De Piazza della Minerva is een klein plein vlak achter het Pantheon in Rome, voor de kerk Santa Maria sopra Minerva. In het midden staat een van de geliefdste curiositeiten van de stad: een kleine marmeren olifant naar ontwerp van Gian Lorenzo Bernini, met een oude Egyptische obelisk op zijn rug. In het dominicanenklooster naast de kerk moest Galileo Galilei in 1633 zijn ideeën afzweren.
De Piazza della Minerva in het kort
- Waar: in de wijk Pigna in het centrum van Rome, een minuut lopen ten zuidoosten van het Pantheon.
- Gemaakt: de olifant met obelisk werd in 1667 onthuld; de kerk aan het plein gaat terug tot de middeleeuwen.
- Door: de olifant werd ontworpen door Gian Lorenzo Bernini en gebeeldhouwd door zijn leerling Ercole Ferrata.
- Wat het nu is: een rustig plein met een gotische kerk, een historisch hotel en de bibliotheek van de Senaat in het vroegere klooster.
- Benodigde tijd: 10 minuten voor het plein, 30 tot 45 minuten met de kerk.
Tempels, monniken en een obelisk in de tuin
Het plein is genoemd naar een tempel van Minerva die in het oude Rome in deze buurt stond, en de omgeving lag vol tempels, waaronder een groot heiligdom van Isis en Serapis. Al in de 8e eeuw wordt hier een kerk vermeld met de naam Santa Maria in Minervio, en in de 13e eeuw namen de dominicanen de plek over en bouwden de huidige kerk en een groot klooster. Vanaf de 17e eeuw zaten er diensten van de Romeinse inquisitie in het klooster, en in 1633 hoorde Galilei daar zijn vonnis en zwoer hij zijn ideeën over de beweging van de aarde af. Na 1870 nam de Italiaanse staat het gebouw over; nu zit er de bibliotheek van de Italiaanse Senaat.
In 1665 vonden de monniken bij het graven van funderingen in hun tuin een kleine Egyptische obelisk van rood graniet uit de 6e eeuw voor Christus, die bij de nabijgelegen Isistempel had gehoord. Paus Alexander VII wilde hem voor de kerk oprichten en koos uit verschillende voorstellen dat van Bernini: een olifant, symbool van kracht, die de obelisk draagt op een zadelkleed. Berninis leerling Ercole Ferrata hakte hem uit, en het monument werd op 11 juli 1667 onthuld, een paar weken na de dood van de paus. Het Latijnse opschrift op de sokkel zegt dat er een sterke geest nodig is om degelijke wijsheid te dragen.
Waar je op moet letten
- De olifant zelf: korte poten, een lang, rijk gedrapeerd zadelkleed en een kop die iets opzij draait, met zwaaiende slurf.
- De hiërogliefen op de obelisk, meer dan 2.500 jaar geleden in Egypte uitgehakt, met een kruis helemaal bovenaan.
- De Latijnse opschriften op het voetstuk, een over de betekenis van de olifant en een waarin de obelisk aan Maria wordt opgedragen.
- De hoogwaterplaquettes rechts op de kerkgevel, die laten zien hoe hoog de Tiber tussen de 15e en 16e eeuw kwam; dit is een van de laagste punten in het centrum van Rome.
- In de Santa Maria sopra Minerva: de blauwe gotische gewelven met sterren, Michelangelo’s beeld van de verrezen Christus en het graf van de schilder Fra Angelico.
Legende: waarom de olifant zijn rug toekeert
De Romeinen vertellen een verhaal over de houding van de olifant. Een dominicaan zou het ontwerp van Bernini hebben bekritiseerd en beweerd dat de olifant de obelisk niet zonder steun onder zijn buik kon dragen, en daarom staat daar het blok. Bernini nam volgens de legende wraak door het achterwerk van de olifant naar het klooster van de monniken te draaien, met de staart iets opzij. De Romeinen noemden het gedrongen dier ook porcino, het varkentje, een naam die na verloop van tijd Pulcino della Minerva werd, het kuikentje van de Minerva.
Tips voor je bezoek
- Kom vroeg in de ochtend, voordat de drukte van het Pantheon overloopt, en fotografeer de olifant tegen de sobere kerkgevel.
- Loop een keer om het monument heen: het achterwerk van de olifant wijst naar het vroegere klooster aan de oostkant, en vanuit die hoek snap je de legende meteen.
- Kleed je zoals voor een kerk als je naar binnen gaat: bedekte schouders en knieën, stilte tijdens de diensten.
- Combineer het plein met het Pantheon op een minuut afstand en een koffie in een van de oude cafés tussen hier en de Piazza Navona.
In de buurt
- Pantheon: de best bewaarde tempel van het oude Rome, met zijn open oculus, een minuut lopen.
- Sant’Ignazio di Loyola: een jezuïetenkerk met een geschilderde nepkoepel op het plafond van Andrea Pozzo, een paar minuten lopen.
- Largo di Torre Argentina: een verdiept plein met de ruïnes van vier tempels uit de tijd van de Republiek, een paar minuten lopen naar het zuiden.
- Piazza Navona: het lange barokke plein op de plek van het stadion van Domitianus, met Berninis Vierstromenfontein.
Rome ontdekken met World City Trail
Onze schattenjacht in Rome maakt van het historische centrum een spel dat je op je telefoon speelt. De route verbindt 10 stops en duurt ongeveer 3 uur, met zo’n 70 minuten lopen. Je komt onder meer langs de Engelenburcht, de Piazza Navona en het Pantheon, om de hoek van de olifant, en bij elke stop los je een puzzel op en hoor je een verhaal over de stad.
Heb je liever een ander formaat, dan is er in Rome ook een zelfgeleide wandeltour en een outdoor escape game.
Speel de schattenjacht in Rome →
Doe de zelfgeleide wandeltour door Rome →
Speel de outdoor escape game in Rome →
Feiten gecontroleerd in oktober 2026.