Op een klein plein bij de universiteit staat een stenen sarcofaag hoog op een sokkel onder een klein baldakijn. Padua noemt het het graf van Antenor, de Trojaanse held die volgens de antieke dichters aan de val van Troje ontsnapte en de stad stichtte. De botten erin zijn echt, maar ze zijn van iemand die zo’n 1.500 jaar na Troje stierf: het monument is minder een graf dan een middeleeuwse uitspraak over waar Padua vandaan komt.
Het graf van Antenor in het kort
- Waar: Piazza Antenore, op de hoek van Via San Francesco en de Riviera Tito Livio, vlak bij het Palazzo del Bo van de universiteit.
- Gemaakt: de sarcofaag werd in 1274 opgegraven, het monument erboven was in 1284 klaar.
- Door: in opdracht van Lovato Lovati, een Paduaanse rechter en dichter die vaak tot de eerste humanisten wordt gerekend.
- Nu: een openluchtmonument op een stadsplein, altijd vrij te bekijken.
- Benodigde tijd: 10 minuten, iets langer als je het verhaal vooraf leest.
Een middeleeuwse geleerde vindt een stichter
In 1274 stuitten arbeiders die de fundering groeven voor een vondelingenhuis op een antieke sarcofaag met een skelet. Lovato Lovati, een geleerde die dol was op Romeinse schrijvers, verklaarde dat dit de resten van Antenor waren. Hij had goede literaire redenen om dat te willen: in het eerste boek van Vergilius’ Aeneis staat dat Antenor de stad Patavium stichtte, het Romeinse Padua, en Livius, de grote Romeinse geschiedschrijver uit Padua, begint zijn geschiedenis van Rome met de komst van Antenor aan de Adriatische kust. Een stichter uit Troje gaf Padua een stamboom die even oud was als die van Rome.
Lovato liet de sarcofaag op een sokkel onder een beschermend dak zetten voor de kerk van San Lorenzo, vlak bij zijn eigen huis, en schreef er een Latijnse inscriptie voor. De kerk werd later gesloopt, maar het graf bleef. De moderne wetenschap was minder mild voor de legende: toen de sarcofaag in 1995 bij een restauratie werd geopend, bleken de botten door elkaar te liggen, en koolstofdatering van een fragment wees naar de 3e of 4e eeuw na Christus, de late Romeinse tijd.
Waar je op moet letten
- De verhoogde sarcofaag: hij staat ruim boven straatniveau, zodat voorbijgangers naar de stichter van de stad moeten opkijken.
- Het baldakijn: een eenvoudig dak beschermt de kist. De open, vrijstaande vorm is een vroeg voorbeeld van de verhoogde openluchtgraven die later in Verona beroemd werden.
- De inscripties: zoek de Latijnse regels op het monument, geschreven in de geest van de klassieke teksten die Lovato bewonderde.
- Lovato’s eigen graf: naast de sarcofaag van de stichter staat een vergelijkbare die Lovato voor zichzelf liet maken. Zoek de hond die aan één kant is uitgehouwen; daaraan dankt hij de bijnaam ‘het graf van Antenors hond’.
Een gouden zwaard?
Rond het graf ontstonden bijna meteen verhalen. Een daarvan zegt dat Alberto II della Scala, uit de heersersfamilie van Verona die toen Padua beheerste, de sarcofaag in 1334 liet openen in de hoop een gouden zwaard te vinden dat met de Trojaanse held begraven zou zijn. Zoiets is er nooit aantoonbaar in gevonden, dus zie het als legende, maar het laat zien hoe serieus men ooit geloofde dat Antenor hier echt lag.
Tips voor je bezoek
- Het plein is klein en druk met auto’s en fietsen; ga op het trottoir aan de overkant staan voor een vrij zicht en een foto van het hele monument.
- Kom aan het eind van de middag, als studenten de straten rond de universiteit vullen en het plein leeft.
- Combineer het bezoek met een wandeling langs de Riviera Tito Livio, genoemd naar de geschiedschrijver die Antenors verhaal aan de Romeinse lezers vertelde.
In de buurt
- Palazzo del Bo: de historische zetel van de universiteit van Padua, waar Galilei doceerde; het anatomisch theater bezoek je met een gids.
- Palazzo della Ragione: het middeleeuwse gerechtsgebouw met zijn enorme zaal op de bovenverdieping, tussen de twee marktpleinen Piazza delle Erbe en Piazza della Frutta.
- Basiliek van Sant’Antonio: de grote bedevaartskerk van Padua, met koepels en minaretachtige torens, ongeveer 15 minuten lopen naar het zuiden.
- Scrovegnikapel: Giotto’s frescocyclus uit het begin van de 14e eeuw, een paar minuten ten noorden van de universiteit.
Ontdek Padua met World City Trail
Onze schattenjacht in Padua maakt van de oude stad een spel op je telefoon. De route verbindt 10 stops en duurt ongeveer 2 uur, waarvan zo’n 42 minuten lopen, en komt onder meer langs de Scrovegnikapel en de Piazza Garibaldi.
Heb je liever een ander format? In Padua is er ook een zelfgeleide wandeltour en een outdoor escape game.
Speel de schattenjacht in Padua →
Doe de zelfgeleide wandeltour door Padua →
Speel de outdoor escape game in Padua →
Feiten gecontroleerd in oktober 2026.