Ten przewodnik prowadzi na Montmartre od stacji metra Abbesses na szczyt wzgórza i z powrotem w dół drugą stroną, przez siedem miejsc, które powinny się znaleźć w każdej pierwszej wizycie: Ścianę Miłości, Bateau-Lavoir, Place du Tertre, La Maison Rose, winnicę Clos Montmartre, Sacré-Cœur i Square Louise-Michel. Wszystkie siedem to przystanki naszej gry miejskiej, a razem opowiadają o wiosce, artystach i bazylice, które rozsławiły wzgórze.
Ściana Miłości
Na małym Square Jehan-Rictus przy Place des Abbesses ściana z płytek pokryta jest odręcznym pismem: słowa kocham cię, zapisane ponad 300 razy w około 250 językach. Artyści Frédéric Baron i Claire Kito stworzyli ją w 2000 roku. Baron zbierał to zdanie w wielu językach, a Kito, kaligrafka, ułożyła je na 612 płytkach z emaliowanej lawy, na około 40 metrach kwadratowych. Sam skwer pochodzi z 1936 roku i leży w miejscu dawnego budynku merostwa. Ściana jest pierwszym przystankiem naszej gry miejskiej.
- Czerwone plamy między słowami: oznaczają kawałki złamanego serca, które można by złożyć z powrotem w całość.
- Twój własny język: odnalezienie go wśród tylu pism to połowa zabawy.
Le Bateau-Lavoir
Pod numerem 13 na Place Émile-Goudeau, na pochyłym placyku, stoi skromny budynek, który był kiedyś fabryką fortepianów, a potem labiryntem pracowni artystów. Pablo Picasso przybył tu w 1904 roku, mieszkał do 1909 roku i miał pracownię do 1912 roku; to tu w 1907 roku pokazał Panny z Awinionu, obraz zwykle uważany za początek kubizmu. W budynku mieszkali Kees van Dongen, Juan Gris i Amedeo Modigliani, Georges Braque często tu bywał, a w 1908 roku artyści wydali tu słynny bankiet na cześć malarza Henriego Rousseau, zwanego Celnikiem.
Nazwę przypisuje się zwykle poecie Maksowi Jacobowi; jedno wyjaśnienie porównuje budynek do drewnianych łodzi-pralni cumujących wtedy na Sekwanie, inne wskazuje na pranie suszące się na zewnątrz. Pożar w 1970 roku oszczędził tylko fasadę, a w 1978 roku budynek odbudowano w tej samej formie z betonu. Nadal mieści 25 pracowni artystów.
- Fasada od strony placu, jedyna część pierwotnego budynku, która przetrwała pożar.
Place du Tertre
Place du Tertre, około 130 metrów nad poziomem morza, była centrum dawnej wioski Montmartre, zanim wzgórze stało się częścią Paryża. W 1790 roku pierwsze merostwo wioski urządzono w domu jej pierwszego mera, Félixa Desportesa, pod numerem 3. Dziś plac wypełniają sztalugi: od lat 90. miasto dzieli go na 140 stanowisk po jednym metrze kwadratowym dla malarzy, portrecistów i wycinaczy sylwetek, którzy płacą roczną opłatę. Ogródki restauracji zajmują teraz dużą część placu. Plac jest przystankiem naszej gry miejskiej.
- La Mère Catherine pod numerem 6, restauracja założona w 1793 roku.
- Kościół Saint-Pierre de Montmartre kilka kroków dalej, z kopułami Sacré-Cœur wznoszącymi się tuż za nim.
La Maison Rose
Pod numerem 2 przy rue de l’Abreuvoir, tam gdzie uliczka spotyka się z rue des Saules, stoi mały różowy dom. Założyli go Germaine i Ramon Pichot, a wielu malarzy go uwieczniło: obraz Maurice’a Utrilla La Maison Rose à Montmartre wisi dziś w San Francisco Museum of Modern Art. Nieco niżej przy rue des Saules jest Lapin Agile, kabaret w budynku z 1795 roku, na początku XX wieku ulubione miejsce spotkań Picassa, Maksa Jacoba i ich przyjaciół, dawniej zwany Cabaret des Assassins. La Maison Rose to jeden z przystanków naszej gry miejskiej.
Vigne du Clos Montmartre
Na północnym stoku wzgórza, między rue Saint-Vincent a rue des Saules, w samym Paryżu rosną rzędy winorośli. Wino uprawiano na Montmartre od średniowiecza, ale ta winnica jest młodsza: w 1929 roku ilustrator Francisque Poulbot urządził tu mały skwer, w 1930 roku mieszkańcy i towarzystwo Vieux Montmartre zablokowali plany budowy bloków mieszkalnych, a w 1933 roku miasto Paryż posadziło winnicę. Pierwsze krzewy to gamay i pinot noir; dziś rośnie tu około 30 odmian.
Od 1934 roku co październik winobranie świętuje się podczas Fête des Vendanges, z paradą stowarzyszeń z Montmartre i zaproszonych bractw winiarskich. Miejscy ogrodnicy zbierają winogrona, wino tłoczy się w piwnicach merostwa 18. dzielnicy i sprzedaje na aukcji na cele społeczne na wzgórzu. Winnica jest przystankiem naszej gry miejskiej; zwykle jest zamknięta dla zwiedzających, ale dobrze ją widać z ulicy.
Sacré-Cœur
Bazylikę na szczycie wzgórza zaproponowano w 1870 roku, po klęsce Francji w wojnie francusko-pruskiej. Paul Abadie wygrał konkurs z 77 innymi projektami, budowa zaczęła się w 1875 roku i zakończyła w 1914 roku, ale kościół konsekrowano dopiero w 1919 roku, po I wojnie światowej. Jego kamień, trawertyn z Château-Landon, jest bardzo twardy i bieleje w deszczu, bo na powierzchni tworzy się kalcyt. Wielu przedstawicieli francuskiej lewicy od dawna uważa budowlę za symbol stłumienia Komuny Paryskiej z 1871 roku, a zabytkiem historycznym została uznana dopiero w grudniu 2022 roku.
W środku mozaika w absydzie, poświęcona w 1923 roku, zajmuje około 475 metrów kwadratowych, składa się z 25 000 elementów i przedstawia Chrystusa z Maryją, archaniołem Michałem i Joanną d’Arc. Dzwon La Savoyarde waży około 19 ton i jest największy we Francji. Bazylika jest drugim najczęściej odwiedzanym miejscem w Paryżu po wieży Eiffla i jednym z przystanków naszej gry miejskiej.
- Brązowe posągi konne Joanny d’Arc i świętego Ludwika dłuta Hippolyte’a Lefebvre’a nad wejściem.
- Widok na Paryż ze schodów przed bazyliką oraz z kopuły, jeśli na nią wejdziesz.
Square Louise-Michel
Pod bazyliką tarasowe ogrody ze schodami, rampami i fontanną schodzą po zboczu aż do Place Saint-Pierre. Zaczęto je w 1889 roku na terenie dawnych kamieniołomów gipsu, pracowali przy nich Adolphe Alphand, Paul Abadie i Jean Camille Formigé, a ukończono w 1927 roku, kiedy otwarto je jako Square Willette. Później nadano im imię Louise Michel, jednej z czołowych postaci Komuny Paryskiej z 1871 roku, z powodu antysemityzmu Willette’a. Skwer jest ostatnim przystankiem naszej gry miejskiej.
- Fontanna Paula Gasqa z 1932 roku, z trytonami i najadą w trzech niszach.
- Kolejka linowo-terenowa na Montmartre, kursująca od 1900 roku wzdłuż zachodniej strony ogrodów, oraz dwupiętrowa karuzela u stóp schodów.
Jak zobaczyć je podczas jednego spaceru
Zacznij na Place des Abbesses od Ściany Miłości, potem wejdź rue Ravignan na Place Émile-Goudeau do Bateau-Lavoir. Idź dalej w górę na Place du Tertre, a potem zejdź rue des Saules północnym stokiem do La Maison Rose i winnicy. Wróć w górę rue du Chevalier-de-la-Barre albo rue du Mont-Cenis pod Sacré-Cœur i zakończ, schodząc przez Square Louise-Michel. Ulice są strome i brukowane, więc załóż wygodne buty; wcześnie rano na wzgórzu jest spokojniej.
Odkryj Montmartre z World City Trail
Nasza gra miejska na Montmartre zamienia wzgórze w grę na telefonie. Trasa łączy 10 przystanków, od Ściany Miłości do Square Louise-Michel, a wszystkie siedem miejsc z tego przewodnika to przystanki, podobnie jak Passe-Muraille, popiersie Dalidy i Muzeum Montmartre. Na każdym przystanku rozwiązujesz zagadkę i poznajesz historię, we własnym tempie.
Na Montmartre jest też samodzielny spacer po mieście i plenerowa gra escape, dla tych, którzy wolą inny format.
Zagraj w grę miejską na Montmartre →
Wybierz się na samodzielny spacer po Montmartre →
Zagraj w plenerową grę escape na Montmartre →
Fakty sprawdzone w październiku 2026.