Agios Nikolaos (Sint-Nicolaas) is de grote kerk aan het Splantziaplein in het oosten van de oude stad van Chania. Dominicanen bouwden haar rond 1320, de Ottomanen maakten er de belangrijkste moskee van de stad van, en in 1918 werd het een Grieks-orthodoxe kerk. Ze wordt vaak de enige kerk in Griekenland genoemd met zowel een minaret als een klokkentoren.
Agios Nikolaos in het kort
- Waar: Splantziaplein, ook wel 1821-plein genoemd, in de wijk Splantzia in het oosten van de oude stad, een paar minuten lopen van de Venetiaanse haven.
- Gebouwd: rond 1320 als kerk van een dominicanenklooster; na 1645 tot moskee omgebouwd; in 1918 ingewijd als orthodoxe kerk.
- Wat het nu is: een actieve Grieks-orthodoxe kerk, gewijd aan de heilige Nicolaas, de beschermheilige van de zeelieden.
- Benodigde tijd: 15–20 minuten, plus tijd voor een koffie onder de plataan op het plein.
Van dominicanenklooster tot moskee van de sultan
Chania stond meer dan vier eeuwen onder Venetiaans bestuur, en rond 1320 bouwden dominicanen uit Candia, het huidige Heraklion, hier een groot klooster. De kerk was een basiliek met één middenschip en een hoge klokkentoren, met aan de noordkant een galerij van twee verdiepingen en de cellen van de monniken. Nadat de Ottomanen Chania in 1645 hadden veroverd, werd de kerk de belangrijkste moskee van de stad. Ze werd genoemd ter ere van sultan Ibrahim en stond bekend als de Hünkarmoskee, de moskee van de vorst. Tegen de zuidwesthoek werd een minaret gebouwd, en binnen kwamen een mihrab en een minbar.
In de Ottomaanse tijd was Splantzia de Turkse wijk van de stad, en op het plein voor de moskee stond een fontein voor de rituele wassing. Kreta werd in 1913 deel van Griekenland, en in 1918 nam de orthodoxe gemeenschap van Chania het gebouw over en wijdde het aan de heilige Nicolaas. Aan de oostkant kwam een halfronde apsis, zoals orthodoxe kerken die vereisen. De oorspronkelijke Venetiaanse klokkentoren was niet bewaard gebleven, dus werd er een nieuwe gebouwd, en de minaret verloor haar kegelvormige spits. De moslimbevolking verliet Kreta bij de Grieks-Turkse bevolkingsuitwisseling van 1923.
Waar je op moet letten
- De minaret: hoog en slank, met twee ronde balkons in plaats van het gebruikelijke ene. De spitse kap die er vroeger op stond, is verdwenen.
- De klokkentoren aan de andere kant van de kerk. Zoek een plek op het plein waar je hem samen met de minaret ziet.
- Het lange, hoge schip van de Venetiaanse basiliek en de ronde orthodoxe apsis die na 1918 aan de oostkant werd toegevoegd.
- Binnen, als het open is: orthodoxe iconen en een iconostase in een gebouw dat zijn gotische en Ottomaanse verleden nog laat zien.
- De oude plataan midden op het plein en de gedenkplaat eronder. Op 19 mei 1821, aan het begin van de Griekse Onafhankelijkheidsoorlog, werd hier Melchisedek Despotakis, bisschop van Kissamos, door de Ottomaanse autoriteiten opgehangen.
De legende van het zwaard van de derwisj
Volgens de legende klom in 1645, toen de Ottomanen de stad innamen, een derwisj die als eerste Chania was binnengegaan met een heilig zwaard de oude klokkentoren op en richtte het naar de vier windstreken om de gelovigen tot gebed te roepen. Het zwaard werd bijna drie eeuwen in de moskee bewaard, en naar verluidt nam de moslimgemeenschap het mee toen ze in 1923 vertrok.
Tips voor je bezoek
- Kom laat in de middag of vroeg in de avond, als de cafés rond het plein vollopen met inwoners en het licht op de steen zachter wordt.
- Ga je naar binnen, bedek dan schouders en knieën, praat zacht en fotografeer niet tijdens de diensten.
- Loop naar de overkant van het plein om minaret en klokkentoren samen op de foto te krijgen, en verken daarna de rustige steegjes van Splantzia.
In de buurt
- De Venetiaanse haven: een paar minuten lopen naar het noordwesten, met de vuurtoren en de koepel van de Janitsarenmoskee aan het water.
- De Venetiaanse scheepswerven (Neoria): de grote overwelfde scheepsloodsen aan de oostkant van de haven, gebouwd onder Venetië in de vijftiende en zestiende eeuw.
- San Rocco: een kleine Venetiaanse kerk vlak bij het plein, gewijd aan de heilige die tegen de pest zou beschermen.
- De Kastellieuvel: het oudste deel van Chania, tussen Splantzia en de haven, waar opgravingen resten uit de Minoïsche tijd hebben blootgelegd.
Ontdek Chania met World City Trail
Onze schattenjacht in Chania maakt van de oude stad een spel dat je op je telefoon speelt. De route verbindt 10 stops en duurt ongeveer 2 uur, met zo’n 42 minuten lopen. Je gaat door de steegjes van de oude stad en langs de Venetiaanse haven. Je kunt spelen in het Nederlands, Engels, Duits, Frans, Italiaans en Grieks.
Heb je liever een ander format, dan is er in Chania ook een zelfgeleide wandeltour en een outdoor escape game.
Speel de schattenjacht in Chania →
Doe de zelfgeleide wandeltour door Chania →
Speel de outdoor escape game in Chania →
Feiten gecontroleerd in oktober 2026.