Het Romeinse theater van Triëst is een halve cirkel van stenen zitrijen aan de voet van de heuvel San Giusto, midden in het centrum, op een paar minuten van de Piazza Unità d’Italia. Het werd rond het eind van de 1e eeuw n.Chr. gebouwd voor de Romeinse stad Tergeste, lag eeuwenlang onder huizen begraven en kwam pas in 1938 weer tevoorschijn, toen de oude wijk erbovenop werd gesloopt.
Het Romeinse theater in het kort
- Waar: aan de Via del Teatro Romano, tussen de Piazza Unità d’Italia en de helling van de heuvel San Giusto.
- Gebouwd: eind 1e tot begin 2e eeuw n.Chr., in de tijd van de keizers Domitianus en Trajanus.
- Wat het nu is: een archeologische plek in de open lucht midden in de stad, goed te zien vanaf de straten eromheen.
- Benodigde tijd: 10 tot 15 minuten om eromheen te lopen en in de cavea te kijken.
Van Tergeste tot Rena Vecia
Triëst werd in de 1e eeuw v.Chr. een Romeinse kolonie onder de naam Tergeste en groeide als haven aan de weg van Aquileia naar Istrië. Het theater werd tegen de natuurlijke helling van de heuvel gebouwd, zoals Grieken en Romeinen vaak deden, met een cavea van zo’n 64 meter doorsnede. Er pasten een paar duizend toeschouwers in; zitrijen en muren waren van steen, het toneel van hout. Tot in de 3e eeuw werd het gebruikt, daarna raakte het in onbruik, en door de eeuwen heen werden er huizen op en in de ruïnes gebouwd.
De herinnering overleefde alleen in een plaatsnaam: de buurt heette Rena Vecia, ‘oude arena’, en in 1814 leidde architect Pietro Nobile uit die naam af dat er een Romeins theater onder lag. Hij had gelijk, maar er was niets te zien tot 1938, toen de middeleeuwse wijk ter plekke werd gesloopt bij een grote sanering van de oude stad. De opgravingen van 1938 tot 1941 legden de cavea, de orchestra en delen van het toneelgebouw bloot, samen met beelden en inscripties.
Waar je op moet letten
- De zitrijen van de cavea, die tegen de heuvel oplopen precies zoals de Romeinse bouwers het bedoelden.
- De halfronde orchestra onderaan, waar de belangrijkste toeschouwers zaten.
- De resten van het toneelgebouw (scaena) tegenover de zitrijen, nu alleen nog funderingen en lage muren.
- Het contrast tussen de oude steen en de 20e-eeuwse gebouwen eromheen, zoals het grote politiehoofdbureau uit de fascistische tijd aan de overkant van de straat.
- De weg omhoog naar de heuvel San Giusto achter het theater, naar de kathedraal en het kasteel bovenop.
Waar de beelden zijn gebleven
Bij de opgravingen werden marmeren beelden en inscriptieplaten gevonden die ooit het toneel sierden. Ze staan er niet meer: je ziet ze in het Stedelijk Museum voor Geschiedenis en Kunst en zijn Orto Lapidario, de tuin met stenen fragmenten op de heuvel San Giusto. Een bezoek daar maakt het beeld compleet van hoe rijk versierd dit bescheiden provinciale theater ooit was.
Tips voor je bezoek
- Loop helemaal om de plek heen: vanuit verschillende hoeken zie je de vorm van cavea en toneel veel beter.
- Kom laat in de middag, als de lage zon de structuur van de stenen zitrijen laat uitkomen.
- Combineer het met de klim naar de heuvel San Giusto, naar het Romeinse forum, de kathedraal en het kasteel.
- Vanaf het theater zijn de Piazza Unità d’Italia en de zee maar een paar minuten lopen.
In de buurt
- Piazza Unità d’Italia: het grote plein van Triëst aan zee, een paar minuten lopen.
- Arco di Riccardo: een Romeinse poort uit de 1e eeuw v.Chr., verscholen in de steegjes van de oude stad vlakbij.
- Kathedraal San Giusto: de hoofdkerk van de stad op de heuvel, met mozaïeken in Byzantijnse stijl.
- Kasteel San Giusto: de Venetiaanse en Habsburgse vesting op de heuvel, met uitzicht over stad en golf.
Ontdek Triëst met World City Trail
Onze schattenjacht in Triëst maakt van het centrum een spel op je telefoon. De route verbindt 10 stops en duurt ongeveer twee uur, met zo’n 46 minuten lopen, en komt langs plekken als de Ponte Rosso en het Teatro Verdi.
Heb je liever een ander format? In Triëst is er ook een zelfgeleide wandeltour en een outdoor escape game.
Speel de schattenjacht in Triëst →
Doe de zelfgeleide wandeltour door Triëst →
Speel de outdoor escape game in Triëst →
Feiten gecontroleerd in oktober 2026.