Het Grieks-Romeinse theater van Catania is een groot antiek theater, verstopt achter de gevels van de Via Vittorio Emanuele, midden in het historische centrum. Wat je ziet is vooral Romeins, uit de 1e en 2e eeuw na Christus, gebouwd van donkere vulkanische steen op de plek waar waarschijnlijk een Grieks theater stond. Het vreemdste zit helemaal onderin: de orchestra staat vaak onder water, gevoed door een ondergrondse bron die volgens de overlevering samenhangt met de bedolven rivier de Amenano.
Het Grieks-Romeinse theater in het kort
- Waar: Via Vittorio Emanuele II, tussen de Piazza San Francesco en de Via Teatro Greco, in het historische centrum van Catania. Vanaf de straat zie je alleen een gewone rij huizen.
- Gebouwd: waarschijnlijk op de plek van een ouder Grieks theater; het Romeinse gebouw dateert vooral uit de 1e en 2e eeuw na Christus.
- Wat het nu is: onderdeel van het Grieks-Romeinse archeologische park van Catania, samen met het kleinere Odeon ernaast en twee oude huizen, Casa Liberti en Casa Pandolfo, waar vondsten van de site te zien zijn.
- Benodigde tijd: 45 minuten tot een uur voor het theater en het Odeon.
Van Griekse vergaderplaats tot bedolven ruïne
Antieke schrijvers vertellen dat de Atheense veldheer Alcibiades in 415 voor Christus de inwoners van Katane in hun theater toesprak, om hen tegen Syracuse over te halen. Of dat Griekse theater precies hier stond, is nog steeds onzeker, maar onder het Romeinse gebouw vond men een ouder bouwwerk van grote zandstenen blokken, en de inwoners noemen de plek nog altijd ‘Tiatru grecu’. In de 1e eeuw, waarschijnlijk nadat Augustus Catania tot Romeinse kolonie had gemaakt, werd het theater herbouwd met gehouwen blokken lava. In de 2e eeuw kreeg het een met marmer beklede scène en bood het plaats aan zo’n 7.000 toeschouwers.
In de 5e of 6e eeuw raakte het theater in onbruik. In 1098 liet de Normandische graaf Roger er marmer en steen weghalen voor de nieuwe kathedraal van Sant’Agata, en in de loop der eeuwen werden er huizen op en in de tribunes gebouwd, terwijl lavastromen en aardbevingen het terrein rondom ophoogden. De opgravingen begonnen in de 18e eeuw onder Ignazio Paternò Castello, prins van Biscari, maar de laatste huizen binnen de ruïne werden pas in 1959 weggehaald.
Waar je op moet letten
- De ondergelopen orchestra: de halve cirkel onderin staat vaak onder helder water uit een ondergrondse bron, waardoor het theater niet voor voorstellingen te gebruiken is.
- De tribunes: rijen van donkere lavasteen die tegen de helling oplopen, door trappen in vakken verdeeld. Ga bovenaan zitten om de omvang te voelen.
- De gangen: overwelfde gangen onder de tribunes, waarlangs de toeschouwers naar hun plaats liepen. Ook op hete dagen is het er koel en schaduwrijk.
- De huizen aan de rand: oude huizen staan nog altijd op de rand van de ruïne, met balkons boven de tribunes. Casa Liberti toont marmerfragmenten en andere vondsten uit de opgravingen.
- Het Odeon: het kleinere halfronde theater direct naast het grote, met veel minder plaatsen en een met marmer geplaveide orchestra.
De bedolven rivier van Catania
De Amenano stroomde vroeger bovengronds door Catania, maar in de loop der eeuwen hebben lavastromen hem bedekt, en nu loopt hij verborgen onder de oude stad. Alleen op een paar plekken komt hij boven. De bekendste is de Fontana dell’Amenano op de Piazza del Duomo, waar het water als een gladde sluier over de rand van een marmeren bekken stroomt, door de inwoners ‘acqua a linzolu’ genoemd, water als een laken. Het bassin in de orchestra van het theater zou uit dezelfde ondergrondse aders komen.
Tips voor je bezoek
- Tussen de ruïnes is weinig schaduw, dus kom in de zomer vroeg in de ochtend of laat in de middag.
- Draag schoenen met goed profiel: de lavatreden zijn ongelijk en kunnen glad zijn, vooral bij het water.
- Let op de ingang aan de Via Vittorio Emanuele; vanaf de straat is het theater onzichtbaar en je loopt er makkelijk voorbij.
- Combineer je bezoek met de Via dei Crociferi en het Bellini-museum, allebei een paar minuten verderop.
In de buurt
- Museo Civico Belliniano: het geboortehuis van componist Vincenzo Bellini aan de Piazza San Francesco, een paar stappen van de ingang van het theater.
- Via dei Crociferi: een van de mooiste barokstraten van Catania, vol kerken en kloosters, net om de hoek.
- Monastero dei Benedettini: het enorme voormalige benedictijnenklooster San Nicolò l’Arena, nu onderdeel van de universiteit, een kort stukje bergop.
- Piazza del Duomo: de kathedraal, de lavastenen olifant van de Fontana dell’Elefante en de Fontana dell’Amenano, een paar minuten lopen.
Ontdek Catania met World City Trail
Onze schattenjacht in Catania maakt van het historische centrum een spel op je telefoon. De route verbindt 10 stops en duurt ongeveer 2 uur, met zo’n 34 minuten lopen, en komt onder meer langs het Romeinse amfitheater, de Piazza Stesicoro en de Via Etnea. Je kunt spelen in het Nederlands, Engels, Duits, Frans, Italiaans of Spaans.
Heb je liever een ander format, dan is er in Catania ook een zelfgeleide wandeltour en een outdoor escape game.
Speel de schattenjacht in Catania →
Doe de zelfgeleide wandeltour door Catania →
Speel de outdoor escape game in Catania →
Feiten gecontroleerd in oktober 2026.