Pomnik Parnella to 19-metrowy granitowy obelisk z posągiem z brązu na północnym końcu O’Connell Street w Dublinie. Upamiętnia Charlesa Stewarta Parnella (1846–1891), przywódcę ruchu Home Rule, nazywanego niegdyś „niekoronowanym królem Irlandii”. Posąg jest dziełem urodzonego w Dublinie rzeźbiarza Augustusa Saint-Gaudensa i patrzy wzdłuż ulicy na pomnik Daniela O’Connella na jej drugim końcu. Na stronie południowej widnieją złotymi literami najczęściej cytowane słowa Parnella: „Nikt nie ma prawa wyznaczać granicy marszowi narodu”.
Pomnik Parnella w skrócie
- Gdzie: na okrągłej wysepce na górnym końcu O’Connell Street, gdzie łączy się z Parnell Street i Parnell Square.
- Zbudowany: kamień węgielny położono 8 października 1899 roku; odsłonięty 1 października 1911 roku.
- Autorzy: posąg Augustusa Saint-Gaudensa; obelisk zaprojektował amerykański architekt Henry Bacon.
- Czym jest dziś: chronionym pomnikiem w strefie ochrony O’Connell Street, zamykającym szereg posągów wzdłuż ulicy.
- Ile czasu: 5–10 minut, dłużej, jeśli chcesz przeczytać inskrypcje.
Dwanaście lat budowy pomnika
W latach 80. XIX wieku Parnell stał na czele Irlandzkiej Partii Parlamentarnej i wprowadził Home Rule oraz reformę rolną na agendę Westminsteru. Jego kariera załamała się w 1890 roku, gdy jego długi związek z Katharine O’Shea wyszedł na jaw w procesie rozwodowym i podzielił partię; zmarł w październiku następnego roku. Gdy w 1898 roku zaproponowano postawienie w Dublinie posągu brytyjskiego premiera Williama Gladstone’a, władze miasta postanowiły, że w Dublinie nie stanie żaden pomnik Anglika, dopóki Irlandia nie wzniesie godnego pomnika Parnellowi.
Projektem zajął się John Redmond, następca Parnella na czele partii. Kamień węgielny położono 8 października 1899 roku na górnym końcu Sackville Street, jak wtedy nazywała się O’Connell Street, podczas uroczystości, nad którą ciążył dawny rozłam: wielu członków partii, sędziów i duchownych nie przyszło. Brakowało pieniędzy, więc delegacja z Redmondem i burmistrzem objechała Stany Zjednoczone, zbierając fundusze, i została przyjęta przez prezydenta McKinleya. Posąg wykonał Saint-Gaudens; był to ostatni publiczny pomnik, którego ukończenia doczekał przed śmiercią w 1907 roku. Całość odsłonięto 1 października 1911 roku, dwadzieścia lat po śmierci Parnella.
Na co zwrócić uwagę
- Postawa Parnella: postać z brązu stoi z wyciągniętą ręką, jakby w trakcie przemówienia.
- Złota inskrypcja na stronie południowej: zdanie o marszu narodu z przemówienia, które Parnell wygłosił w Cork w 1885 roku, a pod nim harfa.
- Inskrypcja po irlandzku: „Go soirbhighidh Dia Éire dá clainn”, czyli „Niech Bóg da Irlandii rozkwitnąć dla jej ludu”, w dawnym piśmie gaelickim.
- Prowincje i hrabstwa: litery z brązu na cokole wymieniają cztery prowincje Irlandii, a na płycinach obelisku widnieją nazwy jej hrabstw.
- Szczyt obelisku: trójnóg z brązu z płomieniem, a niżej rzeźbiona girlanda z czaszkami wołów w narożnikach.
Ivy Day
Parnell zmarł 6 października 1891 roku i przez lata jego zwolennicy upamiętniali rocznicę, nosząc gałązkę bluszczu, co nazwano Ivy Day; kamień węgielny położono dwa dni po ósmej rocznicy. James Joyce, którego rodzina popierała Parnella, umieścił w tej dacie akcję jednego z opowiadań w Dublińczykach, „Dzień bluszczu w komitecie”. Sam Parnell spoczywa na cmentarzu Glasnevin, pod prostym granitowym głazem z rodzinnego hrabstwa Wicklow.
Wskazówki na wizytę
- Pomnik stoi na wysepce na środku ruchu: przechodź tylko na światłach i uważaj na autobusy i tramwaje Luas.
- Po widok całości zejdź kawałek O’Connell Street i spójrz na północ: posąg, złote litery i obelisk rysują się na tle Rotundy.
- Strona południowa z inskrypcjami ma najlepsze światło około południa.
W pobliżu
- Garden of Remembrance: ogród pamięci przy Parnell Square, otwarty w 1966 roku, poświęcony wszystkim, którzy zginęli za wolność Irlandii.
- Rotunda Hospital: jeden z najstarszych szpitali położniczych na świecie, tuż za pomnikiem.
- Hugh Lane Gallery: dublińska galeria sztuki nowoczesnej w Charlemont House przy Parnell Square, ze zrekonstruowaną pracownią Francisa Bacona.
- GPO i Spire: kwatera główna powstania wielkanocnego z 1916 roku i stalowa iglica naprzeciwko, kilka minut w dół O’Connell Street.
Odkryj Dublin z World City Trail
Nasza gra miejska w Dublinie zamienia stare miasto w grę na telefonie. Trasa łączy 10 punktów i zajmuje około trzech godzin, w tym około 59 minut marszu. Prowadzi m.in. do zamku dublińskiego, katedry Christ Church i katedry św. Patryka.
Jeśli wolisz inną formę, w Dublinie jest też samodzielny spacer po mieście i plenerowa gra escape.
Zagraj w grę miejską w Dublinie →
Wybierz się na samodzielny spacer po Dublinie →
Zagraj w plenerową grę escape w Dublinie →
Fakty sprawdzone w październiku 2026.