Ten przewodnik prowadzi przez stare miasto Genui z północy na południe, przez osiem miejsc: dawną katedrę San Siro, Palazzo della Meridiana, Piazza Fontane Marose, kościół Santa Maria delle Vigne, katedrę San Lorenzo, Pałac Dożów, Porta Soprana i dom związany z Krzysztofem Kolumbem. Razem opowiadają historię średniowiecznej Republiki Genui, jej biskupów, bankierów i dożów, a wszystkie leżą w wąskich uliczkach centro storico, na tyle blisko, że zobaczysz je podczas jednego spaceru.
Basilica di San Siro
San Siro była pierwszą katedrą Genui, na długo zanim tę rolę przejął San Lorenzo. Najpierw stał tu kościół poświęcony apostołom; później nazwano go imieniem świętego Syrusa, jednego z pierwszych biskupów miasta, a między X a XII wiekiem powstał romański kościół z dzwonnicą. W 1096 roku głoszono tu krucjatę, a Genua wysłała statki na pierwszą krucjatę. Pożar w 1478 roku zniszczył dużą część budowli, którą prawie sto lat później odbudowano w stylu kontrreformacji, dlatego wnętrze tak bardzo różni się od skromnych średniowiecznych kościołów w okolicy.
- Spójrz w górę na sklepienie nawy z freskami Giovanniego Battisty Carlone i na ołtarz główny francuskiego rzeźbiarza Pierre’a Pugeta. Starej romańskiej dzwonnicy już nie ma: rozebrano ją ze względów bezpieczeństwa w 1904 roku i nigdy nie odbudowano.
Palazzo della Meridiana
Pałac zbudowano w latach 1536–1544 dla Gerolama Grimaldiego Olivy, genueńskiego bankiera, który dorobił się majątku w Hiszpanii i Portugalii. W kolejnych dziesięcioleciach rodzina zleciła ozdobienie sal czołowym artystom epoki, wśród nich Luce Cambiaso, którego cykl o dziejach Odyseusza pokazuje m.in. bohatera zabijającego zalotników z łuku. Pałac należy do Palazzi dei Rolli, prywatnych rezydencji wybieranych do goszczenia oficjalnych gości Republiki, wpisanych w 2006 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
- Duży malowany zegar słoneczny na południowej fasadzie, od którego pałac wziął nazwę. Dodano go pod koniec XVIII wieku, gdy obok budynku wytyczono nową ulicę, dziś zwaną Via Cairoli.
Piazza Fontane Marose
Piazza Fontane Marose leży na końcu Via Garibaldi, XVI-wiecznej Strada Nuova z najwspanialszymi pałacami Rolli. Plac zawdzięcza nazwę fontannie zbudowanej w 1206 roku, która już nie istnieje; w średniowieczu nazywano ją fons marosus, prawdopodobnie od wzburzonej wody. Fontannę rozebrano w 1849 roku, by przebić nową ulicę, ale trzy marmurowe tablice na Palazzo Interiano Pallavicini, pod numerem 2, wciąż przypominają jej historię.
- Palazzo Spinola dei Marmi pod numerem 6, z połowy XV wieku: jego fasada ma naprzemienne pasy białego marmuru i ciemnoszarego kamienia, wzór zarezerwowany w średniowiecznej Genui dla najpotężniejszych rodów.
Santa Maria delle Vigne
Nazwa oznacza Najświętszą Marię od Winnic: kościół założono pod koniec X wieku za murami miasta, wśród winorośli. Konsekrowano go w 1117 roku, a w 1147 roku stał się parafią. W XVII wieku architekt Daniele Casella przebudował wnętrze w stylu barokowym i dodał kopułę, a neoklasycystyczną fasadę od strony placu wzniesiono w latach 1841–1848 według projektu Ippolita Cremony. Papież Jan Paweł II nadał kościołowi w 1983 roku tytuł bazyliki mniejszej, a pochowany jest tu kompozytor Alessandro Stradella.
- Romańska dzwonnica z XII wieku, jedyna część średniowiecznego kościoła zachowana w dużej mierze w pierwotnej formie.
- Krużganek z XI wieku z masywnymi kolumnami z czarnego kamienia, a w kościele XIV-wieczna Madonna della Vita namalowana na kolumnie z zielonego marmuru.
Cattedrale di San Lorenzo
Katedra San Lorenzo zastąpiła San Siro jako katedra Genui i została konsekrowana przez papieża Gelazego II w 1118 roku. Budowa trwała wieki, więc kościół łączy style: romańskie portale boczne, gotycką fasadę z początku XIII wieku oraz kopułę i dzwonnicę z XVI wieku. Fasada pokryta jest pasami białego i czarnego kamienia, tym samym znakiem pozycji, który widać na pałacach szlacheckich starego miasta.
W jednej z kaplic przechowywane są relikwie świętego Jana Chrzciciela, patrona miasta, które dotarły do Genui po pierwszej krucjacie. Pod kościołem Muzeum Skarbca przechowuje Sacro Catino, szklaną misę islamskiej roboty z IX lub X wieku przywiezioną z krucjat; według legendy użyto jej podczas Ostatniej Wieczerzy. W prawej nawie wciąż leży brytyjski pocisk okrętowy, który 9 lutego 1941 roku przebił dach i nie wybuchł.
- Dwa marmurowe lwy po obu stronach schodów, wyrzeźbione przez Carla Rubatta w 1840 roku.
- Mała figura na kolumnie po prawej stronie fasady, zwana w miejscowej tradycji Arrotino, czyli szlifierz noży. W rzeczywistości to zegar słoneczny, a postać może przedstawiać świętego Jana Ewangelistę.
Palazzo Ducale
Pałac Dożów był siedzibą rządu Republiki Genui. Powstał z średniowiecznych budynków kupionych przez przywódców miasta w latach 90. XIII wieku, a nazwę ducale otrzymał, gdy Simone Boccanegra został w 1339 roku pierwszym dożą Genui. W 1591 roku architekt Andrea Ceresola, zwany il Vannone, przebudował go, tworząc sklepione atrium i wielkie schody. Po pożarze 3 listopada 1777 roku Simone Cantoni nadał mu neoklasycystyczną marmurową fasadę od strony Piazza Matteotti, jedno z pierwszych dzieł neoklasycyzmu w Genui.
Pałac ma dwie fasady: fasadę Cantoniego na Piazza Matteotti, niedaleko katedry, i późniejszą od strony Piazza De Ferrari. Przez długi czas mieściły się w nim sądy i urzędy; w 1992 roku został odnowiony, a dziś jest muzeum i centrum kultury z wystawami i wydarzeniami.
- Torre Grimaldina, średniowieczna wieża, która aż do II wojny światowej służyła jako więzienie; wśród jej więźniów byli skrzypek Niccolò Paganini i patriota Jacopo Ruffini.
Porta Soprana
Porta Soprana, zwana też Porta di Sant’Andrea, to najbardziej imponująca brama murów Barbarossy, zbudowanych w latach 1155–1159, gdy Genua obawiała się ataku cesarza Fryderyka Barbarossy. Dwie wysokie okrągłe wieże otaczają ostrołukowy łuk. To, co widzisz dziś, jest w dużej mierze efektem restauracji: prace rozpoczęto około 1890 roku pod kierunkiem Alfreda d’Andrade, a wieżę południową, ukrytą w kwartale domów aż do lat 30., odsłonięto i odbudowano w tamtej dekadzie.
- Dwa łacińskie napisy na wewnętrznych ścianach łuku. Jeden wita podróżnego ostrzeżeniem: jeśli przychodzisz w pokoju, możesz dotknąć tych bram; drugi wylicza zwycięstwa Genui i podaje 1155 jako rok rozpoczęcia budowy murów.
Dom Krzysztofa Kolumba
Tuż za bramą stoi mały dom przedstawiany jako dom z dzieciństwa Krzysztofa Kolumba. Jego ojciec Domenico zamieszkał tu z rodziną w 1455 roku, gdy Krzysztof miał około czterech lat, i mieszkali tu mniej więcej do 1470 roku. Budynek, który widzisz, niemal na pewno nie jest oryginałem: średniowieczny dom został prawdopodobnie zniszczony podczas francuskiego bombardowania Genui w 1684 roku, a obecny to rekonstrukcja z początku XVIII wieku. Miasto kupiło go w 1887 roku, a dziś działa w nim małe muzeum.
- Obok ruiny XII-wiecznego krużganka Sant’Andrea. Stał na wzgórzu, które rozkopano w 1904 roku; Alfredo d’Andrade uratował kamienie, które później złożono tutaj na nowo.
Jak zobaczyć je podczas jednego spaceru
Zacznij od San Siro w dzielnicy Maddalena, podejdź do Palazzo della Meridiana i dalej na Piazza Fontane Marose na końcu Via Garibaldi. Wróć na stare miasto do Santa Maria delle Vigne, a potem uliczkami idź na południe do katedry San Lorenzo. Od katedry to tylko krótki spacer do Pałacu Dożów, a z Piazza De Ferrari kolejny krótki odcinek doprowadzi cię do Porta Soprana i domu Kolumba. Uliczki bywają strome i zawiłe, więc trzymaj mapę otwartą w telefonie.
Odkryj Genuę z World City Trail
Nasza gra miejska w Genui zamienia stare miasto w grę na telefonie. Trasa łączy 10 przystanków, od Basilica di San Siro do domu Krzysztofa Kolumba, a wszystkie osiem miejsc z tego przewodnika to przystanki, podobnie jak Palazzo San Giorgio i Piazza De Ferrari. Na każdym przystanku rozwiązujesz zagadkę i poznajesz historię, we własnym tempie.
W Genui jest też samodzielny spacer po mieście i plenerowa gra escape, jeśli wolisz inny format.
Zagraj w grę miejską w Genui →
Wybierz się na samodzielny spacer po Genui →
Zagraj w plenerową grę escape w Genui →
Fakty sprawdzone w październiku 2026.