Ten przewodnik prowadzi przez siedem miejsc ułożonych na jednej linii w starym Stambule, od bizantyjskich i osmańskich zabytków Sultanahmet w dół do Złotego Rogu i dalej na drugi brzeg, do Galaty: Hagia Sophia, Błękitny Meczet, grobowiec sułtana Abdülhamida I, Nowy Meczet w Eminönü, Muzeum İşbanku, most Galata i wieża Galata. Razem obejmują piętnaście wieków historii miasta, a wszystkie połączysz pieszo w jeden dzień.
Hagia Sophia
Hagia Sophia (po turecku Ayasofya) została zbudowana dla cesarza Justyniana I w latach 532–537 i poświęcona 27 grudnia 537 roku. Jej architekci, Izydor z Miletu i Antemiusz z Tralles, jako jedni z pierwszych oparli kopułę w całości na pendentywach, zakrzywionych trójkątach, dzięki którym okrągła kopuła może spoczywać na kwadratowej podstawie, i przez stulecia było to największe wnętrze na świecie. Trzęsienia ziemi szybko ją uszkodziły: w 558 roku zawaliła się część sklepienia, które Izydor Młodszy odbudował wyżej.
Po zdobyciu miasta przez Osmanów w 1453 roku Mehmed II zamienił kościół w meczet, a później dobudowano minarety. W 1935 roku młoda Republika Turecka zrobiła z niego muzeum; w 2020 roku wyrok sądu unieważnił tę decyzję i znów stał się meczetem. Większa część parteru jest dziś przeznaczona do modlitwy, a zwiedzający wchodzą na galerie, otwarte dla nich ponownie w 2024 roku. Kobiety muszą zakryć włosy. Hagia Sophia to jeden z przystanków naszej gry miejskiej.
- Osiem ogromnych okrągłych medalionów z imionami Boga, proroka Mahometa, pierwszych czterech kalifów i wnuków Mahometa, Hasana i Husajna, zaprojektowanych w XIX wieku przez kaligrafa Kazaskera Mustafę İzzeta Efendiego.
- Bizantyjskie mozaiki z Chrystusem, Matką Boską i cesarzami na galeriach i nad drzwiami, zatynkowane w czasach osmańskich i odsłonięte ponownie w XIX i XX wieku.
Błękitny Meczet
Po drugiej stronie parku stoi Meczet Sułtana Ahmeda (Sultanahmet Camii), znany większości zwiedzających jako Błękitny Meczet. Sułtan Ahmed I kazał go zbudować w latach 1609–1617 architektowi Sedefkârowi Mehmedowi Ağy, po południowo-wschodniej stronie dawnego bizantyjskiego hipodromu, tam gdzie kiedyś były trybuny i loża cesarza. Przydomek wziął się z wnętrza, pokrytego ponad 20 000 płytek z İzniku w ponad pięćdziesięciu wzorach. Sułtanowi tak zależało na tym projekcie, że w 1613 roku zakazał produkcji płytek do jakichkolwiek innych celów.
To także meczet z sześcioma minaretami. Popularna legenda mówi, że sułtan zażyczył sobie złotych minaretów, altın minareler, a architekt usłyszał altı minare, sześć minaretów. Długa renowacja zakończyła się ponownym otwarciem w kwietniu 2023 roku. To czynny meczet, więc zwiedzający korzystają z bocznych wejść i omijają pory modlitwy. Błękitny Meczet jest przystankiem gry miejskiej.
- Ciężki żelazny łańcuch w północno-zachodniej bramie od strony hipodromu: tylko sułtan mógł wjechać konno na dziedziniec i musiał pod łańcuchem schylić głowę, na znak pokory wobec Boga.
- Grobowiec Ahmeda I po stronie północno-wschodniej, rozpoczęty w 1619 roku i ukończony przez jego syna Osmana II, gdzie Ahmed spoczywa z żoną Kösem i czterema synami.
Grobowiec sułtana Abdülhamida I
W dół zbocza w stronę Złotego Rogu, na rogu ulicy Hamidiye w Eminönü, stoi grobowiec sułtana Abdülhamida I, zbudowany w 1790 roku przez architekta dworskiego Mehmeda Tahira Ağę. Należał do zespołu dobroczynnego z przytułkiem dla ubogich, wzniesionego kilka lat wcześniej. Abdülhamid I spoczywa tu z synem Mustafą IV, zabitym po krótkim panowaniu, oraz z innymi książętami, księżniczkami i małżonkami: łącznie jest tu dwadzieścia sarkofagów. Grobowiec to jeden z przystanków naszej gry miejskiej.
Nowy Meczet i jego plac
U stóp wzgórza plac przed Nowym Meczetem (Yeni Cami) to miejsce, gdzie Eminönü styka się z wodą: promy, Bazar Korzenny i tłum przez cały dzień. Budowę meczetu rozpoczęła w 1597 roku Safiye Sultan, matka Mehmeda III, z architektem Davutem Ağą, uczniem Mimara Sinana. Prace stanęły po śmierci Mehmeda III w 1603 roku, a wznowiła je dopiero Turhan Sultan, matka Mehmeda IV, po wielkim pożarze w 1660 roku; meczet ukończono w 1663, a otwarto w 1665 roku. „Nowy” to więc pojęcie względne: meczet ma ponad 350 lat. Plac przy Nowym Meczecie jest przystankiem gry miejskiej.
- Dziedziniec po zachodniej stronie, z kolumnadą z 24 małymi kopułami wokół fontanny pośrodku.
- Bazar Korzenny, zwany też Bazarem Egipskim, zbudowany jako część tego samego zespołu meczetu, oraz pawilon władcy w północno-wschodnim narożniku, połączony podwyższonym przejściem z zasłoniętą kratą lożą sułtana wewnątrz meczetu.
Muzeum İşbanku
Kilka ulic dalej, przy Bankalar Caddesi, Muzeum İşbanku opowiada historię Türkiye İş Bankası, pierwszego narodowego banku Republiki Tureckiej, założonego w İzmirze 26 sierpnia 1924 roku, z Atatürkiem jako założycielem i Celâlem Bayarem jako pierwszym dyrektorem generalnym. Muzeum otwarto 14 października 2007 roku w budynku z 1892 roku, który w 1927 roku stał się oddziałem İşbanku, a bank zachował wiele dawnego wyposażenia: okienka kasowe na parterze, skrytki depozytowe i skarbiec. Nie jest to przystanek gry miejskiej, ale tylko krótki skok w bok od placu przy Nowym Meczecie.
Most Galata
Most Galata łączy Eminönü z Karaköy nad Złotym Rogiem. Most, po którym idziesz dziś, jest piątym w tym miejscu: zbudowany przez turecką firmę STFA i ukończony w grudniu 1994 roku, jest mostem zwodzonym z linią tramwajową T1 pośrodku i chodnikami po obu stronach. Od 2003 roku jego dolny poziom zajmuje rząd restauracji, wzorem lokali pod dawnym mostem.
Jego poprzednik, most pływający zbudowany w 1912 roku przez niemiecką firmę Hüttenwerk Oberhausen, został w 1992 roku poważnie uszkodzony przez pożar i odholowany. Znacznie wcześniej, około 1502 lub 1503 roku, sułtan Bajazyd II zamówił projekty mostu w tym miejscu, a Leonardo da Vinci zaproponował jedno przęsło, które byłoby wówczas najdłuższe na świecie. Sułtan go nie zatwierdził. Most Galata jest przystankiem gry miejskiej.
- Widok ze środka mostu z powrotem na Nowy Meczet, za którym wznoszą się kopuły i minarety starego miasta.
Wieża Galata
Po stronie Karaköy strome uliczki prowadzą pod górę do wieży Galata. Genueńczycy, którzy mieli tu kolonię kupiecką, zbudowali ją w 1348 roku jako wieżę strażniczą w najwyższym punkcie swoich murów i nazwali Christea Turris, Wieżą Chrystusa. Po 1453 roku Osmanowie używali jej jako więzienia, a od 1717 roku jako punktu obserwacji pożarów. Ma około 63 metrów wysokości, a od renowacji w 2020 roku jest muzeum z galerią widokową dookoła. Słynna opowieść, w którą historycy wątpią, mówi, że w 1638 roku Hezârfen Ahmed Çelebi skoczył z wieży na skrzydłach i poszybował na azjatycki brzeg; pochodzi od podróżnika Evliyi Çelebiego. Wieża to ostatni przystanek gry miejskiej.
- Widok z galerii na wysokości około 52 metrów: Złoty Róg, Bosfor i panorama starego miasta w jednym obrocie.
Jak zobaczyć je podczas jednego spaceru
Zacznij w Sultanahmet przy obelisku Teodozjusza na dawnym hipodromie, a potem odwiedź Błękitny Meczet i Hagię Sophię, które stoją naprzeciw siebie po dwóch stronach parku. Trasa gry miejskiej prowadzi dalej obok pałacu Topkapı i Cysterny Bazyliki, a następnie w dół przez Eminönü do grobowca Abdülhamida I i placu przy Nowym Meczecie, z Muzeum İşbanku tuż obok. Przejdź pieszo przez most Galata i wejdź na wzgórze do wieży Galata, aby zakończyć widokiem. Oba meczety są zamknięte dla zwiedzających w porach modlitwy, więc zaplanuj wizyty z tym w głowie.
Odkryj Stambuł z World City Trail
Nasza gra miejska w Stambule zamienia stare miasto w grę na telefonie. Trasa łączy 10 przystanków, od obelisku Teodozjusza do wieży Galata, a sześć miejsc z tego przewodnika to przystanki: Błękitny Meczet, Hagia Sophia, grobowiec Abdülhamida I, plac przy Nowym Meczecie, most Galata i wieża Galata. Pozostałe to pałac Topkapı, Cysterna Bazylika i meczet Vilayet. Na każdym przystanku rozwiązujesz zagadkę i poznajesz historię, we własnym tempie.
W Stambule jest też samodzielny spacer po mieście i plenerowa gra escape, jeśli wolisz inny format.
Zagraj w grę miejską w Stambule →
Wybierz się na samodzielny spacer po Stambule →
Zagraj w plenerową grę escape w Stambule →
Fakty sprawdzone w październiku 2026.