Ulice między Royal Exchange Square a dawnym Glasgow Cross zbudowano za pieniądze z XVIII-wiecznego handlu tytoniem i do dziś to widać. Ten przewodnik opisuje sześć miejsc w Merchant City i wokół niej: Gallery of Modern Art, George Square, City Chambers, samą Merchant City, mural ze zwierzętami autorstwa Smuga przy Ingram Street i St Andrew’s in the Square, kościół kupców.
Gallery of Modern Art (GoMA)
GoMA mieści się przy Royal Exchange Square w budynku, który powstał w 1778 roku jako miejska rezydencja Williama Cunninghame’a of Lainshaw, jednego z „tytoniowych lordów”. Później był bankiem, a po przebudowie przez architekta Davida Hamiltona około lat 1827–1832 – Royal Exchange, gdzie kupcy spotykali się, by handlować; wielki koryncki portyk pochodzi z tego czasu. W XX wieku działała tu Stirling’s Library, a w 1996 roku budynek otwarto jako Gallery of Modern Art, główne miejsce sztuki współczesnej w Glasgow. W podziemiu nadal jest biblioteka.
- Pomnik konny księcia Wellingtona dłuta Carla Marochettiego (1844) przed portykiem, zwykle z pachołkiem drogowym na głowie. Mieszkańcy podtrzymują ten żart od lat 80., a gdy w 2013 roku rada miasta zaproponowała podwyższenie cokołu, by z nim skończyć, protesty sprawiły, że wycofała się z planu.
- Korynckie kolumny portyku i latarnia na dachu z czasów Royal Exchange.
George Square
Kilka kroków na północny wschód leży George Square, główny plac miejski Glasgow. Wytyczono go w latach 80. XVIII wieku i nazwano na cześć króla Jerzego III, ale na kolumnie pośrodku nie stoi król, lecz Sir Walter Scott: wzniesiona w 1837 roku, była pierwszym pomnikiem pisarza. Plac jest pełen posągów osób związanych z Glasgow lub Szkocją, m.in. Roberta Burnsa, Jamesa Watta, Thomasa Campbella oraz królowej Wiktorii i księcia Alberta na koniach. Plac był też miejscem protestów: w styczniu 1919 roku, podczas strajku o krótszy tydzień pracy, wiec przerodził się tu w zamieszki, a rząd wysłał do miasta wojsko.
- Kolumna Scotta pośrodku, najstarszy pomnik na placu.
- Dwa pomniki konne królowej Wiktorii i księcia Alberta oraz siedząca postać Jamesa Watta.
- Cenotaf przed City Chambers, główny pomnik poległych w Glasgow, zaprojektowany przez Sir Johna Jamesa Burneta i odsłonięty w 1924 roku.
Glasgow City Chambers
Całą wschodnią stronę George Square zajmuje City Chambers, siedziba rady miasta Glasgow. Konkurs wygrał architekt William Young, budowa ruszyła w 1882 roku, a królowa Wiktoria otworzyła gmach w sierpniu 1888 roku, gdy Glasgow nazywało siebie drugim miastem Imperium. Wnętrze słynie z marmurowych schodów, mozaik i sali bankietowej, a budynek zagrał Watykan w filmie Heavenly Pursuits (1986) i ambasadę brytyjską w Moskwie w An Englishman Abroad (1983). Miasto zwykle oferuje bezpłatne zwiedzanie z przewodnikiem; sprawdź przed wizytą.
- Tympanon jubileuszowy nad wejściem autorstwa Jamesa Alexandra Ewinga, z królową Wiktorią na tronie wśród postaci czterech narodów Zjednoczonego Królestwa i kolonii.
- Narożne wieże z kopułami i środkowa wieża górująca nad placem.
Merchant City
Na wschód od George Square siatka ulic schodząca do Trongate i High Street to Merchant City. Dzielnica rozrosła się w XVIII wieku, gdy kupcy handlujący tytoniem, cukrem i bawełną z koloniami amerykańskimi i Karaibami budowali tu rezydencje i magazyny; duża część tego bogactwa pochodziła z plantacji, na których pracowali zniewoleni ludzie. Wiele ulic nosi do dziś nazwiska tych kupców, jak Glassford Street, Ingram Street czy Buchanan Street, a Virginia Street przypomina o handlu tytoniem. Sama nazwa Merchant City jest nowsza i pochodzi z rewitalizacji lat 80., gdy stare magazyny zamieniono na mieszkania, bary i restauracje.
- Trades Hall przy Glassford Street, zaprojektowany przez Roberta Adama, zbudowany w latach 90. XVIII wieku i zwieńczony płaską kopułą.
- Hutchesons’ Hall przy Ingram Street autorstwa Davida Hamiltona, z posągami braci Hutchesonów, którzy w XVII wieku założyli przytułek i szkołę.
Mural Fellow Glasgow Residents autorstwa Smuga
Przy Ingram Street na ścianie wielopoziomowego parkingu znajduje się jedno z najbardziej znanych dzieł City Centre Mural Trail. Jest to praca Smuga, artysty ulicznego Sama Batesa, znanego z hiperrealistycznych obrazów malowanych sprayem; to on namalował też mural św. Mungo z rudzikiem przy High Street. Tutaj przedstawił zwierzęta, które dzielą miasto z ludźmi, m.in. lisy, borsuki, jeże, wiewiórki i krowy szkockie, wśród liści i grzybów. Nie jest to punkt gry miejskiej, ale leży po drodze między George Square a Merchant City.
St Andrew’s in the Square
Na południowo-wschodnim krańcu Merchant City, niedaleko Glasgow Cross, w latach 1739–1756 zbudowano St Andrew’s in the Square według projektu Allana Dreghorna; budowę prowadził mistrz kamieniarski Mungo Naismith. Zapłacili za nią tytoniowi lordowie, by pokazać swoje bogactwo, a wzorem był londyński St Martin-in-the-Fields, ze świątynnym portykiem i wysoką wieżą. To jeden z najpiękniejszych XVIII-wiecznych kościołów w Szkocji. Po renowacji w latach 1998–2000 otwarto go ponownie jako Centrum Kultury Szkockiej w Glasgow, z koncertami i potańcówkami ceilidh przy muzyce tradycyjnej oraz kawiarnią w podziemiu.
- Świątynny portyk z wysokimi kolumnami, element zapożyczony z St Martin-in-the-Fields.
- Cichy plac z XVIII-wiecznymi domami wokół kościoła, o krok od gwaru Glasgow Cross.
Jak zobaczyć je podczas jednego spaceru
Zacznij przy GoMA na Royal Exchange Square, a potem przejdź na George Square i do City Chambers po jego wschodniej stronie. Z placu wejdź do Merchant City ulicą Ingram Street, mijając mural Smuga i Hutchesons’ Hall, a potem zejdź Glassford Street obok Trades Hall w stronę Trongate. Idź dalej na wschód obok Tolbooth Steeple przy Glasgow Cross i skręć w St Andrew’s Square do kościoła; stamtąd blisko już do Glasgow Green i People’s Palace.
Odkryj Glasgow z World City Trail
Nasza gra miejska w Glasgow zamienia centrum w grę na telefonie. Trasa łączy 10 punktów, od St Enoch Square do People’s Palace, a pięć miejsc z tego przewodnika jest wśród nich: Gallery of Modern Art, George Square, City Chambers, Merchant City i St Andrew’s in the Square.
Jeśli wolisz inny format, w Glasgow jest też samodzielny spacer po mieście i plenerowa gra escape.
Zagraj w grę miejską w Glasgow →
Wybierz się na samodzielny spacer po Glasgow →
Zagraj w plenerową grę escape w Glasgow →
Fakty sprawdzone w październiku 2026.