
De Ružicakerk is een kleine stenen orthodoxe kerk onder de muren van het fort van Belgrado, aan het pad tussen de boven- en benedenstad. Ze begon als kruitmagazijn uit de 18e eeuw en werd na de Eerste Wereldoorlog herbouwd als soldatenkerk: de kroonluchters zijn gemaakt van kogels, granaathulzen en sabels.
De Ružicakerk in het kort
- Waar: in de oostelijke voorburcht van het fort van Belgrado, onder de Zindanpoort en de Jakšićtoren, aan het getrapte pad naar de benedenstad.
- Gebouwd: als Oostenrijks kruitmagazijn in de jaren 1730; in 1867–1869 tot kerk verbouwd en na de Eerste Wereldoorlog herbouwd, opnieuw ingewijd in 1925.
- Door: de Russische emigrant en architect Nikolaj Krasnov ontwierp de herbouw in de jaren twintig; de fresco’s schilderde Andrej Bitsenko in 1938.
- Wat het nu is: een Servisch-orthodoxe kerk in gebruik, gewijd aan de Geboorte van de Moeder Gods en al lang verbonden met het leger.
- Benodigde tijd: 15 tot 20 minuten voor de kerk en de omgeving.
Van kruitopslag tot soldatenkerk
Volgens de overlevering stond er al in de middeleeuwen, in de tijd van despoot Stefan Lazarević, een kerk met de naam Ružica in het fort, maar plaats en geschiedenis zijn onzeker, en wat hier stond werd onder Ottomaans bestuur verwoest. Het huidige gebouw begon als kruitmagazijn dat de Oostenrijkers bouwden tijdens hun bezetting van Belgrado in 1718–1739. Toen het laatste Ottomaanse garnizoen in april 1867 het fort verliet, vroeg de metropoliet van Belgrado meteen om het gebouw. Binnen enkele maanden werd het een kerk, begin 1868 ingewijd en voorzien van een klokkentoren en een apsis. Omdat het fort militair terrein was, werd Ružica een garnizoenskerk.
De Eerste Wereldoorlog verwoestte haar bijna volledig. Het fort werd in 1914 en 1915 vanaf de overkant van de Sava beschoten, en toen de stad viel, lagen de klokkentoren en de hele apsiskant in puin. Tussen 1921 en 1925 werd de kerk herbouwd naar plannen van Nikolaj Krasnov en op 11 oktober 1925 opnieuw ingewijd. Krasnov liet de stenen muren onbepleisterd, daarom oogt de kerk zo rustiek en past ze in het fort eromheen. Het ministerie van Oorlog hielp de werken betalen, en de militaire werkplaatsen in Kragujevac goten nieuwe inrichting uit oorlogsmateriaal.
Waar je op moet letten
- De twee bronzen soldaten naast de ingang: een middeleeuwse krijger uit de tijd van keizer Dušan en een Servische infanterist uit het begin van de 20e eeuw.
- De grote kroonluchters binnen, gegoten uit omgesmolten geweer- en pistoolkogels, granaathulzen en sabels.
- De fresco’s van Andrej Bitsenko uit 1938, met een stoet Servische vorsten en op de westmuur moderne figuren als tsaar Nicolaas II en de Servische koningen Petar en Aleksandar.
- De kale stenen muren en de klokkentoren uit de jaren twintig, die de kerk haar rustieke uiterlijk geven.
- De gedenkplaat op de buitenmuur, die herinnert aan de verwoesting in de oorlog en de inwijding van 1925.
Waarom Ružica, het roosje?
Ružica betekent roosje, en voor de naam bestaan twee verklaringen. Volgens een volkslegende bouwden drie zussen, Ružica, Cveta en Marica, elk een kerk in het fort en noemden die naar zichzelf. Waarschijnlijker is een oudere verklaring: in het middeleeuwse Servië viel het orthodoxe Drievuldigheidsfeest samen met het heidense rozenfeest, de Rosalia, en veel kerken die daarmee verbonden waren, werden in de volksmond Ružica genoemd.
Tips voor je bezoek
- Kleed je netjes en praat zacht: dit is een kerk in gebruik, waar diensten worden gehouden.
- Neem buiten even de tijd voor de gedenkplaat en de twee soldatenbeelden voor je naar binnen gaat.
- Het pad vanaf de bovenstad is steil en deels getrapt, dus draag goede schoenen.
- Combineer het bezoek met een wandeling naar de Nebojšatoren en de oever van de Sava, en loop terug omhoog door het Kalemegdanpark.
In de buurt
- De kapel van de heilige Petka: een paar stappen verderop, bij de bron van de heilige Petka, die al eeuwen als geneeskrachtig geldt en nog altijd veel bezoekers trekt.
- De Zindanpoort: de middeleeuwse poort met ronde torens recht boven de kerk, die naar de bovenstad leidt.
- De Nebojšatoren: de middeleeuwse toren bij de rivier aan de voet van het fort, aan het eind van het pad langs de kerk.
- Het Pobednikmonument: het bronzen symbool van Belgrado aan de rand van het fort, met een wijd uitzicht op de samenvloeiing van de Sava en de Donau.
Ontdek Belgrado met World City Trail
Onze schattenjacht in Belgrado maakt van het centrum een spel dat je op je telefoon speelt. De route duurt ongeveer 2 uur, met zo’n 29 minuten lopen, en bij elke stop los je een puzzel op en hoor je een verhaal over de stad.
Heb je liever een ander formaat, dan is er in Belgrado ook een zelfgeleide wandeltour en een outdoor escape game.
Speel de schattenjacht in Belgrado →
Doe de zelfgeleide wandeltour door Belgrado →
Speel de outdoor escape game in Belgrado →
Feiten gecontroleerd in oktober 2026.
