De kathedraal van Palermo lijkt uit meerdere gebouwen aan elkaar genaaid, en in zekere zin is dat ook zo: een Normandische kerk uit 1185 op de plek van een moskee en een oudere basiliek, met gotische torens, een Catalaans portaal en een neoclassicistische koepel die in zes eeuwen werden toegevoegd. Binnen liggen de graven van de Normandische en Hohenstaufen-heersers van Sicilië, onder wie keizer Frederik II.
De kathedraal van Palermo in het kort
- Waar: aan de Corso Vittorio Emanuele, tussen de Quattro Canti en het Normandisch Paleis, aan een plein met palmen.
- Gebouwd: gesticht in 1185; torens in de 14e–15e eeuw, zuidportaal rond 1465, interieur en koepel verbouwd van 1781 tot 1801.
- Door: gesticht door aartsbisschop Walter Ophamil (Gualtiero Offamilio); de verbouwing eind 18e eeuw werd geleid door Ferdinando Fuga en Giuseppe Venanzio Marvuglia.
- Wat het nu is: de kathedraal van het aartsbisdom Palermo, gewijd aan Maria-Tenhemelopneming, en deel van het UNESCO-erfgoed Arabisch-Normandisch Palermo.
- Benodigde tijd: 30 minuten voor het schip en de koningsgraven; een uur of meer met schatkamer, crypte en dak.
Kerk, moskee, kerk
Hier stond een christelijke basiliek voordat de Arabieren Palermo in de 9e eeuw veroverden en er een moskee van maakten. Na de Normandische verovering werd het weer een kerk, en in 1185 begon Walter Ophamil, aartsbisschop en minister van koning Willem II, aan het huidige gebouw. Het moest wedijveren met de nieuwe dom van Monreale, die Willem zelf liet bouwen. Ophamil ligt begraven in de crypte.
In de eeuwen daarna liet elk tijdperk zijn sporen na: de bovenste delen van de hoektorens in de 14e en 15e eeuw, het gotisch-Catalaanse portaal aan het plein rond 1465, renaissanceportalen en beeldhouwwerk van de familie Gagini. Tussen 1781 en 1801 gaven Ferdinando Fuga en Giuseppe Venanzio Marvuglia het interieur een koel neoclassicistisch uiterlijk en zetten de grote koepel erop. Ze haalden ook Antonello Gagini’s grote marmeren altaarstuk uit elkaar, waarvan de beelden nu door de kerk verspreid staan. In de 18e eeuw werden hier twee koningen gekroond: Victor Amadeus II van Savoye in 1713 en Karel van Bourbon in 1735.
Waar je op moet letten
- De eerste zuil links in het zuidportaal: hij komt uit de vroegere moskee en er is een Koranvers in gebeiteld.
- De koningsgraven in de eerste kapellen van de rechterzijbeuk: porfieren sarcofagen van Roger II, de eerste koning van Sicilië, zijn dochter Constance, keizer Hendrik VI en Frederik II.
- De meridiaanlijn in de vloer voor het hoogaltaar: een koperen strip van zo’n 21 meter met marmeren dierenriemtekens, waarop ‘s middags een zonnevlek valt door een gaatje in het gewelf.
- De kapel van de heilige Rosalia, beschermheilige van Palermo, achter een bronzen hek, met haar zilveren urn uit de 17e eeuw.
- De twee bogen over de Via Matteo Bonello, die de kathedraal verbinden met haar klokkentoren en het aartsbisschoppelijk paleis.
- De apsissen aan de oostkant, met vervlochten bogen en versierde muren, het best bewaarde deel van de 12e-eeuwse kerk.
Santa Rosalia en de pest
In 1624 werd Palermo door de pest getroffen. Volgens de overlevering verscheen Rosalia, een kluizenares uit de 12e eeuw, aan een jager en wees hem waar haar beenderen lagen, in een grot op de Monte Pellegrino. Haar resten werden door de stad gedragen, de epidemie hield op en zij werd de beschermheilige van Palermo. Haar relieken rusten in de kathedraal, en elke juli trekt tijdens het Festino, het grootste feest van de stad, een enorme praalwagen ter ere van haar over de Cassaro naar zee.
Tips voor je bezoek
- De kerk zelf is gratis; koningsgraven, schatkamer, crypte en dak bezoek je met een apart kaartje.
- Klim naar de dakterrassen voor de koepel en pinakels van dichtbij en een weids uitzicht over de stad tot de Monte Pellegrino.
- Kom op een zonnige dag rond het middaguur om de zonnevlek op de meridiaanlijn te zien.
- Bedek schouders en knieën en loop niet rond tijdens de mis.
In de buurt
- Normandisch Paleis en Cappella Palatina: het koninklijk paleis met gouden Byzantijnse mozaïeken, een paar minuten lopen over de Corso.
- Porta Nuova: de triomfpoort naast het Normandisch Paleis, gebouwd na het bezoek van keizer Karel V.
- Quattro Canti: het barokke kruispunt in het midden van de oude stad, zo’n tien minuten lopen naar het oosten.
- Markt van Capo: een van de historische straatmarkten van Palermo, in de steegjes net ten noorden van de kathedraal.
Ontdek Palermo met World City Trail
Onze schattenjacht in Palermo maakt van de oude stad een spel op je telefoon. De route verbindt 10 stops en duurt ongeveer twee uur, met zo’n 34 minuten lopen. De kathedraal is een van de stops, net als het Normandisch Paleis met de Cappella Palatina.
Heb je liever een ander format, dan heeft Palermo ook een zelfgeleide wandeltour en een outdoor escape game.
Speel de schattenjacht in Palermo →
Doe de zelfgeleide wandeltour door Palermo →
Speel de outdoor escape game in Palermo →
Feiten gecontroleerd in oktober 2026.