Αυτός ο οδηγός συγκεντρώνει έξι μέρη που δείχνουν πόσα στρώματα έχει το Παλέρμο: δύο αραβονορμανδικές εκκλησίες του 12ου αιώνα, την όπερα Teatro Massimo, το αρχαιολογικό μουσείο Salinas, τις κατακόμβες των Καπουτσίνων και το βασιλικό πάρκο La Favorita. Τα τέσσερα βρίσκονται στην παλιά πόλη ή κοντά της και συνδέονται με τα πόδια· οι κατακόμβες είναι στη δυτική της άκρη και το πάρκο πιο βόρεια, στους πρόποδες του Monte Pellegrino.
Cappella Palatina
Η Cappella Palatina είναι το βασιλικό παρεκκλήσι μέσα στο Ανάκτορο των Νορμανδών, έδρα των Νορμανδών βασιλέων της Σικελίας και σήμερα της Περιφερειακής Συνέλευσης της Σικελίας. Ο βασιλιάς Ρογήρος Β΄ το έχτισε από το 1132, πάνω σε ένα παλαιότερο παρεκκλήσι που σώζεται ως κρύπτη. Οι κατασκευαστές του ένωσαν τρεις κόσμους: την κάτοψη λατινικής βασιλικής, βυζαντινά χρυσά ψηφιδωτά και μια ζωγραφισμένη ξύλινη οροφή ισλαμικού ύφους.
Το 1143 τα ψηφιδωτά ήταν μόνο εν μέρει έτοιμα· τα υπόλοιπα προστέθηκαν τις επόμενες δεκαετίες. Η ξύλινη οροφή του κεντρικού κλίτους είναι το παλαιότερο σωζόμενο παράδειγμα ξύλινων μουκάρνας, των θόλων σαν κηρήθρα της ισλαμικής αρχιτεκτονικής, καλυμμένων με ζωγραφισμένες σκηνές καθημερινής ζωής. Από το 2015 το παρεκκλήσι ανήκει στο μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO «Αραβονορμανδικό Παλέρμο».
- Ο Χριστός Παντοκράτωρ στον τρούλο, περιτριγυρισμένος από αγγέλους, προφήτες και αγίους.
- Η οροφή με τα μουκάρνας και τα οκτάκτινα αστέρια: πάρτε κιάλια ή χρησιμοποιήστε το ζουμ του κινητού σας για τις μικρές ζωγραφιστές μορφές.
- Το μαρμάρινο δάπεδο και τα κάτω μέρη των τοίχων με γεωμετρικά ένθετα από κόκκινη, πράσινη και λευκή πέτρα.
Santa Maria dell’Ammiraglio (La Martorana)
Η εκκλησία της Παναγίας του Ναυάρχου πήρε το όνομά της από τον Γεώργιο της Αντιόχειας, έναν Σύρο χριστιανό που υπηρέτησε ως ναύαρχος και πρώτος υπουργός του Ρογήρου Β΄. Το ιδρυτικό της έγγραφο, γραμμένο στα ελληνικά και τα αραβικά, χρονολογείται στο 1143, και όταν ο Γεώργιος πέθανε το 1151 ο ναός ήταν έτοιμος· εκείνος και η σύζυγός του τάφηκαν στον νάρθηκα. Η κάτοψη είναι σταυροειδής ελληνικού τύπου, με τρούλο που δείχνει τον Χριστό Παντοκράτορα, κατά τη βυζαντινή παράδοση.
Το λαϊκό της όνομα προέρχεται από ένα μοναστήρι Βενεδικτίνων μοναχών που ίδρυσε δίπλα το 1193-94 η αρχόντισσα Eloisa Martorana· τη δεκαετία του 1430 το μοναστήρι ενώθηκε με την εκκλησία. Οι μοναχές έγιναν γνωστές για το αμυγδαλωτό που έπλαθαν και έβαφαν ώστε να μοιάζει με αληθινά φρούτα, και που τα ζαχαροπλαστεία του Παλέρμο πουλούν ακόμη ως frutta martorana. Σήμερα ο ναός είναι συγκαθεδρικός της ιταλοαλβανικής Επαρχίας της Piana degli Albanesi και τελεί τη βυζαντινή λειτουργία. Είναι μία από τις στάσεις του κυνηγιού θησαυρού μας.
- Δύο ψηφιδωτά της αρχικής πρόσοψης: ο Ρογήρος Β΄ με βυζαντινή ενδυμασία να στέφεται από τον Χριστό και ο Γεώργιος της Αντιόχειας στα πόδια της Παναγίας.
- Το καμπαναριό με τρεις σειρές τόξων, σήμερα η κύρια είσοδος, και ακριβώς δίπλα οι κόκκινοι τρούλοι του San Cataldo στην Piazza Bellini.
Teatro Massimo
Το Teatro Massimo στην Piazza Verdi είναι το μεγαλύτερο θέατρο της Ιταλίας, και όταν άνοιξε ήταν η τρίτη μεγαλύτερη όπερα της Ευρώπης, μετά το Palais Garnier στο Παρίσι και την αυλική όπερα της Βιέννης. Ο θεμέλιος λίθος τέθηκε το 1874, σε σχέδια του Giovanni Battista Filippo Basile. Οι εργασίες σταμάτησαν σχεδόν όλη τη δεκαετία του 1880, ο Basile πέθανε το 1891 και ο γιος του Ernesto ολοκλήρωσε το κτίριο. Εγκαινιάστηκε στις 16 Μαΐου 1897 με τον Φάλσταφ του Βέρντι.
Το 1974 το θέατρο έκλεισε για εργασίες ασφαλείας και έμεινε κλειστό 23 χρόνια, ως την επαναλειτουργία του στις 12 Μαΐου 1997, λίγο πριν από τα εκατό του χρόνια. Οι σινεφίλ γνωρίζουν τη σκάλα του από τις τελικές σκηνές του Νονού ΙΙΙ, που γυρίστηκαν εδώ το 1990. Το θέατρο είναι μία από τις στάσεις του κυνηγιού θησαυρού μας, και οι ξεναγήσεις δείχνουν και την αίθουσα.
- Τα δύο χάλκινα λιοντάρια δεξιά και αριστερά της μεγάλης σκάλας, έργα των γλυπτών Mario Rutelli και Benedetto Civiletti.
- Η κλασική πρόσοψη σαν ναός με τους κίονές της και ο μεγάλος τρούλος πάνω από την αίθουσα.
Περιφερειακό Αρχαιολογικό Μουσείο Salinas
Το κύριο αρχαιολογικό μουσείο της Σικελίας ξεκίνησε το 1814 ως μουσείο του Πανεπιστημίου του Παλέρμο και το 1866 μεταφέρθηκε στο πρώην μοναστήρι των Ορατοριανών στην Olivella, λίγα τετράγωνα από το Teatro Massimo. Φέρει το όνομα του Antonino Salinas, του αρχαιολόγου και νομισματολόγου από το Παλέρμο που το διηύθυνε από το 1873 ως τον θάνατό του το 1914. Μετά από μακρά αποκατάσταση που άρχισε το 2009, ξανάνοιξε σταδιακά από το 2016.
Η συλλογή καλύπτει τη Σικελία από την προϊστορία ως τη ρωμαϊκή εποχή, με ευρήματα από ελληνικές πόλεις όπως ο Σελινούντας και η Ιμέρα. Εδώ βρίσκεται και η Πέτρα του Παλέρμο, θραύσμα πλάκας με τα αρχαιότερα γνωστά βασιλικά χρονικά της αρχαίας Αιγύπτου και το μεγαλύτερο από τα κομμάτια που σώζονται. Το μουσείο είναι μία από τις στάσεις του κυνηγιού θησαυρού μας.
- Οι αρχαϊκές μετόπες από τους ναούς του Σελινούντα, με σκηνές από την ελληνική μυθολογία.
- Η σειρά από υδρορρόες με κεφαλές λιονταριών από έναν ναό της Ιμέρας, εκτεθειμένες στην αυλή του μουσείου.
Κατακόμβες των Καπουτσίνων
Κάτω από το μοναστήρι των Καπουτσίνων, στη δυτική άκρη του κέντρου, απλώνονται μακριοί διάδρομοι γεμάτοι με τους νεκρούς του Παλέρμο. Τον 16ο αιώνα το νεκροταφείο των μοναχών έγινε μικρό και έσκαψαν κρύπτες από κάτω· ο πρώτος μοναχός που τοποθετήθηκε εκεί, ο αδελφός Silvestro από το Gubbio, μπήκε το 1599. Σύντομα και οι εύποροι πολίτες ήθελαν να διατηρηθούν εδώ, ντυμένοι με τα καλύτερά τους ρούχα.
Μια καταγραφή του 2011 μέτρησε περίπου 8.000 σώματα και 1.252 μούμιες, χωρισμένα σε διαδρόμους για άνδρες, γυναίκες, παρθένες, παιδιά, ιερείς, μοναχούς και επαγγελματίες. Η πιο γνωστή είναι η Rosalia Lombardo, ένα κορίτσι σχεδόν δύο ετών που ταρίχευσε ο Alfredo Salafia και που μοιάζει ακόμη να κοιμάται. Οι κατακόμβες έκλεισαν επίσημα για νέες ταφές το 1880, αν και μερικές έγιναν ως το 1939. Είναι τόπος σεβασμού και σιωπής· δεν βρίσκεται στη διαδρομή του κυνηγιού θησαυρού μας.
- Ο διάδρομος των επαγγελματιών, όπου γιατροί, δικηγόροι και καλλιτέχνες αναπαύονται μαζί, κάποιοι ακόμη με τα ρούχα της εποχής τους.
Parco della Favorita
Η Favorita είναι ο μεγαλύτερος χώρος πρασίνου του Παλέρμο, περίπου 400 εκτάρια στους πρόποδες του Monte Pellegrino, στα βορειοδυτικά της πόλης. Τη δημιούργησε το 1799 ο Βουρβόνος βασιλιάς Φερδινάνδος, που είχε καταφύγει από τη Νάπολη στη Σικελία το 1798, ως βασιλικό κτήμα για κυνήγι και καλλιέργειες. Σήμερα είναι δημόσιο πάρκο με μακριές δεντροστοιχίες, και στην άκρη του βρίσκεται το ποδοσφαιρικό γήπεδο Renzo Barbera. Δεν είναι στη διαδρομή του κυνηγιού θησαυρού μας, οπότε προγραμματίστε το ως ξεχωριστή εκδρομή.
- Η Palazzina Cinese, η κατοικία του βασιλιά σε κινεζικό ύφος, και δίπλα το Εθνογραφικό Μουσείο Pitrè για τη σικελική λαϊκή ζωή.
- Η νεοκλασική Κρήνη του Ηρακλή, ένας κίονας με το άγαλμα του ήρωα στην κορυφή.
Πώς να τα δείτε σε μία βόλτα
Ξεκινήστε από το Ανάκτορο των Νορμανδών με την Cappella Palatina και βγείτε από την Porta Nuova αν θέλετε να προσθέσετε τις κατακόμβες των Καπουτσίνων στα δυτικά. Πίσω στο κέντρο, ακολουθήστε τη Via Vittorio Emanuele περνώντας από τον καθεδρικό ως τα Quattro Canti και στρίψτε προς την Piazza Bellini για τη Martorana. Ανεβείτε τη Via Maqueda ως το Teatro Massimo και τελειώστε στο μουσείο Salinas, λίγα τετράγωνα πιο πέρα. Κρατήστε τη Favorita για άλλο πρωί ή απόγευμα, με λεωφορείο ή αυτοκίνητο. Και στις δύο εκκλησίες ώμοι και γόνατα πρέπει να είναι καλυμμένα.
Ανακαλύψτε το Παλέρμο με το World City Trail
Το κυνήγι θησαυρού μας στο Παλέρμο μετατρέπει την παλιά πόλη σε παιχνίδι που παίζετε στο κινητό σας. Η διαδρομή συνδέει 10 στάσεις, από το Ανάκτορο των Νορμανδών ως το Teatro Massimo, και το ανάκτορο, η Santa Maria dell’Ammiraglio, το μουσείο Salinas και το Teatro Massimo είναι όλα στάσεις, μαζί με την Porta Nuova, τον καθεδρικό, την εκκλησία του Gesù, τη Fontana Pretoria, τα Quattro Canti και τον San Domenico. Σε κάθε στάση λύνετε έναν γρίφο και μαθαίνετε μια ιστορία, με τον δικό σας ρυθμό.
Στο Παλέρμο υπάρχει επίσης μια βόλτα χωρίς ξεναγό και ένα υπαίθριο escape game, για όσους προτιμούν διαφορετική μορφή.
Παίξτε το κυνήγι θησαυρού του Παλέρμο →
Κάντε τη βόλτα χωρίς ξεναγό στο Παλέρμο →
Παίξτε το υπαίθριο escape game στο Παλέρμο →
Τα στοιχεία ελέγχθηκαν τον Οκτώβριο του 2026.