Grobowiec cesarza Maksymiliana I wypełnia nawę główną Hofkirche (kościoła dworskiego) w Innsbrucku: marmurowy sarkofag z klęczącym na nim cesarzem z brązu, strzeżony przez 28 ponadnaturalnej wielkości posągów z brązu przedstawiających jego przodków, krewnych i bohaterów. Uchodzi za najokazalszy cesarski pomnik nagrobny w Europie, a jest pusty. Maksymilian spoczywa w Wiener Neustadt pod Wiedniem.
Grobowiec Maksymiliana w skrócie
- Gdzie: w Hofkirche przy Universitätsstraße, naprzeciw Hofburga; wchodzi się przez sąsiednie Tyrolskie Muzeum Sztuki Ludowej.
- Powstał: w latach 1502–1584; otaczający go kościół zbudowano w latach 1553–1563.
- Autorzy: projekty Albrechta Dürera, Jörga Kölderera i innych dla posągów z brązu, które odlewali głównie Gilg Sesselschreiber, Stefan Godl i Gregor Löffler; marmurowe reliefy i modele klęczącego cesarza są dziełem Alexandra Colina.
- Czym jest dziś: kenotafem (pustym grobem) w kościele-muzeum prowadzonym przez Tyrolskie Muzea Krajowe, w którym jest też grób tyrolskiego bohatera Andreasa Hofera.
- Ile czasu: 45–60 minut, dłużej, jeśli zwiedzasz też Srebrną Kaplicę i muzeum sztuki ludowej.
Grobowiec budowany przez 82 lata
Maksymilian I (1459–1519), cesarz rzymsko-niemiecki i władca, który uczynił Innsbruck jedną ze swoich głównych rezydencji, sam w szczegółach zaplanował swój pomnik. Około 1502 roku zaczęto pracę nad orszakiem 40 postaci z brązu z jego drzewa genealogicznego i z legend, każda z pochodnią, które miały odprowadzić go do grobu. Odlewanie szło wolno i dużo kosztowało, a gdy zmarł w 1519 roku, gotowa była tylko część. W testamencie zażyczył sobie pochówku w kościele św. Jerzego na zamku w Wiener Neustadt, gdzie się urodził, i tam spoczywa.
Jego wnuk Ferdynand I postanowił dokończyć pomnik w Innsbrucku i zbudował dla niego w latach 1553–1563 Hofkirche, z architektem Andreą Crivellim z Trydentu. Liczbę dużych posągów zmniejszono do 28 i nie pozłocono ich. Sarkofag ukończono w 1572 roku, a w 1584 roku ustawiono klęczącego cesarza, cztery Cnoty w narożnikach i żelazną kratę, 82 lata po rozpoczęciu przedsięwzięcia.
Na co zwrócić uwagę
- Klęczący cesarz: Maksymilian z brązu na wieku sarkofagu, modlący się w stronę ołtarza, otoczony czterema cnotami kardynalnymi: Sprawiedliwością, Roztropnością, Męstwem i Umiarkowaniem.
- ‘Schwarze Mander’: 28 posągów z brązu o wysokości od 2 do 2,5 metra, ustawionych po obu stronach nawy. Mieszkańcy nazywają je ‘czarnymi mężczyznami’, choć osiem z nich to kobiety, w tym pierwsza żona Maksymiliana, Maria Burgundzka.
- Król Artur: najsłynniejszy z posągów, odlany w Norymberdze przez Petera Vischera Starszego według projektu Albrechta Dürera. Dürer zaprojektował też Teodoryka Wielkiego i hrabiego Albrechta IV Habsburga.
- Marmurowe reliefy: 24 płyty z białego marmuru dłuta Alexandra Colina na bokach sarkofagu, przedstawiające bitwy Maksymiliana, jego traktaty i ślub z Marią Burgundzką w 1477 roku, wzorowane na drzeworytach Dürera do Łuku Triumfalnego cesarza.
- Święci na galerii: 23 niewielkie figurki świętych związanych z rodem Habsburgów, zaprojektowane przez Jörga Kölderera, na galerii u góry.
- Grób Andreasa Hofera: marmurowy pomnik przywódcy tyrolskiego powstania z 1809 roku, straconego w Mantui w 1810 roku i pochowanego tu w 1823 roku, przedstawionego z flagą.
Dlaczego grób jest pusty
Zwykłe wyjaśnienie to po prostu testament Maksymiliana: chciał spocząć w Wiener Neustadt, a brązowa armia była za ciężka dla tamtejszego kościoła zamkowego. Innsbruck opowiada barwniejszą historię. Pod koniec jego życia, jak się mówi, miejscy karczmarze odmówili dalszego kredytu jego dworowi i przedstawili mu rachunek za długi; rozgniewany cesarz opuścił Innsbruck i zmarł w drodze, w Wels w Górnej Austrii, 12 stycznia 1519 roku. Niezależnie od tego, czy historia z rachunkiem jest prawdziwa, jego pogrzeb był wszystkim, tylko nie wystawnym. Według relacji z epoki zażyczył sobie, by obcięto mu włosy, usunięto zęby i pochowano go jak pokutnika. Jego serce pochowano osobno w Brugii, przy Marii Burgundzkiej.
Wskazówki na wizytę
- Wejście prowadzi przez Tyrolskie Muzeum Sztuki Ludowej, a nie przez główny portal kościoła, więc szukaj drzwi muzeum obok kościoła.
- Reliefy są za żelazną kratą i dość małe: obejdź grobowiec dookoła i użyj zoomu w telefonie, by zobaczyć szczegóły.
- Połącz wizytę ze Złotym Dachem i Hofburgiem w krótki spacer śladami Maksymiliana; wszystkie trzy miejsca dzieli kilka minut.
W pobliżu
- Hofburg: pałac cesarski naprzeciwko, przebudowany w XVIII wieku za Marii Teresy, z salami reprezentacyjnymi otwartymi dla zwiedzających.
- Złoty Dach: późnogotycki wykusz kryty złoconymi miedzianymi gontami, zbudowany dla Maksymiliana około 1500 roku, kilka minut pieszo na starym mieście.
- Tyrolskie Muzeum Sztuki Ludowej: muzeum, które dzieli wejście z Hofkirche, z izbami wiejskich domów, strojami i rękodziełem z alpejskich dolin.
- Hofgarten: dawny ogród dworski, dziś park publiczny, niedaleko na północ od Hofburga.
Odkryj Innsbruck z World City Trail
Nasza gra miejska w Innsbrucku zamienia stare miasto w grę na telefonie. Trasa łączy 10 przystanków i trwa około 2 godzin, w tym około 24 minut marszu. Obejmuje Triumphpforte i Eduard-Wallnöfer-Platz. Możesz grać po angielsku, niemiecku, francusku, włosku, hiszpańsku i niderlandzku.
Jeśli wolisz inny format, w Innsbrucku jest też samodzielny spacer po mieście i plenerowa gra escape.
Zagraj w grę miejską w Innsbrucku →
Wybierz się na samodzielny spacer po Innsbrucku →
Zagraj w plenerową grę escape w Innsbrucku →
Fakty sprawdzone w październiku 2026.