De oude binnenstad van Leipzig is klein genoeg om te voet te doorkruisen, en vier van de belangrijkste gebouwen liggen aan de route: de Thomaskirche, waar Johann Sebastian Bach werkte en begraven ligt, de Nikolaikirche, waar de vreedzame revolutie van 1989 begon, het Museum voor Schone Kunsten aan de vroegere Sachsenplatz en het Nieuwe Stadhuis met de hoogste stadhuistoren van Duitsland. Deze gids neemt ze een voor een door: muziek, protest, schilderkunst en burgertrots, allemaal binnen de oude ringweg.
De Thomaskirche
Op deze plek staat al minstens sinds de 12e eeuw een kerk, en de augustijner koorheren stichtten hier tussen 1212 en 1222 het Thomasstift. Het jongenskoor, de Thomanerchor, gaat waarschijnlijk terug op hetzelfde jaar 1212, en het zingt nog altijd in de kerk. De huidige laatgotische hallenkerk werd tussen 1482 en 1496 gebouwd en op 10 april 1496 ingewijd. Het dak is ongewoon steil, met een helling van 63 graden, zodat het van opzij bijna op een tent lijkt.
Johann Sebastian Bach was cantor van de Thomaskirche, de Thomaskantor, van 1723 tot zijn dood in 1750. Hij werd begraven op het nabije kerkhof van Sint-Jan, en pas in 1950 werden zijn stoffelijke resten naar de Thomaskirche overgebracht; zijn graf in het koor werd op 28 juli van dat jaar ingewijd. De kerk had ook andere beroemde bezoekers: Maarten Luther preekte hier met Pinksteren 1539, en Mozart speelde hier tijdens een reis in 1789 op het orgel.
- Het graf van Bach, een bronzen plaat in de vloer van het koor.
- Het Bachmonument van Carl Seffner naast de kerk, onthuld in 1908.
- Het bronzen beeld van Felix Mendelssohn Bartholdy tegenover de kerk: de eerste versie, onthuld in 1892, werd in 1936 door de nazi’s verwijderd, en in 2008 werd een nieuw beeld ingewijd.
De Nikolaikirche
De Nikolaikirche is de oudste van de twee grote kerken, rond 1165 in romaanse stijl begonnen en in de 16e eeuw uitgebreid tot gotische hallenkerk. Van buiten ziet ze er sober uit, met een barokke hoofdtoren uit 1730. De verrassing zit binnen: tussen 1784 en 1797 veranderde Johann Carl Friedrich Dauthe de gotische pijlers in gecanneleerde classicistische zuilen die eindigen in palmbladeren, waarvan het lichtgroene blad zich in het gewelf uitspreidt. Bachs Johannes-Passion werd hier in 1724 voor het eerst uitgevoerd.
Begin jaren 1980 begon de kerk op maandagavond vredesgebeden te houden. In de herfst van 1989 groeiden de bijeenkomsten die hier begonnen uit tot de maandagdemonstraties, waarbij tienduizenden mensen, soms meer dan 100.000, over de ringweg liepen. Die vreedzame protesten waren een van de stappen die enkele weken later tot de val van de Berlijnse Muur leidden.
- De kapitelen met palmbladeren op de zuilen en de roze en groene kleuren van het interieur.
- De zuil op de Nikolaikirchhof buiten, een kopie van een van Dauthes zuilen, die de Leipziger kunstenaar Andreas Stötzner in 1999 liet neerzetten ter herinnering aan de vreedzame revolutie.
Het Museum voor Schone Kunsten (Museum der bildenden Künste)
Het museum gaat terug op de Leipziger Kunstvereniging, in 1837 opgericht door inwoners van de stad, en opende voor het eerst in 1848. Het huidige gebouw aan de vroegere Sachsenplatz werd op 4 december 2004 geopend. Het ontwerp van de architecten Hufnagel Pütz Rafaelian is een groot, sober blok binnen een kader van lagere gebouwen die de lijnen volgen van het bouwblok dat hier vóór de oorlog stond.
De collectie loopt van de late middeleeuwen tot nu. Caspar David Friedrich staat voor de romantiek, en een hele verdieping is gewijd aan twee kunstenaars met een band met Leipzig, Max Klinger, die in de stad werd geboren, en Max Beckmann. Hier zie je ook de Leipziger School, schilders als Werner Tübke, Bernhard Heisig en Wolfgang Mattheuer, die de stad bekend maakten in de Oost-Duitse kunst.
- De Beethoven van Max Klinger, een zittende figuur van marmer, brons, ivoor en andere materialen, het hoogtepunt van de beeldencollectie.
- De zalen van de Leipziger School, met grote figuratieve schilderijen uit de Oost-Duitse decennia.
Het Nieuwe Stadhuis (Neues Rathaus)
Het Nieuwe Stadhuis staat op de plek van de Pleissenburg, het oude kasteel op de zuidwestelijke hoek van de stad. De stad kocht het terrein in 1895 van het koninkrijk Saksen, en in 1897 won stadsarchitect Hugo Licht de ontwerpwedstrijd. De eerste steen werd in 1899 gelegd en het gebouw ging in oktober 1905 open. Beeldhouwer Georg Wrba maakte een groot deel van de versiering.
De toren, bijna 115 meter hoog, is de hoogste stadhuistoren van Duitsland. Licht behield de oude toren van de Pleissenburg en bouwde de nieuwe erbovenop, zodat het kasteel in het stadhuis voortleeft. Rondleidingen beklimmen de 250 treden van de vierde verdieping naar de bovenste galerij, een van de beste uitzichtpunten over de stad.
- De klok met het Latijnse motto Mors certa, hora incerta: de dood is zeker, het uur onzeker.
- De brug die het stadhuis over de straat verbindt met het Stadthaus, de uitbreiding die in 1912 openging.
Zo zie je ze in één wandeling
Begin bij de Nikolaikirche, net ten westen van de Augustusplatz, en loop dan naar het noorden naar het Museum voor Schone Kunsten aan de oude Sachsenplatz. Van daar is het een paar minuten naar de Markt, die je oversteekt naar de Thomaskirche en het Bachmonument. Eindig met een wandeling naar het zuiden naar het Nieuwe Stadhuis en ga, als er een rondleiding is, de toren op om de hele route van boven te zien.
Ontdek Leipzig met World City Trail
Onze schattenjacht in Leipzig maakt van de oude binnenstad een spel op je telefoon. De route verbindt 10 stops, van de Augustusplatz tot het Nieuwe Stadhuis, en alle vier plekken uit deze gids zijn stops, samen met het Krochhochhaus, de Markt, het Oude Stadhuis, de Naschmarkt en Auerbachs Keller. Bij elke stop los je een raadsel op en hoor je een verhaal, in je eigen tempo.
In Leipzig is er ook een zelfgeleide wandeltour en een outdoor escape game, voor wie liever een ander formaat kiest.
Speel de schattenjacht in Leipzig →
Doe de zelfgeleide wandeltour door Leipzig →
Speel de outdoor escape game in Leipzig →
Feiten gecontroleerd in oktober 2026.