Porta della Pescheria to boczne wejście w północnej ścianie katedry w Modenie, romańskiego Duomo rozpoczętego w 1099 roku. Łatwo przejść obok niej obojętnie, a przecież rzeźbiony łuk nad drzwiami przedstawia króla Artura i jego rycerzy szturmujących zamek. To prawdopodobnie najstarsza monumentalna rzeźba z legendą arturiańską w całej Europie.
Porta della Pescheria w skrócie
- Gdzie: po północnej stronie katedry w Modenie, przy dzwonnicy Ghirlandina, kilka kroków od Piazza Grande.
- Powstała: na początku XII wieku; większość badaczy datuje arturiański łuk na lata ok. 1120–1140.
- Autor: anonimowy rzeźbiarz nazywany „Mistrzem Artura”, z kręgu Wiligelma, twórcy reliefów na fasadzie.
- Czym jest dziś: bocznym wejściem do wciąż czynnej katedry i częścią obiektu z listy UNESCO, który obejmuje też Ghirlandinę i Piazza Grande.
- Ile czasu: 10–15 minut na rzeźby, dłużej, jeśli zwiedzasz też katedrę.
Drzwi od targu rybnego z opowieścią o rycerzach
Katedrę w Modenie zbudowano nad grobem św. Geminiana, patrona miasta, według projektu architekta Lanfranca, a Wiligelm wyrzeźbił sceny biblijne na głównej fasadzie. Północny portal wziął nazwę od targu rybnego (pescheria), który dawniej działał po tej stronie kościoła. Jego dekoracja nie ma jednak nic wspólnego z rybami: rzeźbiarze wypełnili go rycerzami, pracami polowymi i bajkami.
W XX wieku łuk wywołał spór wśród uczonych. Amerykański mediewista Roger Sherman Loomis twierdził, że powstał około 1100 roku, kilkadziesiąt lat przed pierwszymi spisanymi romansami arturiańskimi na kontynencie. Nowsze badania wskazują raczej na lata 1120–1140, co i tak czyni go bardzo wczesnym świadectwem opowieści z Brytanii i Bretanii, przyniesionych zapewne przez bajarzy i pielgrzymów.
Na co zwrócić uwagę
- Archiwolta: pośrodku zamek z dwiema wieżami, a z obu stron nadjeżdżają rycerze z opuszczonymi kopiami.
- Wyryte imiona nad postaciami: „Artus de Bretania” (Artur), „Galvagin” (Gawain), „Che” (Kay) i „Isdernus” (zapewne Yder), a w zamku „Winlogee”.
- Prace miesięcy na wewnętrznych ścianach węgarów: chłopi sieją, żną zboże sierpem i wykonują inne prace rolniczego roku.
- Nadproże, mały bestiariusz: mężczyzna jadący na morskim stworze, lis udający martwego, niesiony przez dwa koguty, i żuraw wyciągający kość z gardła wilka.
- Mały przedsionek przed drzwiami, którego kolumny wspierają się na grzbietach kamiennych lwów.
Kim jest Winlogee?
Postać w zamku zwykle utożsamia się z Ginewrą, królową Artura, a scenę z jej porwaniem i uwolnieniem, jednym z najstarszych epizodów legendy. Imię Winlogee przypomina bretońskie formy jej imienia, co sugeruje, że opowieść dotarła do Modeny ustnie, a nie z księgi. Którą wersję znał rzeźbiarz, wciąż jest przedmiotem sporu, więc każde pojedyncze wyjaśnienie traktuj ostrożnie.
Wskazówki na wizytę
- Przyjdź rano lub późnym popołudniem, gdy boczne światło wydobywa głębię reliefu; w południe łuk często wygląda płasko.
- Weź lornetkę albo użyj zoomu w telefonie: imiona są wyryte drobnym pismem wzdłuż łuku i łatwo je przeoczyć z poziomu ulicy.
- Potem obejdź całą katedrę, by porównać te drzwi z Porta dei Principi od południa i z reliefami Księgi Rodzaju Wiligelma na fasadzie.
- Katedra jest miejscem kultu: mów cicho, jeśli wchodzisz w czasie nabożeństwa.
W pobliżu
- Ghirlandina: pochyła dzwonnica katedry i symbol Modeny, tuż przy północnej ścianie.
- Piazza Grande: główny plac z ratuszem i Preda Ringadora, dawnym kamieniem mówców.
- Mercato Albinelli: kryta hala targowa, kilka minut pieszo, z lokalnymi produktami i szybkim lunchem.
- Palazzo Ducale: barokowy pałac książąt d’Este, dziś akademia wojskowa, przy Piazza Roma, niedaleko na północ od katedry.
Odkryj Modenę z World City Trail
Nasza gra miejska w Modenie zamienia stare miasto w grę na telefonie. Trasa łączy 10 punktów i trwa około 2 godzin, w tym mniej więcej 23 minuty marszu. Porta della Pescheria nie jest jednym z punktów, ale trasa prowadzi m.in. do Giardini Ducali i miejsca upamiętniającego Luciana Pavarottiego. Możesz grać po angielsku, niemiecku, francusku, włosku, hiszpańsku i niderlandzku.
Jeśli wolisz inną formę, w Modenie jest też samodzielny spacer po mieście i plenerowa gra escape.
Zagraj w grę miejską w Modenie →
Wybierz się na samodzielny spacer po Modenie →
Zagraj w plenerową grę escape w Modenie →
Fakty sprawdzone w październiku 2026.