Większość odwiedzających zna Pizę jako podróż pociągiem do jednej wieży i z powrotem. Ten przewodnik prowadzi trasą pomiędzy, od okolic dworca po Piazza dei Miracoli: mural Tuttomondo Keitha Haringa, maleńki kościół Santa Maria della Spina i Palazzo Blu nad Arno, Piazza Garibaldi przy głównym moście, Palazzo della Carovana na Piazza dei Cavalieri i na koniec Krzywa Wieża. Wszystkie sześć to przystanki naszej gry miejskiej, w tej właśnie kolejności.
Tuttomondo Keitha Haringa
Amerykański artysta Keith Haring namalował ten mural w czerwcu 1989 roku na południowej ścianie kościoła Sant’Antonio Abate, kilka ulic od dworca Pisa Centrale. Powstał niemal przypadkiem: student z Pizy, Piergiorgio Castellani, poznał Haringa w Nowym Jorku i zaprosił go do Pizy, a jego rodzina załatwiła projekt z miastem. Haring skończył ścianę w mniej więcej tydzień. Na około 180 metrach kwadratowych 30 połączonych ze sobą postaci opowiada o pokoju i harmonii między ludźmi oraz z naturą; to jeden z ostatnich publicznych murali, jakie stworzył przed śmiercią w lutym 1990 roku. Miasto odnowiło go w 2012 roku.
- W prawym górnym rogu zielone nożyce z dwóch złączonych postaci, które przecinają na pół czerwonego węża.
- Miękkie, jasne kolory, które podchwytują odcienie starych fasad wzdłuż Arno.
Santa Maria della Spina
Ten mały kościół na południowym brzegu Arno to jeden z najpiękniejszych przykładów gotyku w Pizie, niemal cały pokryty iglicami, tabernakulami i posągami. Zbudowano go około 1230 roku, rozbudowano po 1325 roku, a nazwę otrzymał w 1333 roku, gdy trafiła tu relikwia uważana za cierń z korony cierniowej Chrystusa. Dziś relikwia jest przechowywana w kościele Santa Chiara. W XIX wieku do środka przesiąkała woda z rzeki, więc w 1871 roku cały kościół rozebrano i odbudowano wyżej; angielski pisarz John Ruskin był jednym z krytyków tych prac.
Posągi na zewnątrz, wiele z warsztatów rodziny Pisano i ich naśladowców; część oryginałów jest dziś w Museo Nazionale di San Matteo.
- Marmurowe pasy i ostre szczyty od strony rzeki, najlepiej widoczne z nabrzeża.
- Palazzo Blu
Kawałek w górę rzeki przy Lungarno Gambacorti nie da się przeoczyć pałacu pomalowanego na jasnoniebiesko. Kolor odkryto podczas restauracji i przypisuje się go rosyjskim właścicielom z XVIII wieku. Budynek był rezydencją szlachecką, do 2001 roku domem rodziny Giuli, a potem Fondazione Pisa odnowiła go jako centrum sztuki i kultury, którym dziś zarządza Fondazione Palazzo Blu. Odbywają się tu duże wystawy czasowe, są też stałe sale z kolekcją malarstwa pizańskiego fundacji.
Sale na pierwszym piętrze, urządzone jak arystokratyczny dom z meblami i obrazami.
- Piwnice, otwarte w 2015 roku, ze znaleziskami od czasów rzymskich po XIX wiek, wykopanymi pod pałacem.
- Piazza Garibaldi
Przejdź przez Ponte di Mezzo, a znajdziesz się na Piazza Garibaldi, placu przy północnym końcu centralnego mostu miasta. Do końca XIX wieku nazywano go po prostu piazza di Ponte di Mezzo. Pośrodku stoi brązowy pomnik Giuseppe Garibaldiego dłuta Ettore Ferrariego z 1892 roku. Płaskorzeźby na cokole pokazują sceny z jego życia, w tym ranę odniesioną pod Aspromonte w 1862 roku, leczoną w Pizie. Po drugiej stronie placu, pod arkadami, zaczyna się ulica Borgo Stretto.
Casino dei Nobili naprzeciw mostu, tło placu od połowy XVIII wieku.
- Widok z powrotem przez rzekę na Palazzo Blu i Lungarno.
- Palazzo della Carovana
Na Piazza dei Cavalieri długi pałac pokryty czarno-białym sgraffitem przebudował Giorgio Vasari w latach 1562–1564 z dawnego Pałacu Starszych, jako siedzibę Zakonu Świętego Stefana. Nazwa pochodzi od carovany, trzyletniego szkolenia, które przechodzili tu nowi rycerze. Wzory sgraffita, postacie alegoryczne i znaki zodiaku, odpowiadają projektowi Vasariego, ale to, co widzisz dziś, namalowano na nowo w XIX i XX wieku.
Od 1843 roku pałac jest główną siedzibą Scuola Normale Superiore, uczelni założonej w 1810 roku za czasów Napoleona. Studiowali tu między innymi poeta Giosuè Carducci i fizyk Enrico Fermi. Pomnik Kosmy I przed pałacem opisujemy w naszym przewodniku po katedrze i Piazza dei Cavalieri w Pizie.
Popiersia wielkich książąt Toskanii w górnym rzędzie, którzy byli też wielkimi mistrzami zakonu.
- Herb Medyceuszy z krzyżem rycerzy, flankowany postaciami Religii i Sprawiedliwości.
- Podwójne schody przy wejściu, przebudowane w 1821 roku.
Krzywa Wieża
Dzwonnicę katedry zaczęto budować w sierpniu 1173 roku. Gdy budowniczowie doszli do drugiego piętra w 1178 roku, już zaczynała się przechylać, bo jej płytki fundament stoi na miękkim gruncie. Potem prace stały prawie sto lat, bo Piza toczyła wojny z Genuą, Lukką i Florencją, a długa przerwa pozwoliła gruntowi osiąść, co prawdopodobnie uratowało wieżę. Siódme piętro ukończono w 1319 roku, a izbę dzwonów, dzieło Tommasa di Andrea Pisana, w 1372 roku. Wisi w niej siedem dzwonów, po jednym na każdy dźwięk gamy durowej. Kto ją zaprojektował, wciąż jest przedmiotem sporu.
Do 1990 roku przechył wzrósł do około 5,5 stopnia i wieżę zamknięto dla zwiedzających. Inżynierowie usunęli ziemię spod strony północnej, wyprostowali ją o około 45 centymetrów i w grudniu 2001 roku otwarto ją ponownie z przechyłem nieco poniżej 4 stopni. Opowieść o tym, że Galileusz zrzucił ze szczytu dwie kule, by zbadać spadanie ciał, pochodzi z biografii napisanej przez jego ucznia i nie jest potwierdzona.
- Wygięcie wieży: górne piętra zbudowano nieco prościej, żeby wyrównać przechył.
- Wytarte marmurowe stopnie, które wznoszą się spiralą między murem wewnętrznym a zewnętrznym.
- Dzwony w najwyższej izbie i widok na Piazza dei Miracoli i dachy miasta.
Jak zobaczyć je podczas jednego spaceru
Zacznij od Tuttomondo niedaleko dworca i idź na północ Corso Italia do Arno. Skręć w lewo w Lungarno Gambacorti do Santa Maria della Spina, a potem wróć w górę rzeki do Palazzo Blu. Przejdź przez Ponte di Mezzo na Piazza Garibaldi, idź Borgo Stretto i skręć w lewo na Piazza dei Cavalieri do Palazzo della Carovana. Stamtąd stare uliczki prowadzą na północny zachód, na Piazza dei Miracoli i do Krzywej Wieży. Na wejście potrzebny jest bilet na konkretną godzinę, więc zarezerwuj go wcześniej, zwłaszcza latem.
Odkryj Pizę z World City Trail
Nasza gra miejska w Pizie zamienia miasto w grę na twoim telefonie. Trasa łączy 10 przystanków i wszystkie sześć miejsc z tego przewodnika jest wśród nich: Tuttomondo, Santa Maria della Spina, Palazzo Blu, Piazza Garibaldi, Palazzo della Carovana i Krzywa Wieża, a do tego pomnik Galileusza, Piazza dei Cavalieri, katedra i baptysterium. Na każdym przystanku rozwiązujesz zagadkę i poznajesz historię, we własnym tempie.
W Pizie jest też samodzielny spacer po mieście i plenerowa gra escape, dla tych, którzy wolą inny format.
Zagraj w grę miejską w Pizie →
Wybierz się na samodzielny spacer po Pizie →
Zagraj w plenerową grę escape w Pizie →
Fakty sprawdzone w październiku 2026.