Deze gids volgt vijf plekken van de moderne stad naar Ortigia, het eiland waar Syracuse begon: de gedenkkerk San Tommaso al Pantheon, het groene Foro Siracusano op de plek van de antieke agora, de Tempel van Apollo, de Dianafontein op de Piazza Archimede en de kathedraal die in een Griekse tempel is gebouwd. Samen beslaan ze meer dan tweeënhalfduizend jaar, van de Griekse stad tot de Eerste Wereldoorlog, in één makkelijke wandeling.
San Tommaso al Pantheon
Deze ronde kerk aan de rand van het Foro Siracusano is het belangrijkste gedenkteken van de stad voor de soldaten uit Syracuse die in de Eerste Wereldoorlog sneuvelden, en ze bewaart hun stoffelijke resten. De bouw begon in 1919 naar een ontwerp van architect Gaetano Rapisardi, die haar een moderne cirkelvormige plattegrond en een cilindrische vorm gaf, vandaar de naam Pantheon. Binnen is één rond schip bekleed met gedenkplaten, en koning Victor Emanuel III bezocht de kerk tijdens een officieel bezoek aan de stad in 1939.
- De grote bronzen toegangsdeur, met gedenkplaten aan weerszijden.
- Het ronde schip met zijn gedenkplaten, een stil contrast met de drukke straten buiten.
Foro Siracusano
Het Foro Siracusano, tussen Piazzale Marconi en Corso Umberto I, was de agora van de Griekse stad en later het Romeinse forum, de plek waar de inwoners handelden, stemden en debatteerden. Na 1910 werd het naar een plan van architect Luigi Mauceri omgevormd tot een openbare tuin, die de inwoners nog altijd i villini noemen. Nu is het een park met antieke resten tussen de bomen.
Boven de grond is weinig over van het antieke plein, maar wat er staat is een blik waard. Drie gerestaureerde marmeren zuilen van een zuilengang uit de Romeinse keizertijd zijn de enige directe resten van het forum zelf, en bij opgravingen vond men ook een stuk geplaveide Romeinse weg en blokken die aan het bouleuterion, het raadhuis, worden toegeschreven. Verschillende marmeren beelden die hier zijn gevonden staan nu in het archeologisch museum Paolo Orsi.
- De drie marmeren zuilen, het laatste overeind staande stuk van het Romeinse forum.
- Het zicht vanuit de tuin op de ronde Pantheonkerk: de twee plekken liggen naast elkaar.
Tempel van Apollo
Net over de brug naar Ortigia, voor de Piazza Pancali, liggen de resten van de Tempel van Apollo, gebouwd in de 6e eeuw v.Chr. en een van de oudste Dorische tempels van Sicilië. Het is een ruïne, geen staande tempel: een rij zware zuilstompen en de getrapte onderbouw, goed te zien vanaf het plein. Op de bovenste trede van de oostkant staat een ongewone inscriptie voor Apollo, die de bouw van de tempel viert.
De latere geschiedenis verklaart waarom hij bewaard bleef. De tempel werd een Byzantijnse kerk, onder Arabisch bewind een moskee, daarna weer een Normandische kerk, en in de 16e eeuw verdween hij in een Spaanse kazerne en in woonhuizen. Pas eind 19e eeuw werd hij in de kazerne herontdekt en later opgegraven.
- De zware, dicht opeen staande zuilstompen, typisch voor vroege Dorische tempels.
- De inscriptie voor Apollo op de bovenste trede van de oostkant.
Dianafontein
De fontein in het midden van de Piazza Archimede werd in 1906 en 1907 gemaakt door beeldhouwer Giulio Moschetti, geholpen door zijn zoon Mario. Ze vertelt een Griekse mythe die bij Ortigia hoort. Diana, de godin van de jacht, bij de Grieken Artemis en beschermster van het eiland, staat bovenaan met haar boog en een hond. Aan haar voeten verandert de nimf Arethusa in een bron om te ontsnappen aan de riviergod Alpheus, die verbaasd toekijkt. Volgens de mythe kwam de bron boven op Ortigia, waar de Fonte Aretusa nog altijd stroomt.
- Diana met haar boog en jachthond boven op de fontein.
- Arethusa die zich uitstrekt terwijl ze in water verandert, met Alpheus naast haar.
- De vier tritons in het bassin, rijdend op zeepaarden en zeemonsters door de golven.
Kathedraal van Syracuse
Van buiten lijkt de kathedraal aan de Piazza Duomo een barokkerk, maar ze is gebouwd in een Griekse tempel. De Dorische Tempel van Athena werd hier in de 5e eeuw v.Chr. opgetrokken door Gelon, de tiran van Syracuse, om een overwinning te vieren, die traditioneel met de slag bij Himera wordt verbonden. Toen het een kerk werd, metselde men de ruimtes tussen de zuilen dicht, en de oude zuilen maken nog steeds deel uit van het gebouw, binnen en buiten.
De Normandische gevel stortte in bij de aardbeving van 1693, en architect Andrea Palma ontwierp de nieuwe, voltooid in 1753. De beelden erop zijn van Ignazio Marabitti en tonen de heiligen Petrus en Paulus, de heilige Marcianus, de heilige Lucia, beschermheilige van de stad, en in het midden de Onbevlekte Maagd. Binnen bewaart de kapel van de heilige Lucia een zilveren beeld van de heilige, gemaakt door Pietro Rizzo in 1599 en 1600.
- De Dorische zuilen van de tempel, ingebouwd in de buitenste zijmuur van de kerk.
- Negen zuilen van één kant van de tempel en twee van de voorkant van de binnenruimte, zichtbaar in het schip.
- De barokgevel met de beelden van Marabitti, het mooist vanaf de overkant van de Piazza Duomo.
Zo zie je ze in één wandeling
Begin bij San Tommaso al Pantheon en loop door de tuin van het Foro Siracusano naar de zuilen. Volg Corso Umberto I tot de brug en steek over naar Ortigia, waar de Tempel van Apollo het eerste is wat je ziet. Loop langs de oude markt en via Corso Matteotti omhoog naar de Piazza Archimede en de Dianafontein, en ga dan verder naar de Piazza Duomo voor de kathedraal. Vandaar is het een paar minuten bergaf naar de Fonte Aretusa aan het water, en de punt van het eiland met het Castello Maniace is een mooie afsluiter.
Ontdek Syracuse met World City Trail
Onze schattenjacht in Syracuse maakt van de oude stad een spel op je telefoon. De route verbindt 10 stops, van San Tommaso al Pantheon tot het Castello Maniace, en alle vijf de plekken uit deze gids zijn stops: San Tommaso al Pantheon, het Foro Siracusano, de Tempel van Apollo, de Dianafontein en de kathedraal. Onderweg kom je ook langs het beeld van Archimedes, de oude markt van Ortigia, het museum Archimede e Leonardo da Vinci en de Fonte Aretusa, en bij elke stop los je in je eigen tempo een puzzel op.
In Syracuse zijn er ook een zelfgeleide wandeltour en een outdoor escape game, voor wie een ander formaat verkiest.
Speel de schattenjacht in Syracuse →
Doe de zelfgeleide wandeltour door Syracuse →
Speel de outdoor escape game in Syracuse →
Feiten gecontroleerd in oktober 2026.