De basiliek van Sint-Antonius, in Padua gewoon il Santo (‘de Heilige’) genoemd, is de enorme bakstenen kerk met een groep koepels en slanke, minaretachtige klokkentorens aan de zuidkant van het oude centrum. De bouw begon rond 1232, een jaar nadat de franciscaner broeder Antonius hier overleed, en nog altijd staan pelgrims in de rij om een hand op zijn graf te leggen. In een kapel achter het hoogaltaar zie je de relikwie die de meeste bezoekers verrast: de tong van de heilige.
De basiliek van Sint-Antonius in het kort
- Waar: Piazza del Santo, in het zuiden van het historische centrum, een paar minuten lopen van Prato della Valle en de Botanische Tuin.
- Gebouwd: van ongeveer 1232 tot rond 1310; kapellen, altaren en decoratie kwamen er in de eeuwen daarna bij.
- Wat het nu is: een kerk in gebruik, beheerd door franciscanen, een pauselijke basilica minor en een van de grote bedevaartsoorden van Italië.
- Benodigde tijd: drie kwartier tot een uur voor de kerk, langer als je de kloostergangen en het plein meeneemt.
Van het graf van een broeder tot een pelgrimskerk
Antonius werd in de jaren 1190 in Lissabon geboren, sloot zich aan bij de franciscanen en werd in heel Italië en Zuid-Frankrijk beroemd als predikant. Zijn laatste jaren bracht hij door in Padua; hij stierf op 13 juni 1231 in Arcella, net ten noorden van de stad. Paus Gregorius IX verklaarde hem minder dan een jaar later heilig, een van de snelste heiligverklaringen uit de kerkgeschiedenis. Eerst werd hij begraven in het kerkje Santa Maria Mater Domini, dat later in de nieuwe basiliek opging.
Er werd bijna een eeuw aan gebouwd, en dat zie je: een bakstenen gevel in romaanse traditie, een gotisch interieur en koepels naar het voorbeeld van de San Marco in Venetië. Het lichaam van de heilige ligt sinds 1350 in een eigen kapel. In de jaren 1440 kwam Donatello naar Padua voor de bronzen beelden van het hoogaltaar en de ruiter op het plein, en vanaf 1691 bouwde Filippo Parodi de barokke Schatkapel voor de relikwieën. In 2021 werden de fresco’s van twee kapellen van de basiliek onderdeel van een UNESCO-werelderfgoed met de 14e-eeuwse frescocycli van Padua.
Waar je op moet letten
- De kapel van de Arca, halverwege de linkerzijbeuk: pelgrims lopen achter het altaar langs om het marmer van het graf aan te raken, vaak met een vlakke hand op de steen, en laten er foto’s en bedankbriefjes achter.
- De marmeren reliëfs aan de wanden van diezelfde kapel, met de wonderen van Antonius. Ze werden in de 16e eeuw gehakt, onder anderen door Tullio Lombardo en Jacopo Sansovino.
- De bronzen van Donatello op het hoogaltaar: een Madonna met Kind, heiligenbeelden en reliëfs met de wonderen van de heilige, vol piepkleine figuurtjes.
- De Schatkapel, de barokke rotonde helemaal achteraan achter het koor, waar gouden relikwiehouders de tong en de kin van de heilige bewaren.
- De kapel van San Giacomo (Sint-Jacobus) aan de rechterkant, eind 14e eeuw met fresco’s beschilderd en onderdeel van het UNESCO-werelderfgoed.
De tong die niet vergaan was
Volgens de overlevering was het lichaam van Antonius tot stof vergaan toen zijn graf in 1263 werd geopend, meer dan 30 jaar na zijn dood, maar was zijn tong nog intact. Bonaventura, toen hoofd van de franciscaner orde, zou de tong in zijn handen hebben genomen en geprezen als de tong die altijd God had geloofd. Voor gelovigen was het een teken bij een heilige die vooral als predikant werd vereerd. Antonius is ook de heilige tot wie je bidt als je iets kwijt bent, en hier zie je bezoekers om hulp vragen voor veel meer dan zoekgeraakte sleutels.
Tips voor je bezoek
- Dit is een levend bedevaartsoord met diensten de hele dag door. Bedek schouders en knieën, praat zacht en loop tijdens een mis niet door de grafkapel.
- Fotograferen is in de kerk niet toegestaan. Maak je foto’s van de koepels en torens vanaf het plein, waar het licht laat in de middag de baksteen warm kleurt.
- Op 13 juni, het feest van Sint-Antonius, stroomt de stad vol pelgrims en trekt een processie met de relikwieën door de straten. Kom op een andere dag als je het rustig wilt.
- Neem de tijd voor de kloostergangen aan de rechterkant van de kerk, vooral de Kloostergang van de Magnolia met zijn grote oude boom.
In de buurt
- Gattamelata: Donatello’s bronzen ruiter op het plein voor de basiliek, gemaakt in de jaren 1440 en 1450 voor de Venetiaanse legeraanvoerder Erasmo da Narni en vaak genoemd als het eerste grote bronzen ruiterstandbeeld sinds de oudheid.
- Oratorium van San Giorgio: de kleine kapel aan de rand van het plein, volledig beschilderd door Altichiero en ook onderdeel van het UNESCO-werelderfgoed.
- Scuola del Santo: naast het oratorium, een zaal op de verdieping met de wonderen van Antonius, waaronder drie fresco’s van de jonge Titiaan uit 1511.
- Prato della Valle: het enorme ovale plein met een ring van beelden rond een groen eiland, een paar minuten lopen naar het zuiden.
Ontdek Padua met World City Trail
Onze schattenjacht in Padua maakt van de oude stad een spel op je telefoon. De route verbindt 10 stops en duurt ongeveer 2 uur, met zo’n 42 minuten lopen. Onderweg kom je onder meer langs de Scrovegnikapel, met de fresco’s van Giotto, en de Piazza Garibaldi.
Heb je liever een ander format, dan is er in Padua ook een zelfgeleide wandeltour en een outdoor escape game.
Speel de schattenjacht in Padua →
Doe de zelfgeleide wandeltour door Padua →
Speel de outdoor escape game in Padua →
Feiten gecontroleerd in oktober 2026.