Stare miasto w Lipsku jest na tyle małe, że łatwo przejść je pieszo, a przy drodze stoją cztery z jego najważniejszych budowli: kościół św. Tomasza, gdzie pracował i spoczywa Johann Sebastian Bach, kościół św. Mikołaja, gdzie zaczęła się pokojowa rewolucja 1989 roku, Muzeum Sztuk Pięknych na dawnym Sachsenplatz i Nowy Ratusz z najwyższą wieżą ratuszową w Niemczech. Ten przewodnik przedstawia je po kolei: muzyka, protest, malarstwo i duma mieszczan, wszystko w obrębie dawnego pierścienia ulic.
Kościół św. Tomasza (Thomaskirche)
Kościół stoi w tym miejscu co najmniej od XII wieku, a kanonicy augustiańscy założyli tu kolegium św. Tomasza między 1212 a 1222 rokiem. Chór chłopięcy, Thomanerchor, pochodzi prawdopodobnie z tego samego 1212 roku i do dziś śpiewa w kościele. Obecny późnogotycki kościół halowy zbudowano w latach 1482–1496 i konsekrowano 10 kwietnia 1496 roku. Jego dach jest wyjątkowo stromy, nachylony pod kątem 63 stopni, więc z boku wygląda niemal jak namiot.
Johann Sebastian Bach był kantorem kościoła św. Tomasza, czyli Thomaskantorem, od 1723 roku aż do śmierci w 1750 roku. Pochowano go na pobliskim cmentarzu św. Jana, a jego szczątki przeniesiono do kościoła św. Tomasza dopiero w 1950 roku; grób w prezbiterium odsłonięto 28 lipca tamtego roku. Kościół gościł też innych sławnych ludzi: Marcin Luter wygłosił tu kazanie w Zielone Świątki 1539 roku, a Mozart grał na tutejszych organach podczas podróży w 1789 roku.
- Grób Bacha, brązowa płyta w posadzce prezbiterium.
- Pomnik Bacha autorstwa Carla Seffnera obok kościoła, odsłonięty w 1908 roku.
- Brązowy pomnik Felixa Mendelssohna Bartholdy’ego naprzeciwko kościoła: pierwszą wersję, odsłoniętą w 1892 roku, naziści usunęli w 1936 roku, a nową odsłonięto w 2008 roku.
Kościół św. Mikołaja (Nikolaikirche)
Kościół św. Mikołaja jest starszy z dwóch wielkich kościołów: zaczęto go budować około 1165 roku w stylu romańskim, a w XVI wieku rozbudowano w gotycki kościół halowy. Z zewnątrz wygląda skromnie, z barokową wieżą główną dodaną w 1730 roku. Niespodzianka czeka w środku: w latach 1784–1797 Johann Carl Friedrich Dauthe zamienił gotyckie filary w żłobkowane klasycystyczne kolumny zakończone liśćmi palmy, których jasnozielone liście rozchodzą się po sklepieniu. Pasja według św. Jana Bacha miała tu prawykonanie w 1724 roku.
Na początku lat 80. w kościele zaczęto odprawiać modlitwy o pokój w poniedziałkowe wieczory. Jesienią 1989 roku spotkania, które się tu zaczęły, przerodziły się w poniedziałkowe demonstracje, w których dziesiątki tysięcy ludzi, czasem ponad 100 000, maszerowały wokół pierścienia ulic. Te pokojowe protesty były jednym z kroków, które kilka tygodni później doprowadziły do upadku muru berlińskiego.
- Kapitele w kształcie liści palmy na kolumnach oraz różowe i zielone barwy wnętrza.
- Kolumna na Nikolaikirchhof przed kościołem, kopia jednej z kolumn Dauthego, postawiona w 1999 roku przez lipskiego artystę Andreasa Stötznera na pamiątkę pokojowej rewolucji.
Muzeum Sztuk Pięknych (Museum der bildenden Künste)
Muzeum wywodzi się z Lipskiego Stowarzyszenia Artystycznego, założonego w 1837 roku przez mieszkańców miasta, a po raz pierwszy otwarto je w 1848 roku. Obecny budynek na dawnym Sachsenplatz otwarto 4 grudnia 2004 roku. Projekt architektów Hufnagel Pütz Rafaelian to duża, prosta bryła w ramie z niższych budynków, które odtwarzają linie kwartału stojącego tu przed wojną.
Kolekcja obejmuje okres od późnego średniowiecza do dziś. Romantyzm reprezentuje Caspar David Friedrich, a całe piętro poświęcono dwóm artystom związanym z Lipskiem: urodzonemu w mieście Maxowi Klingerowi i Maxowi Beckmannowi. To także miejsce, by zobaczyć Szkołę Lipską, malarzy takich jak Werner Tübke, Bernhard Heisig i Wolfgang Mattheuer, którzy rozsławili miasto w sztuce NRD.
- Beethoven Maxa Klingera, siedząca postać z marmuru, brązu, kości słoniowej i innych materiałów, najważniejsze dzieło w zbiorze rzeźby.
- Sale Szkoły Lipskiej z dużymi obrazami figuratywnymi z czasów NRD.
Nowy Ratusz (Neues Rathaus)
Nowy Ratusz stoi w miejscu Pleissenburga, dawnego zamku w południowo-zachodnim narożniku miasta. Miasto kupiło teren od Królestwa Saksonii w 1895 roku, a w 1897 roku konkurs wygrał miejski architekt Hugo Licht. Kamień węgielny położono w 1899 roku, a budynek otwarto w październiku 1905 roku. Rzeźbiarz Georg Wrba wykonał dużą część dekoracji.
Wieża, wysoka na prawie 115 metrów, jest najwyższą wieżą ratuszową w Niemczech. Licht zachował starą wieżę Pleissenburga i zbudował nową na jej szczycie, więc zamek przetrwał wewnątrz ratusza. Wycieczki z przewodnikiem pokonują 250 stopni z czwartego piętra na górną galerię, jeden z najlepszych punktów widokowych w mieście.
- Zegar z łacińską sentencją Mors certa, hora incerta: śmierć jest pewna, godzina niepewna.
- Most, który łączy ratusz nad ulicą ze Stadthaus, jego rozbudową otwartą w 1912 roku.
Jak zobaczyć je podczas jednego spaceru
Zacznij przy kościele św. Mikołaja, tuż na zachód od Augustusplatz, a potem idź na północ do Muzeum Sztuk Pięknych na dawnym Sachsenplatz. Stamtąd kilka minut dzieli cię od Rynku, przez który dojdziesz do kościoła św. Tomasza i pomnika Bacha. Na koniec idź na południe do Nowego Ratusza i, jeśli akurat odbywa się wycieczka, wejdź na wieżę, by zobaczyć całą trasę z góry.
Odkryj Lipsk z World City Trail
Nasza gra miejska w Lipsku zamienia stare miasto w grę na telefonie. Trasa łączy 10 przystanków, od Augustusplatz do Nowego Ratusza, i wszystkie cztery miejsca z tego przewodnika to przystanki, razem z wieżowcem Krocha, Rynkiem, Starym Ratuszem, Naschmarktem i Auerbachs Keller. Na każdym przystanku rozwiązujesz zagadkę i poznajesz historię, we własnym tempie.
W Lipsku jest też samodzielny spacer po mieście i plenerowa gra escape, dla tych, którzy wolą inny format.
Zagraj w grę miejską w Lipsku →
Wybierz się na samodzielny spacer po Lipsku →
Zagraj w plenerową grę escape w Lipsku →
Fakty sprawdzone w październiku 2026.