisz inną formę, w Wilnie jest też samodzielny spacer po mieście i plenerowa gra escape.
Zagraj w grę miejską w Wilnie →
Wybierz się na samodzielny spacer po Wilnie →
Zagraj w plenerową grę escape w Wilnie →
Fakty sprawdzone w październiku 2026.