Würzburgiem przez wieki rządzili książęta-biskupi, którzy zostawili po obu stronach starego miasta dwie wielkie fundacje: Juliusspital, szpital działający do dziś, oraz Rezydencję, swój pałac przy ogromnym placu. Ten przewodnik opisuje obie, a także Stary Most na Menie, łączący miasto z rzeką, fontannę Frankonii na Residenzplatz i Ogród Dworski za pałacem. Trzy z tych miejsc to przystanki naszej gry miejskiej.
Juliusspital
Juliusspital to fundacja dobroczynna o długiej nazwie i długiej pamięci. Książę-biskup Julius Echter von Mespelbrunn położył kamień węgielny 12 marca 1576 roku, w 1579 roku podpisał akt fundacyjny, a w 1580 roku szpital przyjął pierwszych 21 chorych. Ponad cztery stulecia później wciąż robi to, czego chciał Echter: fundacja prowadzi dom seniora i oddział opieki paliatywnej oraz jest współwłaścicielem jednego z miejskich szpitali.
Za wiele z tego płaci winem. Juliusspital ma winnice wokół Würzburga i uchodzi za drugą co do wielkości winnicę w Niemczech; jego piwnice leżą pod głównym budynkiem, a winiarnia jest miejscową instytucją. Długa barokowa fasada od strony ogrodu, Fürstenbau, powstała na początku XVIII wieku i po pożarze w 1745 roku została odbudowana z pomocą rad Balthasara Neumanna. Duża część zespołu została zniszczona w nalotach w marcu 1945 roku i potem odbudowana.
- Barokowy ogród za Fürstenbau, jeden z najpiękniejszych we Frankonii.
- Fontanna Czterech Rzek (Vierströmebrunnen) w ogrodzie, ukończona w 1708 roku przez nadwornego rzeźbiarza Jacoba van der Auwerę.
- Rokokowa apteka w Fürstenbau ze sztukaterią Antonia Giuseppe Bossiego; można ją zobaczyć podczas zwiedzania winnicy.
Stary Most na Menie (Alte Mainbrücke)
Stary Most na Menie, zbudowany w latach 1473–1543 w miejsce starszego mostu romańskiego, łączy stare miasto z dawną dzielnicą rybaków na lewym brzegu Menu. Około 1730 roku na jego filarach ustawiono dwanaście posągów świętych, które dziś czuwają nad jednym z najgwarniejszych miejsc spotkań w mieście. Samochody już tędy nie jeżdżą: to most dla pieszych, a w letnie wieczory pełno tu ludzi opartych o balustradę z kieliszkiem frankońskiego wina.
- Widok na twierdzę Marienberg na wzgórzu po drugiej stronie rzeki, winnice pod nią i kościół pielgrzymkowy Käppele.
- Posągi świętych na filarach, wśród nich święty Kilian, misjonarz i patron Würzburga.
Residenzplatz i fontanna Frankonii
Residenzplatz to ogromny plac przed Rezydencją, zaprojektowany tak, by przybywający widzieli pałac w całej jego szerokości. Razem z pałacem i Ogrodem Dworskim należy do obiektu światowego dziedzictwa UNESCO. W zwykłe dni w dużej części służy za parking, przez co łatwo nie docenić jego rozmiarów.
Przed pałacem stoi fontanna Frankonii, odsłonięta 3 czerwca 1894 roku w obecności księcia regenta Luitpolda Bawarskiego, na którego cześć miasto ją zbudowało. Zaprojektował ją architekt Gabriel von Seidl, a brązowe figury wykonał Ferdinand von Miller. Na szczycie stoi Frankonia, alegoria regionu w zbroi, z chorągwią w dłoni; poniżej siedzą trzej słynni Frankończycy.
- Trzy postacie u podstawy: średniowieczny poeta Walther von der Vogelweide, malarz Matthias Grünewald i rzeźbiarz Tilman Riemenschneider.
- Widok na całą fasadę pałacu ze środka placu, klasyczne zdjęcie Würzburga.
Rezydencja w Würzburgu
Budowę Rezydencji rozpoczęto w 1720 roku dla księcia-biskupa Johanna Philippa Franza von Schönborna; stan surowy był gotowy w 1744 roku, a wnętrza powstawały do około 1780 roku. Głównym architektem był Balthasar Neumann. Najsłynniejsze pomieszczenie to klatka schodowa: Neumann przykrył ją jednym sklepieniem bez podpierających kolumn, a w latach 1752–53 wenecki malarz Giovanni Battista Tiepolo z pomocą synów namalował na nim jeden z największych fresków sufitowych na świecie.
Fresk przedstawia cztery znane wówczas kontynenty składające hołd księciu-biskupowi. W marcu 1945 roku brytyjski nalot podpalił pałac i dachy przepadły, ale kamienne sklepienia części środkowej wytrzymały, a fresk ocalał. Odbudowa reszty pałacu trwała do 1987 roku. Od 1981 roku Rezydencja jest na liście światowego dziedzictwa UNESCO.
- Na fresku postacie Ameryki, Afryki, Azji i Europy wzdłuż krawędzi sklepienia; Tiepolo umieścił tam też portrety, w tym samego Neumanna.
- Sala Cesarska (Kaisersaal) z kolejnymi freskami Tiepola.
Ogród Dworski (Hofgarten)
Za Rezydencją Ogród Dworski założono głównie w latach 1759–1770, z barokowymi tarasami przy pałacu i swobodniejszym krajobrazem w stylu angielskim dalej. Wiele jego rzeźb, putta, wazy i dwie duże grupy, Porwanie Europy i Porwanie Prozerpiny, wykonał nadworny rzeźbiarz Johann Peter Wagner. W Ogrodzie Południowym siedząca postać męska z warsztatu Wagnera z lat 70. XVIII wieku przedstawia zapewne Chronosa, boga czasu.
- Tarasy i widok wstecz na ogrodową fasadę pałacu.
Jak zobaczyć je podczas jednego spaceru
Zacznij od Juliusspital i jego ogrodu, potem zejdź nad rzekę i idź brzegiem do Starego Mostu. Z mostu Domstraße prowadzi przez stare miasto w górę do katedry; stamtąd Hofstraße wiedzie prosto na Residenzplatz i do fontanny Frankonii. Zwiedź Rezydencję, a potem obejdź budynek i zakończ spacer w Ogrodzie Dworskim.
Odkryj Würzburg z World City Trail
Nasza gra miejska w Würzburgu zamienia stare miasto w grę na telefonie. Trasa łączy 10 przystanków, zaczyna się przy Juliusspital i kończy na Residenzplatz, a Stary Most na Menie też jest przystankiem. Po drodze prowadzi także do Starego Dźwigu, Fontanny Czterech Rur, ratusza, Marktplatz, Falkenhaus i katedry. Na każdym przystanku rozwiązujesz zagadkę i poznajesz historię, we własnym tempie.
W Würzburgu jest też samodzielny spacer po mieście i plenerowa gra escape, jeśli wolisz inny format.
Zagraj w grę miejską w Würzburgu →
Wybierz się na samodzielny spacer po Würzburgu →
Zagraj w plenerową grę escape w Würzburgu →
Fakty sprawdzone w październiku 2026.