Deze gids brengt je naar zes plekken die laten zien hoeveel lagen Palermo heeft: twee Arabisch-Normandische kerken uit de 12e eeuw, het operahuis Teatro Massimo, het archeologisch museum Salinas, de catacomben van de Kapucijnen en het koninklijke park La Favorita. Vier ervan liggen in of vlak bij de oude stad en zijn te voet te combineren; de catacomben liggen aan de westrand en het park verder naar het noorden, aan de voet van de Monte Pellegrino.
Cappella Palatina
De Cappella Palatina is de koninklijke kapel in het Normandische Paleis, de zetel van de Normandische koningen van Sicilië en nu van het Siciliaanse regionale parlement. Koning Roger II liet haar vanaf 1132 bouwen, boven op een oudere kapel die als crypte bewaard is. De bouwers combineerden drie werelden: de plattegrond van een Latijnse basiliek, Byzantijnse gouden mozaïeken en een beschilderd houten plafond in islamitische stijl.
In 1143 waren de mozaïeken pas gedeeltelijk klaar; de rest kwam er in de decennia daarna bij. Het houten plafond van het schip is het oudste bewaarde voorbeeld van houten muqarnas, de honingraatachtige gewelven van de islamitische architectuur, bedekt met geschilderde taferelen uit het dagelijks leven. Sinds 2015 hoort de kapel bij het UNESCO-werelderfgoed Arabisch-Normandisch Palermo.
- Christus Pantocrator in de koepel, omringd door engelen, profeten en heiligen.
- Het muqarnasplafond met zijn achtpuntige sterren: neem een verrekijker mee of gebruik de zoom van je telefoon voor de kleine geschilderde figuren.
- De marmeren vloer en de onderste delen van de muren, ingelegd met geometrische patronen in rode, groene en witte steen.
Santa Maria dell’Ammiraglio (La Martorana)
De kerk van Maria van de Admiraal dankt haar naam aan Georgius van Antiochië, een Syrische christen die admiraal en eerste minister van Roger II was. De stichtingsakte, in het Grieks en het Arabisch, dateert van 1143, en toen Georgius in 1151 stierf, was de kerk klaar; hij en zijn vrouw werden in de narthex begraven. De plattegrond is een Grieks kruis, met een koepel waarin Christus Pantocrator staat, in Byzantijnse traditie.
De volksnaam komt van een benedictinessenklooster dat de edelvrouw Eloisa Martorana in 1193-94 ernaast stichtte; in de jaren 1430 werd het klooster met de kerk verbonden. De nonnen werden bekend om marsepein dat als echt fruit werd gevormd en beschilderd, en dat de banketbakkers van Palermo nog altijd verkopen als frutta martorana. Nu is de kerk co-kathedraal van de Italo-Albanese eparchie Piana degli Albanesi en wordt er de Byzantijnse ritus gevierd. Ze is een van de stops van onze schattenjacht.
- Twee mozaïeken van de oorspronkelijke gevel: Roger II in Byzantijnse kleding, gekroond door Christus, en Georgius van Antiochië aan de voeten van de Maagd.
- De klokkentoren met drie lagen bogen, nu de hoofdingang, en ernaast de rode koepels van San Cataldo aan de Piazza Bellini.
Teatro Massimo
Het Teatro Massimo aan de Piazza Verdi is het grootste theater van Italië, en bij de opening was het na het Palais Garnier in Parijs en de Weense hofopera het op twee na grootste operahuis van Europa. De eerste steen werd in 1874 gelegd naar een ontwerp van Giovanni Battista Filippo Basile. Het werk lag bijna de hele jaren 1880 stil, Basile overleed in 1891 en zijn zoon Ernesto voltooide het gebouw. Het ging open op 16 mei 1897 met Verdi’s Falstaff.
In 1974 sloot het theater voor veiligheidswerken en het bleef 23 jaar dicht, tot de heropening op 12 mei 1997, vlak voor het eeuwfeest. Filmliefhebbers kennen de trap uit de slotscènes van The Godfather Part III, die hier in 1990 werden gedraaid. Het theater is een van de stops van onze schattenjacht, en rondleidingen laten ook de zaal zien.
- De twee bronzen leeuwen aan weerszijden van de grote trap, van de beeldhouwers Mario Rutelli en Benedetto Civiletti.
- De klassieke tempelgevel met zuilen en de grote koepel boven de zaal.
Regionaal Archeologisch Museum Salinas
Het belangrijkste archeologische museum van Sicilië begon in 1814 als museum van de universiteit van Palermo en verhuisde in 1866 naar het voormalige klooster van de oratorianen bij de Olivella, een paar straten van het Teatro Massimo. Het draagt de naam van Antonino Salinas, de archeoloog en muntkenner uit Palermo die het van 1873 tot zijn dood in 1914 leidde. Na een lange restauratie vanaf 2009 ging het vanaf 2016 stap voor stap weer open.
De collectie beslaat Sicilië van de prehistorie tot de Romeinse tijd, met vondsten uit Griekse steden als Selinunte en Himera. Ook de Steen van Palermo is hier, een fragment van een plaat met de oudste bekende koningsannalen van het oude Egypte en het grootste van de bewaarde stukken. Het museum is een van de stops van onze schattenjacht.
- De archaïsche metopen van de tempels van Selinunte, met scènes uit de Griekse mythologie.
- De rij waterspuwers met leeuwenkoppen van een tempel in Himera, opgesteld op de binnenplaats van het museum.
Catacomben van de Kapucijnen
Onder het kapucijnenklooster aan de westrand van het centrum lopen lange gangen vol doden van Palermo. In de 16e eeuw werd de begraafplaats van de broeders te klein en groeven ze er crypten onder; de eerste broeder die er werd bijgezet, broeder Silvestro uit Gubbio, kwam er in 1599. Al snel wilden ook rijke burgers hier bewaard worden, in hun beste kleren.
Een telling uit 2011 kwam op ongeveer 8.000 lichamen en 1.252 mummies, verdeeld over gangen voor mannen, vrouwen, maagden, kinderen, priesters, monniken en beroepslieden. De bekendste is Rosalia Lombardo, een meisje van bijna twee, gebalsemd door Alfredo Salafia, dat nog altijd lijkt te slapen. Officieel werden de catacomben in 1880 gesloten voor nieuwe bijzettingen, al waren er nog enkele tot 1939. Dit is een plek voor respect en stilte; ze ligt niet op de route van onze schattenjacht.
- De gang van de beroepslieden, waar artsen, advocaten en kunstenaars samen liggen, sommigen nog in de kleding van hun tijd.
Parco della Favorita
La Favorita is het grootste groengebied van Palermo, zo’n 400 hectare aan de voet van de Monte Pellegrino in het noordwesten van de stad. Het werd in 1799 aangelegd door de Bourbonkoning Ferdinand, die in 1798 van Napels naar Sicilië was gevlucht, als koninklijk landgoed voor jacht en landbouw. Nu is het een openbaar park met lange lanen, en aan de rand staat het voetbalstadion Renzo Barbera. Het ligt niet op de route van onze schattenjacht, dus plan het als apart uitstapje.
- De Palazzina Cinese, de koninklijke residentie in Chinese stijl, met ernaast het Etnografisch Museum Pitrè over het Siciliaanse volksleven.
- De neoclassicistische Herculesfontein, een zuil met bovenop een beeld van de held.
Zo zie je ze in één wandeling
Begin bij het Normandische Paleis met de Cappella Palatina en loop daarna door de Porta Nuova naar buiten als je de catacomben van de Kapucijnen in het westen wilt meenemen. Terug in het centrum volg je de Via Vittorio Emanuele langs de kathedraal tot de Quattro Canti en sla je af naar de Piazza Bellini voor de Martorana. Loop de Via Maqueda op naar het Teatro Massimo en eindig in het museum Salinas, een paar straten verder. Bewaar La Favorita voor een andere ochtend of middag, met de bus of de auto. In beide kerken moeten schouders en knieën bedekt zijn.
Ontdek Palermo met World City Trail
Onze schattenjacht in Palermo maakt van de oude stad een spel dat je op je telefoon speelt. De route verbindt 10 stops, van het Normandische Paleis tot het Teatro Massimo, en het paleis, Santa Maria dell’Ammiraglio, het museum Salinas en het Teatro Massimo zijn allemaal stops, samen met de Porta Nuova, de kathedraal, de Gesùkerk, de Fontana Pretoria, de Quattro Canti en San Domenico. Bij elke stop los je een puzzel op en hoor je een verhaal, in je eigen tempo.
In Palermo is er ook een zelfgeleide wandeltour en een outdoor escape game, voor wie liever een ander format kiest.
Speel de schattenjacht in Palermo →
Doe de zelfgeleide wandeltour door Palermo →
Speel de outdoor escape game in Palermo →
Feiten gecontroleerd in oktober 2026.