Le Passe-Muraille is het bronzen beeld van een man die uit een stenen muur stapt op de Place Marcel-Aymé, een pleintje op de helling van Montmartre. Het toont Dutilleul, de hoofdpersoon uit het verhaal van Marcel Aymé over een kantoorklerk die door muren kon lopen, op het moment dat zijn gave hem in de steek laat. De maker was acteur Jean Marais, een vriend van de schrijver.
Le Passe-Muraille in het kort
- Waar: Place Marcel-Aymé, waar de rue Norvins de rue Girardon kruist, in het 18e arrondissement, een klein stukje ten westen van de Place du Tertre.
- Gemaakt: in 1989, meer dan 20 jaar na de dood van Marcel Aymé in 1967.
- Door: Jean Marais, de filmster uit ‘La Belle et la Bête’ van Jean Cocteau, die ook schilderde en beeldhouwde.
- Wat het nu is: een openbaar beeld in de muur van het plein, altijd gratis te zien en een van de meest gefotografeerde plekken op de heuvel.
- Benodigde tijd: 5–10 minuten, plus een rij voor foto’s op drukke momenten.
Van een verhaal uit de jaren veertig tot een brons in de muur
Marcel Aymé verhuisde in 1923 naar Parijs en woonde vanaf begin jaren dertig tot zijn dood in Montmartre. ‘Le Passe-muraille’ verscheen voor het eerst in 1941 en werd in 1943 het titelverhaal van een bundel. Het begint op de rue d’Orchampt 75 bis, een echte straat in Montmartre, waar een zachtaardige klerk genaamd Dutilleul, met lorgnet en een zwart sikje, begin veertig ontdekt dat hij door muren kan gaan. Eerst gebruikt hij die gave om een treiterende chef gek te maken, daarna wordt hij onder de naam Garou-Garou een gentleman-inbreker. Aan het eind wordt hij verliefd, slikt per ongeluk pillen die een dokter hem ooit had voorgeschreven en verliest zijn kracht halverwege een muur in de rue Norvins, waar hij voor altijd blijft steken. In de verfilming van 1951, ‘Garou-Garou, le passe-muraille’, speelde Bourvil de hoofdrol.
Vanaf 1963 woonde Aymé zijn laatste jaren in een appartement op rue Norvins 26, het hoekpand aan dit plein, nu Place Marcel-Aymé 2. Het plein draagt nu zijn naam, en in 1989 zette Jean Marais de bronzen Dutilleul in de muur, een paar stappen van het laatste huis van de schrijver. Marais gaf de figuur trekken die aan Aymé zelf doen denken, zodat de man in de muur zowel het personage als zijn schrijver is.
Waar je op moet letten
- Het halve lichaam: de figuur komt maar deels uit de steen, met het hoofd, de schouders, een uitgestoken hand en een been die uit de muur steken.
- Het gezicht: het lange, smalle gezicht zou op dat van Marcel Aymé zelf lijken.
- De glimmende hand: de uitgestoken hand is goudkleurig gepoetst door bezoekers die hem een hand geven of doen alsof ze de man eruit trekken.
- De houding: één been naar voren, alsof hij midden in een stap werd tegengehouden, precies zoals het verhaal eindigt.
- De muur zelf: de figuur zit in een heel gewone stenen keermuur, zodat je er makkelijk langsloopt zonder hem te zien.
De gitaar van Gen Paul
Het verhaal eindigt met een ontroerend detail. In koude winternachten, schrijft Aymé, komt Dutilleuls vriend, de schilder Gen Paul, met zijn gitaar naar de rue Norvins om de gevangene te troosten, en late voorbijgangers horen een gedempte stem antwoorden vanuit de steen. Gen Paul was een echte schilder uit Montmartre en een vriend van Aymé, zodat de kunstenaars van de heuvel ook in het verhaal voortleven. De bronzen hand aanraken of schudden is een nieuwere gewoonte: sommigen zeggen dat het geluk brengt of een wens laat uitkomen, maar dat is een traditie van bezoekers, geen deel van het verhaal.
Tips voor je bezoek
- Kom vroeg in de ochtend of ‘s avonds: midden op de dag staan groepen vaak in de rij voor een foto met het beeld.
- Loop voor een foto naar de overkant van het pleintje, zodat je de hele muur en het hoekpand waar Aymé woonde in beeld krijgt.
- Lees het verhaal voordat je komt: het is kort, grappig en in veel talen verkrijgbaar, en het beeld wordt er veel leuker door.
- Let op het verkeer: de rue Norvins is smal en er rijden auto’s en toeristentreintjes.
In de buurt
- Place Dalida: het pleintje met de bronzen buste van zangeres Dalida, een stukje verder de rue Girardon af.
- La Maison Rose: het roze hoekcafé dat Maurice Utrillo schilderde, een paar stappen van de Place Dalida via de rue de l’Abreuvoir.
- Musée de Montmartre: het museum in het oudste huis van Montmartre aan de rue Cortot, met de vroegere tuin van Renoir, een paar minuten lopen.
- Place du Tertre: het oude dorpsplein vol schildersezels, een paar minuten lopen naar het oosten via de rue Norvins.
Ontdek Montmartre met World City Trail
Onze schattenjacht in Montmartre maakt van de straten van de heuvel een spel op je telefoon. De route verbindt 10 stops en duurt ongeveer 2 uur, met zo’n 22 minuten lopen. Het beeld van de Passe-Muraille is een van de stops, samen met de Muur van de Liefde, de Bateau-Lavoir en de Place du Tertre.
Heb je liever een ander format, dan is er in Montmartre ook een zelfgeleide wandeltour en een outdoor escape game.
Speel de schattenjacht in Montmartre →
Doe de zelfgeleide wandeltour door Montmartre →
Speel de outdoor escape game in Montmartre →
Feiten gecontroleerd in oktober 2026.