Przez stulecia Turyn był stolicą dynastii sabaudzkiej, a w 1861 roku został pierwszą stolicą zjednoczonych Włoch. Ten przewodnik obejmuje osiem miejsc w centrum, które opowiadają tę historię: katedrę, Pałac Królewski i Palazzo Madama wokół Piazza Castello, Mole Antonelliana, Palazzo Carignano z Muzeum Risorgimento, Piazza Carlo Alberto za nim, Muzeum Egipskie i Piazza Solferino. Prawie wszystkie leżą o kilka kroków od siebie.
Katedra w Turynie
Katedrę św. Jana Chrzciciela zbudował w latach 1491–1498 Amedeo di Francesco da Settignano, zwany Meo del Caprino, po rozebraniu trzech starszych kościołów, obok dzwonnicy ukończonej w 1470 roku. Za ołtarzem wznosi się kaplica Całunu, zaprojektowana przez Guarina Guariniego i dobudowana w latach 1668–1694; jej kopułę ukończono w 1694 roku. Pożar w 1997 roku poważnie uszkodził części kaplicy. Od 1993 roku sam Całun przechowywany jest w relikwiarzu wewnątrz katedry i pokazywany publicznie tylko podczas rzadkich oficjalnych ostensji. Katedra jest pierwszym przystankiem naszej gry miejskiej.
- Wysoka dzwonnica obok kościoła, starsza niż sama katedra, i widok z zewnątrz na kopułę Guariniego wznoszącą się za prezbiterium.
Pałac Królewski w Turynie
Pałac Królewski był główną rezydencją dworu sabaudzkiego. Budowę na miejscu dawnego pałacu biskupiego zarządziła w 1645 roku regentka Krystyna Francuska, a architekci od Ascania Vittozziego i rodziny Castellamonte po Filippa Juvarrę, Benedetta Alfieriego i Pelagia Palagiego pracowali nad nim przez dwa stulecia. W 1946 roku przeszedł na własność państwa, a w 1997 roku wpisano go wraz z innymi rezydencjami Sabaudów na listę UNESCO. Dziś stanowi serce Musei Reali i jest przystankiem naszej gry miejskiej.
- Królewska brama ze złotą głową Meduzy, która miała odstraszać intruzów, Królewska Zbrojownia z bronią z XVI i XVII wieku oraz Scala delle Forbici Juvarry, czyli Schody Nożycowe.
Palazzo Madama
Pośrodku Piazza Castello stoi budynek o dwóch twarzach. Z tyłu widać wieże rzymskiej bramy, od której zaczynała się główna ulica rzymskiego Augusta Taurinorum, i średniowiecznego zamku, który zbudowała wokół niej linia Acaja rodu Sabaudów. Z przodu wznosi się barokowa fasada z białego kamienia Filippa Juvarry, rozpoczęta w 1716 roku i porzucona niedokończona w 1721, głęboka tylko na jedno przęsło. Pałac zawdzięcza nazwę dwóm królewskim wdowom, które tu mieszkały: Krystynie Francuskiej i Marii Joannie Sabaudzkiej, zwanej Madama Reale. Później obradował tu Senat Subalpejski, a od 1934 roku mieści się tu Miejskie Muzeum Sztuki Dawnej. To jeden z przystanków gry miejskiej.
- Obejdź budynek dookoła i porównaj fasadę Juvarry ze średniowiecznymi ceglanymi wieżami za nią: dwa tysiące lat Turynu w jednym gmachu.
Mole Antonelliana
Symbol Turynu zaprojektował Alessandro Antonelli jako synagogę dla miejscowej gminy żydowskiej. Budowa ruszyła w 1863 roku, ale gmina wycofała się z projektu w 1876, a przejęło go miasto; ukończono go w 1889 roku, rok po śmierci Antonellego. Ze swoimi 167,5 metra dominuje nad panoramą miasta. 23 maja 1953 roku burza zniszczyła górne 47 metrów iglicy, którą w 1961 roku odbudowano jako konstrukcję metalową obłożoną kamieniem. Od 2000 roku mieści się tu Narodowe Muzeum Kina, a budowlę widać na włoskiej monecie 2 eurocentów. Mole nie leży na trasie naszej gry miejskiej, ale to krótki wypad od Piazza Castello.
- Przed wizytą przyjrzyj się monecie 2-centowej i porównaj ją z oryginałem: smukła iglica na kwadratowej kopule to część odbudowana po 1953 roku.
Palazzo Carignano i Muzeum Risorgimento
Palazzo Carignano zaczęto budować w 1679 roku dla Emanuela Filiberta, księcia Carignano, według projektu Guarina Guariniego. Ceglana fasada główna faluje do wewnątrz i na zewnątrz, w rytmie zapożyczonym z kościoła San Carlo alle Quattro Fontane Borrominiego w Rzymie i zastosowanym tu, jako jedyny przykład, w budynku świeckim. Urodził się tu w 1820 roku król Wiktor Emanuel II, co upamiętnia napis dodany na fasadzie w 1884 roku. Od 1848 roku w pałacu obradowała Izba Deputowanych Królestwa Sardynii, a w 1861 roku zebrał się tu pierwszy parlament zjednoczonych Włoch, w tymczasowej sali na dziedzińcu.
Od 1938 roku w pałacu mieści się Narodowe Muzeum Risorgimento, założone w 1878 roku, które w 30 salach opowiada o zjednoczeniu Włoch. Zwiedzanie obejmuje salę Parlamentu Subalpejskiego, zachowaną w nienaruszonym stanie z oryginalnym wyposażeniem, oraz wielką salę budowaną od 1864 roku dla parlamentu włoskiego, której nigdy nie użyto w tym celu, bo stolicę przeniesiono do Florencji. Pałac i muzeum to przystanki naszej gry miejskiej.
- Ławy Cavoura, d’Azeglia, Balba, Giobertiego i Garibaldiego w sali subalpejskiej, oznaczone trójkolorowymi kokardami, oraz zrekonstruowany gabinet Cavoura.
Piazza Carlo Alberto
Za Palazzo Carignano leży Piazza Carlo Alberto, od 2006 roku plac dla pieszych. Jego wschodnią stronę tworzy XIX-wieczna tylna rozbudowa pałacu, zaprojektowana przez Domenica Ferriego i zbudowana przez Giuseppe Bollatiego w latach 60. XIX wieku, w pełnym kontraście z ceglaną fasadą Guariniego. Pośrodku stoi pomnik konny króla Karola Alberta dłuta Carla Marochettiego, odsłonięty 21 lipca 1861 roku i otoczony postaciami alegorycznymi i żołnierzami. W latach 1888 i 1889 filozof Friedrich Nietzsche mieszkał w pokoju na trzecim piętrze narożnej kamienicy przy Via Carlo Alberto, gdzie napisał Antychrysta, Zmierzch bożyszcz i Ecce Homo; tablica z 1944 roku przypomina jego pobyt. Plac jest przystankiem gry miejskiej.
Muzeum Egipskie
Museo Egizio założył w 1824 roku król Karol Feliks, który kupił ponad 5000 przedmiotów zebranych przez Bernardina Drovettiego, w tym 100 posągów i 170 papirusów. Uważa się je za najstarsze muzeum poświęcone wyłącznie kulturze starożytnego Egiptu i za drugą co do znaczenia kolekcję egipską po kairskiej. Wśród papirusów jest Turyński Kanon Królewski, który Jean-François Champollion badał, odczytując hieroglify. Sale przebudowano na zimowe igrzyska olimpijskie w 2006 roku, a w 2015 roku otrzymały nową ekspozycję. Muzeum jest jednym z przystanków naszej gry miejskiej.
- Wyposażenie grobowca Kha i Merit, w tym zewnętrzna trumna Kha i kasetka na kosmetyki Merit, oraz posąg Ramzesa II z Amonem i Hathor.
Piazza Solferino
Piazza Solferino nazwano na cześć bitwy pod Solferino z 24 czerwca 1859 roku, w której wojska francuskie i piemonckie pokonały Austriaków. Na jednym końcu stoi Fontana Angelica Giovanniego Rivy, odsłonięta w 1930 roku, z czterema grupami rzeźb przedstawiającymi pory roku i dwunastoma maskami ze znakami zodiaku. Naprzeciwko stoi brązowy pomnik Alfonsa Balzica z 1877 roku, przedstawiający Ferdynanda Sabaudzkiego, księcia Genui, z dobytym mieczem na rannym koniu, na pamiątkę bitwy pod Novarą z 1849 roku. Piazza Solferino to ostatni przystanek naszej gry miejskiej.
Jak zobaczyć je podczas jednego spaceru
Zacznij od katedry i obejdź Pałac Królewski do Piazza Castello z Palazzo Madama pośrodku. Zrób krótki wypad na wschód do Mole Antonelliana, a potem wróć przez Galleria Subalpina na Piazza Carlo Alberto i do Palazzo Carignano. Muzeum Egipskie jest tuż za rogiem. Zakończ, przechodząc przez Piazza San Carlo na Piazza Solferino. Jeśli chcesz zwiedzić muzea w środku, rozłóż je na więcej niż jeden dzień.
Odkryj Turyn z World City Trail
Nasza gra miejska w Turynie zamienia centrum w grę na twoim telefonie. Trasa łączy 10 przystanków, od katedry do Piazza Solferino, a siedem miejsc z tego przewodnika to przystanki: katedra, Pałac Królewski, Palazzo Madama, Piazza Carlo Alberto, Muzeum Risorgimento, Palazzo Carignano, Muzeum Egipskie i Piazza Solferino, a także Galleria Subalpina i Piazza San Carlo. Na każdym przystanku rozwiązujesz zagadkę i poznajesz historię, we własnym tempie.
Jeśli wolisz inny format, w Turynie jest też samodzielny spacer po mieście i plenerowa gra escape.
Zagraj w grę miejską w Turynie →
Wybierz się na samodzielny spacer po Turynie →
Zagraj w plenerową grę escape w Turynie →
Fakty sprawdzone w październiku 2026.