Ο καθεδρικός ναός του Αγίου Δόμνιου (Katedrala svetog Duje) βρίσκεται μέσα στο Ανάκτορο του Διοκλητιανού στο Σπλιτ και χτίστηκε γύρω στο 305 μ.Χ. ως μαυσωλείο του ίδιου του Ρωμαίου αυτοκράτορα Διοκλητιανού. Συχνά περιγράφεται ως ο αρχαιότερος καθολικός καθεδρικός που χρησιμοποιείται ακόμη στο αρχικό του κτίριο. Η ειρωνεία: είναι αφιερωμένος στον Δόμνιο, έναν επίσκοπο που εκτελέστηκε κατά τον διωγμό των χριστιανών από τον Διοκλητιανό.
Ο καθεδρικός του Αγίου Δόμνιου με μια ματιά
- Πού: στην ανατολική πλευρά του Περιστυλίου, της πλατείας με τις κιονοστοιχίες στο κέντρο του Ανακτόρου του Διοκλητιανού, στην παλιά πόλη του Σπλιτ.
- Χτίστηκε: ως μαυσωλείο του Διοκλητιανού στις αρχές του 4ου αιώνα· έγινε εκκλησία τον 7ο αιώνα. Το καμπαναριό χτίστηκε από τον 13ο ως τον 16ο αιώνα και ξαναφτιάχτηκε σε μεγάλο βαθμό γύρω στο 1890–1908.
- Τι είναι σήμερα: ο καθεδρικός της Αρχιεπισκοπής Σπλιτ-Μακάρσκα και μέρος του ιστορικού συνόλου του Σπλιτ με το Ανάκτορο του Διοκλητιανού, μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO από το 1979.
- Χρόνος επίσκεψης: περίπου 30 λεπτά για τον ναό, 30–45 λεπτά με το καμπαναριό, την κρύπτη και το θησαυροφυλάκιο.
Από ειδωλολατρικό μαυσωλείο σε χριστιανικό καθεδρικό
Ο Διοκλητιανός, που βασίλεψε από το 284 ως το 305, έχτισε το ανάκτορό του στην ακτή κοντά στον τόπο καταγωγής του και τοποθέτησε τον τάφο του στο κέντρο: ένα κτίριο οκταγωνικό εξωτερικά, κυκλικό εσωτερικά, με κιονοστοιχία γύρω του. Το 304, στον τελευταίο μεγάλο διωγμό των χριστιανών, αποκεφαλίστηκε ο Δόμνιος, επίσκοπος της γειτονικής Σαλώνας. Όταν η Σαλώνα εγκαταλείφθηκε τον 7ο αιώνα, οι πρόσφυγές της εγκαταστάθηκαν μέσα στα τείχη του ανακτόρου, πέταξαν έξω τον αυτοκράτορα και έκαναν το μαυσωλείο του εκκλησία τους. Η σαρκοφάγος του Διοκλητιανού χάθηκε και στη θέση της ήρθαν τα λείψανα του Δόμνιου.
Τους επόμενους αιώνες η ρωμανική και γοτθική πόλη πρόσθεσε τη δική της σφραγίδα. Οι σκαλιστές ξύλινες πόρτες χρονολογούνται από το 1214, τα στασίδια του χορού από τον 13ο αιώνα και οι δύο πλευρικές Αγίες Τράπεζες από τον 15ο. Το καμπαναριό ξεκίνησε στη ρωμανική περίοδο και ολοκληρώθηκε τον 16ο αιώνα· η αναστήλωση του 1890–1908 περίπου αντικατέστησε μεγάλο μέρος της πέτρας του και αφαίρεσε πολλά αρχικά γλυπτά. Το 2020 ξανάνοιξε για τους επισκέπτες μετά από δύο χρόνια εργασιών στις σκάλες και στην πέτρα.
Τι να προσέξετε
- Τις κεντρικές πόρτες του Andrija Buvina, σκαλισμένες σε ξύλο καρυδιάς το 1214, με 28 σκηνές από τη ζωή του Χριστού, 14 σε κάθε φύλλο.
- Τη ρωμαϊκή ζωφόρο στη βάση του τρούλου, με ερωτιδείς που κυνηγούν, προσωπεία και δύο μετάλλια που συνήθως ταυτίζονται με τον Διοκλητιανό και τη σύζυγό του Πρίσκα. Ο αυτοκράτορας κοιτάζει ακόμη τον παλιό του τάφο.
- Την Αγία Τράπεζα του Αγίου Δόμνιου του Bonino da Milano (1427) και την Αγία Τράπεζα του Αγίου Αναστασίου του Juraj Dalmatinac (1448), στις δύο πλευρές του χώρου.
- Τον εξαγωνικό πέτρινο άμβωνα του 13ου αιώνα πάνω σε λεπτούς κίονες, αριστερά από την είσοδο.
- Το καμπαναριό, ύψους 57 μέτρων. Η ανάβαση από στενά σκαλιά, στο τελευταίο κομμάτι από ανοιχτές μεταλλικές σκάλες, χαρίζει θέα στις κόκκινες στέγες, στο λιμάνι και στα νησιά.
- Τη σφίγγα από μαύρο γρανίτη στο Περιστύλιο μπροστά στον ναό, μία από αυτές που ο Διοκλητιανός έφερε από την Αίγυπτο.
Ο αυτοκράτορας και ο άγιος
Λίγα κτίρια κρύβουν τόσο μεγάλη ειρωνεία. Ο Διοκλητιανός εξαπέλυσε τον σκληρότερο διωγμό που γνώρισε η πρώτη Εκκλησία, και ο Δόμνιος ήταν ένα από τα θύματά του. Μέσα σε λίγους αιώνες ο τάφος του διώκτη είχε γίνει ο καθεδρικός του μάρτυρα. Κάθε χρόνο στις 7 Μαΐου ο πολιούχος του Σπλιτ τιμάται εδώ με τη γιορτή του Αγίου Δόμνιου (Sudamja), τη μεγαλύτερη γιορτή της πόλης.
Συμβουλές για την επίσκεψή σας
- Καλύψτε ώμους και γόνατα μέσα στον ναό και αφήστε την ανάβαση στο καμπαναριό για όταν φοράτε καλά παπούτσια και έχετε λίγο χρόνο.
- Ελάτε νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα: γύρω στο μεσημέρι οι ομάδες από τα κρουαζιερόπλοια γεμίζουν το Περιστύλιο.
- Για την καλύτερη θέα στο καμπαναριό, σταθείτε στα σκαλιά του Περιστυλίου απέναντι από τον ναό ή κοιτάξτε ψηλά από τον περίπατο της Riva.
- Μπείτε στον κυκλικό Πρόδομο, λίγο νότια του Περιστυλίου: ήταν η αίθουσα εισόδου στα διαμερίσματα του αυτοκράτορα και έχει εντυπωσιακή ηχώ.
Κοντά
- Περιστύλιο: η πλατεία με τις κιονοστοιχίες μπροστά στον ναό, κάποτε η τελετουργική αυλή του Ανακτόρου του Διοκλητιανού.
- Ναός του Δία: ένας μικρός ρωμαϊκός ναός λίγα βήματα δυτικά του Περιστυλίου, που αργότερα έγινε βαπτιστήριο του καθεδρικού.
- Χρυσή Πύλη και Γρηγόριος της Νιν: η βόρεια πύλη του ανακτόρου και μπροστά της το γιγάντιο άγαλμα του μεσαιωνικού επισκόπου από τον Ivan Meštrović, του οποίου το μεγάλο δάχτυλο του ποδιού τρίβουν οι επισκέπτες για γούρι.
- Riva: ο παραλιακός περίπατος με τους φοίνικες κατά μήκος του νότιου τείχους του ανακτόρου, δύο βήματα μακριά.
Ανακαλύψτε το Σπλιτ με το World City Trail
Το κυνήγι θησαυρού μας στο Σπλιτ κάνει την παλιά πόλη παιχνίδι στο κινητό σας. Η διαδρομή συνδέει 10 στάσεις και διαρκεί περίπου 2 ώρες, με περίπου 20 λεπτά περπάτημα. Περιλαμβάνει τη Χρυσή Πύλη του Ανακτόρου του Διοκλητιανού, το άγαλμα του Γρηγορίου της Νιν και το Κροατικό Εθνικό Θέατρο.
Αν προτιμάτε κάτι διαφορετικό, στο Σπλιτ υπάρχει επίσης μια βόλτα χωρίς ξεναγό και ένα υπαίθριο escape game.
Παίξτε το κυνήγι θησαυρού του Σπλιτ →
Κάντε τη βόλτα χωρίς ξεναγό στο Σπλιτ →
Παίξτε το υπαίθριο escape game στο Σπλιτ →
Τα στοιχεία ελέγχθηκαν τον Οκτώβριο του 2026.