Ten przewodnik łączy sześć miejsc w centrum Lublany, które opowiadają, jak Słoweńcy uczynili to miasto swoim: główny gmach Uniwersytetu Lublańskiego, pomnik Vodnika, plac Prešerena, franciszkański kościół Zwiastowania, Smoczy Most i Most Rzeźników. Większość tego, co tu zobaczysz, odbudowano lub zbudowano od nowa po trzęsieniu ziemi w 1895 roku, a każde z tych miejsc jest przystankiem naszej gry miejskiej.
Uniwersytet Lublański
Uniwersytet Lublański to najstarsza uczelnia Słowenii. Lublana miała w XVII wieku kolegia jezuickie, a pod rządami francuskimi krótko istniejący uniwersytet, założony w 1810 roku i zamknięty w 1813 roku, gdy Austria odzyskała miasto. Obecny uniwersytet powstał na mocy ustawy z 2 lipca 1919 roku, po upadku Austro-Węgier, a pierwsze wykłady odbyły się 3 grudnia tego roku na pięciu wydziałach: prawa, filozofii, techniki, teologii i medycyny.
Jego siedziba stoi przy placu Kongresowym (Kongresni trg), w pałacu zbudowanym w 1902 roku według projektu Jana Vladimíra Hráský’ego dla rządu krajowego Krainy, a później przebudowanym przez Josipa Hudetza. Dziś uniwersytet ma około 38 000 studentów, 23 wydziały i trzy akademie sztuk, rozsiane po całym mieście.
- Fasada pałacu przy placu Kongresowym, zwrócona ku parkowi pośrodku placu.
- Kilka ulic na południe Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka Jožego Plečnika, ukończona w 1941 roku, z jej wzorzystymi murami z cegły i kamienia.
Pomnik Vodnika
Na placu Vodnika, obok Targu Centralnego, stoi brązowy posąg Valentina Vodnika (1758–1819), księdza, poety i dziennikarza, jednej z czołowych postaci słoweńskiego odrodzenia narodowego. Otwarcie popierał Prowincje Iliryjskie, krótkotrwałe państwo napoleońskie ze stolicą w Lublanie.
Posąg odlał w Wiedniu w latach 1887–1889 młody rzeźbiarz Alojz Gangl, a odsłonięto go 30 czerwca 1889 roku podczas trzydniowych uroczystości. Był to pierwszy publiczny słoweński pomnik narodowy. W 1929 roku Francja podarowała brązową ozdobę na cokół z okazji 120. rocznicy Prowincji Iliryjskich.
- Jedno słowo VODNIK z przodu cokołu, a z tyłu ostatnia zwrotka jego wiersza Moj spomenik (Mój pomnik) z 1806 roku.
Plac Prešerena
Plac Prešerena (Prešernov trg) to główne miejsce spotkań w Lublanie, gdzie stare miasto po drugiej stronie Lublanicy styka się z miastem XIX-wiecznym. Obecny kształt zyskał po trzęsieniu ziemi w 1895 roku, gdy architekt Max Fabiani zaplanował go jako skrzyżowanie czterech ulic, a nowe pałace zastąpiły zniszczone średniowieczne domy. Od 2007 roku jest zamknięty dla samochodów, a plac i pomnik są chronione jako zabytki kultury o znaczeniu narodowym.
Plac nosi imię France Prešerena (1800–1849), narodowego poety Słowenii, którego wiersz Zdravljica (Toast) został w 1989 roku hymnem narodowym; rocznica jego śmierci, 8 lutego, jest świętem kultury. Jego brązowy pomnik z muzą nad nim stanął w 1905 roku; zaprojektował go rzeźbiarz Ivan Zajec, a cokół Fabiani.
- Dom Hauptmanna na rogu, zbudowany w 1873 roku, który w 1904 roku dostał od Cirila Metoda Kocha kolorową secesyjną fasadę.
- Potrójny Most od strony rzeki, a obok topole posadzone według planu Jožego Plečnika.
Franciszkański kościół Zwiastowania
Barokowy kościół z czerwoną fasadą po północnej stronie placu zbudowali w latach 1646–1660 Francesco Olivieri i Francesco Rosina, w miejscu, gdzie stały już wcześniejsze kościoły; dzwonnice dodano około 1720 roku. Czerwony kolor, symbol zakonu franciszkanów, pochodzi z przebudowy w 1858 roku; wcześniej fasada była biała. W środku ołtarz główny jest w większości dziełem barokowego rzeźbiarza Francesca Robby z 1736 roku.
- Miedziany posąg Matki Bożej z Dzieciątkiem na szczycie fasady, dzieło Mateja Schreinera.
- Freski na sklepieniu autorstwa Mateja Sternena, namalowane w latach 1935–1936 w miejsce tych zniszczonych przez trzęsienie ziemi w 1895 roku.
Smoczy Most
Smoczy Most przecina Lublanicę kawałek w dół rzeki od targu. Zbudowano go w latach 1900–1901, otwarto 4 października 1901 roku i zastąpił dębowy most z 1819 roku, uszkodzony przez trzęsienie ziemi. Był jednym z najwcześniejszych mostów żelbetowych w Europie, zbudowanym w systemie opatentowanym przez Josefa Melana, a architekt Jurij Zaninović nadał mu wygląd wiedeńskiej secesji, od balustrad po miedziane smoki.
Najpierw nazywał się Mostem Jubileuszowym cesarza Franciszka Józefa I, na 40-lecie jego panowania, a w 1919 roku przemianowano go na Smoczy Most. Smok jest symbolem Lublany, związanym z legendą o Jazonie i Argonautach, którzy mieli tu zabić smoka. Inna miejscowa legenda, opowiadana z przymrużeniem oka, mówi, że smoki machają ogonami, gdy przez most przechodzi dziewica.
- Cztery duże smoki na cokołach w narożnikach i szesnaście mniejszych wzdłuż mostu.
Most Rzeźników
Most Rzeźników (Mesarski most) to kładka dla pieszych otwarta 10 lipca 2010 roku między Targiem Centralnym a nabrzeżem Petkovška. Jože Plečnik zaplanował tu pod koniec lat 30. kryty most jako część swojego targu, ale przeszkodziła w tym druga wojna światowa i przez ponad pięćdziesiąt lat luka stała pusta. Zbudowany w końcu most według projektu Jurija Kobego jest znacznie prostszy, z pasami szkła po bokach i balustradami ze stalowych lin, które pary szybko obwiesiły kłódkami.
- Brązowe rzeźby Jakova Brdara: Adam i Ewa, satyr i Prometeusz.
- Małe żaby i muszle siedzące na balustradach.
Jak zobaczyć je podczas jednego spaceru
Zacznij na placu Kongresowym przed gmachem uniwersytetu, potem przejdź przez rzekę do ratusza i katedry i wyjdź na plac Vodnika przy targu. Dojdź do Smoczego Mostu, wróć wzdłuż kolumnad targu do Mostu Rzeźników i przejdź przez niego na plac Prešerena, gdzie u wylotu Potrójnego Mostu stoi kościół franciszkanów. Targ Centralny jest najbardziej ożywiony rano, to dobra pora, by zobaczyć plac Vodnika w ruchu.
Odkryj Lublanę z World City Trail
Nasza gra miejska w Lublanie zamienia stare miasto w grę, w którą grasz na telefonie. Trasa łączy 10 przystanków, od kościoła urszulanek pw. Trójcy Świętej do Potrójnego Mostu, a wszystkie sześć miejsc z tego przewodnika to przystanki, razem z kościołem urszulanek, ratuszem, katedrą w Lublanie i Potrójnym Mostem. Na każdym przystanku rozwiązujesz zagadkę i poznajesz historię, we własnym tempie.
W Lublanie jest też samodzielny spacer po mieście i plenerowa gra escape, dla osób, które wolą inny format.
Zagraj w grę miejską w Lublanie →
Wybierz się na samodzielny spacer po Lublanie →
Zagraj w plenerową grę escape w Lublanie →
Fakty sprawdzone w październiku 2026.