De kathedraal Saint-Étienne staat aan de Place Saint-Étienne, aan de oostkant van het oude centrum van Toulouse. Ze ziet er scheef uit, en dat klopt: een breed schip uit het begin van de 13e eeuw in zuidelijke gotiek en een veel groter koor in noordelijke gotiek werden op twee verschillende assen aan elkaar gezet, nadat het geld voor de herbouw van de hele kerk op was. Binnen ligt Pierre-Paul Riquet begraven, de bouwer van het Canal du Midi.
De kathedraal Saint-Étienne in het kort
- Waar: Place Saint-Étienne, aan de oostrand van het oude centrum, op een paar minuten lopen van het park Grand Rond.
- Gebouwd: vooral in de 13e eeuw, op de plek van oudere kerken. Het schip dateert uit het begin van de 13e eeuw, het koor werd in 1272 begonnen en er werd doorgebouwd tot in de 20e eeuw.
- Wat het nu is: de kathedraal van het katholieke aartsbisdom Toulouse, eigendom van de Franse staat en sinds 1862 beschermd monument.
- Benodigde tijd: 30–45 minuten binnen, plus een paar minuten op het plein voor de gevel.
Twee gotische kathedralen die nooit één werden
Een kerk op deze plek wordt voor het eerst genoemd in 844, en onder bisschop Isarn (1071–1105) werd hier een romaanse kathedraal gebouwd. Begin 13e eeuw maakte die plaats voor het huidige schip in zuidelijke gotiek: één brede ruimte zonder zijbeuken tussen massieve muren, de zogeheten nef raymondine. Het roosvenster aan de westkant zou rechtstreeks zijn afgekeken van dat van de Notre-Dame in Parijs.
In 1272 begon bisschop Bertrand de l’Isle-Jourdain aan een veel ambitieuzer koor in noordelijke gotiek, met een kooromgang vol kapellen, waarop een bijpassend nieuw schip moest volgen. Het geld raakte op: het oude schip bleef staan en het nieuwe koor, ongeveer twee keer zo breed, werd er scheef aan vastgemaakt. In de 16e eeuw bouwde aartsbisschop Jean d’Orléans de verbinding tussen beide. In 1609 verwoestte een brand het houten dak van het koor, en architect Pierre Levesville gaf het een stenen gewelf op zo’n 28 meter in plaats van de geplande 40. In de 19e eeuw tekenden Viollet-le-Duc en andere architecten plannen om de kerk af te maken; geen enkel plan werd uitgevoerd, en de noordelijke transeptarm kwam pas in de 20e eeuw klaar.
Waar je op moet letten
- De westgevel: het roosvenster, het 15e-eeuwse portaal en de klokkentoren staan niet op één lijn, het eerste teken dat dit meerdere gebouwen zijn in plaats van één.
- De geknikte as: ga net binnen de hoofdingang staan en kijk naar het altaar. Het koor opent zich niet recht voor je, maar opzij van het schip.
- Het orgel, dat als een zwaluwnest hoog aan de muur hangt. De kast stamt uit het begin van de 17e eeuw en is de oudste orgelkast van Toulouse; het instrument is beschermd monument.
- Het graf van Pierre-Paul Riquet (1609–1680), die het Canal du Midi ontwierp, het kanaal dat Toulouse en de Garonne met de Middellandse Zee verbindt.
- De glas-in-loodramen van het koor, de oudste uit de 14e eeuw.
- Rond het hoofdaltaar: marmeren zuilen uit Caunes-Minervois die die van de Spiegelzaal in Versailles nabootsen, en smeedijzeren hekken uit de 18e en 19e eeuw rond het priesterkoor.
De klok die brak
In 1794, tijdens de Revolutie, kwam de grote klok van de kathedraal, de Cardailhac, uit de toren naar beneden. Hij woog 12 tot 13 ton. Op het plein was stro uitgespreid om de klap op te vangen, maar de klok zakte in de grond en brak. Kijk vanaf het plein omhoog naar de toren en stel je de val voor.
Tips voor je bezoek
- Bekijk de westgevel eerst vanaf de overkant van de Place Saint-Étienne: pas op afstand zie je hoe slecht roosvenster, portaal en toren bij elkaar passen.
- Loop binnen de hele lengte, van schip naar koor, en voel de overgang van de brede, donkere hal naar het hoge, lichtere koor.
- Het is een kathedraal in gebruik: praat zacht, loop niet rond tijdens de mis en houd er rekening mee dat delen tijdens diensten dicht zijn.
In de buurt
- Griffoulfontein: de fontein midden op de Place Saint-Étienne, die als de oudste van Toulouse geldt.
- Grand Rond: het ronde openbare park aan het eind van de lanen, met een muziekkiosk en oude bomen, een paar minuten lopen naar het zuidoosten.
- Jardin des Plantes: een groot park met vijvers net voorbij het Grand Rond, waar ook het natuurhistorisch museum van Toulouse staat.
- Place du Capitole: het hoofdplein van Toulouse, met de lange 18e-eeuwse gevel van het stadhuis, ongeveer 15 minuten lopen naar het westen.
Ontdek Toulouse met World City Trail
Onze schattenjacht in Toulouse maakt van de oude stad een spel op je telefoon. De route verbindt 10 stops en duurt ongeveer 3 uur, met zo’n 45 minuten lopen. Onderweg kom je onder meer langs de basiliek Saint-Sernin en het Musée Saint-Raymond, het archeologisch museum van de stad.
Heb je liever een ander format, dan is er in Toulouse ook een zelfgeleide wandeltour en een outdoor escape game.
Speel de schattenjacht in Toulouse →
Doe de zelfgeleide wandeltour door Toulouse →
Speel de outdoor escape game in Toulouse →
Feiten gecontroleerd in oktober 2026.