Ten przewodnik prowadzi linią w dół, od szczytu Castello, otoczonego murami starego miasta Cagliari, do dzielnicy Stampace i portu: do dwóch pizańskich wież, San Pancrazio i Słonia, bastionu Santa Croce, kościoła i święta Sant’Efisio, piazza Yenne i Palazzo Civico przy piazza Matteotti. To historia miasta, od średniowiecznych umocnień po wielką procesję, która co roku 1 maja wyrusza ze Stampace.
Wieża San Pancrazio
Wieża San Pancrazio stoi w najwyższym punkcie Castello, przy piazza Indipendenza, obok dzielnicy muzeów. Zbudował ją w 1305 roku, gdy Cagliari rządziła Piza, sardyński architekt Giovanni Capula; to najwyższa wieża w mieście. Jej trzy zewnętrzne mury są bardzo grube i mają tylko wąskie szczeliny, bo były zwrócone ku wrogowi.
Czwarta strona, od miasta, pozostała otwarta na sposób pizański i odsłania drewniane stropy w środku; za Aragończyków wieża służyła jako więzienie, a dobudowane później mury zamknęły ją, dopóki restauracja w 1906 roku nie otworzyła jej znowu. Wieża nie leży na trasie naszej gry miejskiej, ale jest kilka kroków od Porta Cristina. Gdy jest otwarta, możesz wejść na górę i podziwiać widok na miasto i zatokę.
- Otwarta strona wewnętrzna z czterema poziomami drewnianych stropów i balkonów, widoczna z piazza Indipendenza.
- Grube mury z białego wapienia po stronie zewnętrznej, z wąskimi strzelnicami.
Wieża Słonia
Dwa lata później, w 1307 roku, ten sam Giovanni Capula rozpoczął budowę Wieży Słonia, by strzegła jednej z bram Castello. Ma około 30 metrów wysokości, zbudowano ją z jasnego wapienia z kamieniołomów Bonarii i, podobnie jak San Pancrazio, jest otwarta od strony miasta. Nazwę zawdzięcza małemu rzeźbionemu słoniowi na występie po stronie zewnętrznej, jednemu z symboli Pizy.
Wieża pełniła ponurą rolę. W czasach hiszpańskich była więzieniem, a głowy straconych w pobliżu więźniów wieszano przy bramie ku przestrodze; w drugiej połowie XVII wieku przez kilka lat wisiała tam głowa markiza de Cea, zamieszanego w zabójstwo wicekróla Camarassy. Torre dell’Elefante to jeden z przystanków naszej gry miejskiej, a gdy jest otwarta, można na nią wejść.
- Mały słoń na wsporniku, wysoko nad łukiem bramy.
- Głęboki przejazd bramny pod wieżą, który miał niegdyś trzy ciężkie wrota i dwie brony.
Bastion Santa Croce
Bastion Santa Croce to długi taras na zachodnim skraju Castello, z widokiem na Stampace i zachodzące słońce. Za nim leży dawna dzielnica żydowska Castello, Giudaria, istniejąca już w XIII wieku. Gdy w 1492 roku Ferdynand i Izabela wygnali Żydów ze swoich królestw, musieli odejść także Żydzi z Cagliari, a ich synagoga wkrótce stała się kościołem Santa Croce.
W 1564 roku jezuici przejęli kościół i okoliczne domy na swoje pierwsze kolegium w mieście; dziś w dawnym kolegium mieści się wydział architektury uniwersytetu. Kościół ucierpiał od bomb w 1943 roku i ponownie otwarto go dla wiernych w 2007 roku. Bastion jest jednym z przystanków naszej gry miejskiej i dobrym miejscem na postój o zachodzie słońca.
- Bazylika Santa Croce na bastionie, dawna synagoga Giudarii.
- Widok na zachód, na dachy Stampace, z balustrady bastionu.
Sant’Efisio: kościół i święto
Kościół Sant’Efisio stoi przy via Sant’Efisio w Stampace. Odbudowano go pod koniec XVIII wieku na miejscu kościoła z XVI wieku, który z kolei zastąpił świątynię z XIII wieku; w środku, w drugiej kaplicy po prawej, stoi XVII-wieczny posąg świętego. Pod kościołem jest podziemna sala, która według ludowej tradycji była celą, w której więziono Efisia, rzymskiego żołnierza, który został chrześcijaninem, zanim zabrano go do Nory i ścięto.
Co roku 1 maja posąg świętego wyrusza z tego kościoła na Festa di Sant’Efisio. Święto spełnia ślub złożony przez miasto podczas zarazy w 1652 roku i odnowiony w 1656 roku. Posąg niesie się pieszo do Nory koło Puli, miejsca męczeństwa świętego, a wieczorem 4 maja wraca do Stampace. Procesja odbywa się co roku od 1657 roku, z bardzo nielicznymi wyjątkami: w 1943 roku wyruszyła mimo bombardowań, a jedyne lata, w których nie mogła się odbyć, to 2020 i 2021, gdy ślub spełniła skromna ceremonia w Norze. Kościół nie jest przystankiem gry miejskiej.
- Traccas, ozdobione kwiatami wozy ciągnięte przez woły, które otwierają procesję, a za nimi grupy w strojach ludowych i jeźdźcy.
- Alter Nos, urzędnik, który reprezentuje burmistrza podczas święta; mianuje go burmistrz, a 1 maja zostaje on uroczyście wprowadzony w urząd w Palazzo Civico.
Piazza Yenne
Piazza Yenne to gwarny plac, gdzie Stampace spotyka się z dolnym miastem, u szczytu largo Carlo Felice. Kamień węgielny położono w 1822 roku, a nazwa pochodzi od wicekróla, który chciał tego placu, markiza Ettore Veuillet d’Yenne. Od przebudowy w 1980 roku jest deptakiem pełnym barów i stolików.
W 1822 roku wicekról postawił tu też kolumnę milową, wyznaczającą początek drogi królewskiej do Porto Torres na północy wyspy; ta droga to dziś SS 131 Carlo Felice, główna arteria Sardynii. Piazza Yenne jest jednym z przystanków naszej gry miejskiej.
- Posąg króla Karola Feliksa dłuta Andrei Galassiego, ustawiony w 1860 roku na cokole architekta Gaetana Cimy.
- Kolumna milowa z 1822 roku, wyznaczająca początek drogi Carlo Felice.
Palazzo Civico i piazza Matteotti
Ratusz Cagliari, Palazzo Civico, spogląda na port z via Roma, u dołu largo Carlo Felice. Kamień węgielny położono w 1899 roku, a otwarto go w 1907 roku; zaprojektował go inżynier Annibale Rigotti w pracowni Crescentina Casellego. Styl łączy gotyk kataloński z secesyjną dekoracją, w jasnym miejscowym wapieniu, z dwiema ośmiobocznymi wieżami. Bombardowania w 1943 roku poważnie go zniszczyły, a odbudowa trwała od 1946 do 1953 roku.
Obok leży piazza Giacomo Matteotti, plac-ogród urządzony w drugiej połowie XIX wieku przed dworcem kolejowym. Plac jest ostatnim przystankiem naszej gry miejskiej. Jeśli ratusz jest otwarty, zajrzyj do środka, by zobaczyć wielkie płótna Filippa Figariego w sali rady, XVI-wieczne retabulum Pietra Cavara i flamandzki gobelin z 1620 roku.
- Fasada z portykiem z łuków i brązowymi zdobieniami Andrei Vallego.
- Cztery małe obeliski na narożnikach budynku, z głowami Maurów z przepaskami na oczach u podstawy, herbem Sardynii.
Jak zobaczyć je podczas jednego spaceru
Zacznij na górze, przy wieży San Pancrazio na piazza Indipendenza. Przejdź przez Castello na południe, skręć na zachód do bastionu Santa Croce i bazyliki, a potem idź dalej do Wieży Słonia. Zejdź przez bramę do Stampace i znajdź kościół Sant’Efisio przy via Sant’Efisio. Stamtąd idzie się w dół do piazza Yenne, a potem wzdłuż largo Carlo Felice do Palazzo Civico i piazza Matteotti przy porcie. Jeśli jesteś w Cagliari około 1 maja, zaplanuj dzień wokół procesji, która wypełnia właśnie te ulice.
Odkryj Cagliari z World City Trail
Nasza gra miejska w Cagliari zamienia stare miasto w grę na telefonie. Trasa łączy 10 przystanków, od Giardini Pubblici do piazza Giacomo Matteotti, a Wieża Słonia, bastion Santa Croce, piazza Yenne i piazza Matteotti są przystankami, podobnie jak Giardini Pubblici, rzymski amfiteatr, Porta Cristina, Narodowe Muzeum Archeologiczne, katedra i bastion Saint Remy. Na każdym przystanku rozwiązujesz zagadkę i poznajesz historię, we własnym tempie.
W Cagliari jest też samodzielny spacer po mieście i plenerowa gra escape, jeśli wolisz inny format.
Zagraj w grę miejską w Cagliari →
Wybierz się na samodzielny spacer po Cagliari →
Zagraj w plenerową grę escape w Cagliari →
Fakty sprawdzone w październiku 2026.