Milaan: de Dom, het Castello Sforzesco en 7 andere plekken

Deze gids beschrijft negen plekken in het centrum van Milaan die op één wandeling achter elkaar liggen, van het Castello Sforzesco in het westen tot de Dom en de Galleria. Daartussen liggen de kerk van het Laatste Avondmaal, een neomiddeleeuwse villa, de basiliek van de beschermheilige van de stad, een monument voor de Eerste Wereldoorlog, een kloosterkerk vol fresco’s en het oude marktplein van de middeleeuwse stad. Alle negen zijn stops van onze schattenjacht in Milaan, en ze staan hier in de volgorde waarin je ze loopt.

Castello Sforzesco

Het kasteel begon als een vesting van de Visconti, vanaf 1358 gebouwd voor Galeazzo II Visconti. Vanaf 1450 bouwde Francesco Sforza, de nieuwe hertog van Milaan, het om tot zijn residentie, en aan het latere hof van de Sforza werkte hier Leonardo da Vinci. De hoge poorttoren aan de stadskant is een reconstructie: de oorspronkelijke toren van Filarete, ontworpen in 1452, werd in 1521 door een explosie verwoest, en architect Luca Beltrami bouwde hem tussen 1900 en 1905 opnieuw op naar tekeningen uit de 16e eeuw, als monument voor koning Umberto I. Nu huisvest het kasteel verschillende stedelijke musea, waaronder een schilderijengalerie, een Egyptische collectie en een museum voor muziekinstrumenten.

• Michelangelo’s laatste beeld, de Pietà Rondanini, dat een eigen museum in het kasteel heeft.
• De Sala delle Asse, waarvan Leonardo rond 1498 het plafond beschilderde met takken en bladeren; de zaal wordt al lang gerestaureerd, dus kijk of hij open is.

Piazza di Santa Maria delle Grazie en het Laatste Avondmaal

Dit rustige plein ligt voor de dominicanenkerk Santa Maria delle Grazie. De kerk werd in 1463 begonnen, met een gotisch schip van Guiniforte Solari. Ludovico Sforza koos haar later als grafkerk van zijn familie en liet het oostelijke deel herbouwen met een grote renaissance-apsis met koepel, die meestal aan Donato Bramante wordt toegeschreven. In de refter van het klooster ernaast schilderde Leonardo da Vinci in de jaren 1490 Het Laatste Avondmaal. Toen een geallieerd bombardement in de nacht van 15 augustus 1943 het klooster trof, werd een groot deel van de refter verwoest, maar de muur met de schildering, beschermd door zandzakken, bleef staan. Wil je het schilderij zien, boek dan ruim van tevoren. De kerk en Het Laatste Avondmaal staan sinds 1980 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

• Het contrast tussen het gotische bakstenen schip en het ronde renaissance-oostdeel met zijn koepel.

Castello Cova

Ondanks de naam is het Castello Cova geen middeleeuws kasteel maar een huis dat tussen 1910 en 1915 werd gebouwd aan de Via Carducci 36. Rosalinda Viviani, de weduwe van Leonardo Cova, liet het ontwerpen door architect Adolfo Coppedè, broer van Gino Coppedè, die in Rome de sprookjesachtige Coppedè-wijk bouwde. Met torens, kantelen en bakstenen muren bootst het een versterkt middeleeuws huis na, een typisch voorbeeld van de eclectische stijl in het Italië van het begin van de 20e eeuw. Je bekijkt het vanaf de straat; het staat vlak bij de Pusterla di Sant’Ambrogio, een oude stadspoort.

Basilica di Sant’Ambrogio

De heilige Ambrosius, bisschop van Milaan en beschermheilige van de stad, stichtte deze basiliek tussen 379 en 386 in een gebied waar martelaren van de Romeinse vervolgingen begraven lagen. Het gebouw dat je nu ziet is grotendeels romaans, uit de 12e eeuw, en je komt binnen via een lang atrium met arcaden. De twee klokkentorens herinneren aan een gemeenschap die in tweeën was gedeeld: de lagere was van de monniken en dateert uit de 9e eeuw, de hogere links werd in 1144 voor de kanunniken gebouwd.

• Het gouden altaar, in de 9e eeuw gemaakt door Volvinius, bedekt met goud en ingelegd met edelstenen.
• De crypte onder het altaar, waar de resten van Ambrosius liggen naast die van de martelaren Gervasius en Protasius.
• De Duivelszuil op het plein ervoor: volgens de legende zijn de twee gaten in het marmer gemaakt door de horens van de duivel.

Tempel van de Overwinning (Tempio della Vittoria)

Achter de apsis van Sant’Ambrogio, aan de Largo Agostino Gemelli, staat het monument voor de Milanezen die in de Eerste Wereldoorlog omkwamen. Giovanni Muzio ontwierp het met Gio Ponti en andere architecten; het werd op 4 november 1928 ingewijd en in 1930 voltooid. Het gebouw van wit marmer is achthoekig, met de acht zijden naar de acht poorten van Milaan gericht, en het staat op de plek van een vroegchristelijke martelarenbegraafplaats. Het ondergrondse gedenkteken, in 1973 uitgebreid, vermeldt in brons zo’n tienduizend namen van gesneuvelden.

• Bij de ingang het bronzen beeld van de heilige Ambrosius die de ondeugden vertrapt, ongeveer vierenhalve meter hoog, van beeldhouwer Adolfo Wildt.

San Maurizio, de kloosterkerk

Aan de Corso Magenta staat een kerk waarvan de muren bedekt zijn met fresco’s uit de 16e eeuw. San Maurizio was de kerk van het Monastero Maggiore, een van de belangrijkste benedictinessenkloosters van Milaan, en werd van 1503 tot 1518 herbouwd. Binnen deelt een muur de kerk in tweeën: de voorste zaal was voor de gelovigen, de achterste voor de nonnen, die de mis door een tralievenster volgden. Bernardino Luini schilderde de fresco’s op de scheidingsmuur en zijn zonen beschilderden de kapellen. In het voormalige klooster zit nu het Archeologisch Museum van de stad, en een vierkante Romeinse toren van het oude circus werd als klokkentoren van de kerk hergebruikt.

• Het orgel uit 1554 van Giovan Giacomo Antegnati in de zaal van de nonnen.

Piazza Mercanti

Op een paar stappen van de Dom was dit besloten plein de zetel van het bestuur van de middeleeuwse stad. Het belangrijkste gebouw is het Palazzo della Ragione, in 1233 gebouwd als stadhuis; een reliëf op de gevel toont Oldrado da Tresseno, de bestuurder die het liet bouwen. Tegenover staat de Loggia degli Osii, in 1316 gebouwd voor Matteo I Visconti, met het balkon vanwaar de overheid het volk toesprak. Het barokke Palazzo delle Scuole Palatine en de gotische Casa Panigarola maken het plein compleet, en in het midden staat een oude put tussen twee zuilen.

• Ook op het Palazzo della Ragione: een klein reliëf van een zeug die half met wol bedekt is, de scrofa semilanuta. Een legende verbindt haar met de naam van de stad, Mediolanum, die ‘half wol’ zou betekenen.

De Dom van Milaan (Duomo di Milano)

De Dom van Milaan werd in 1386 begonnen onder aartsbisschop Antonio da Saluzzo, en het werk duurde eeuwen. Napoleon, die hier tot koning van Italië werd gekroond, liet in 1805 de gevel afmaken, en de laatste bronzen deur werd pas in 1965 ingewijd. De hoogste spits, in 1762 voltooid op 108,5 meter, draagt het beeld van de Madonnina, het symbool van de stad. Je kunt naar de dakterrassen tussen de pinakels en luchtbogen om de beelden van dichtbij te zien. Binnen markeert een meridiaanlijn, vanaf 1786 in de vloer gelegd door astronomen van de sterrenwacht van Brera, het zonnemiddaguur, waarmee vroeger de klokken van de stad werden gelijkgezet.

• Het beeld van de gevilde heilige Bartholomeus van Marco d’Agrate (1562), bij het altaar, met zijn eigen huid over de schouders.
• Een klein rood lichtje hoog boven de apsis, dat de plek aangeeft waar een spijker wordt bewaard die van het kruis van Christus zou komen.

Galleria Vittorio Emanuele II

De overdekte glazen passage tussen de Piazza del Duomo en de Piazza della Scala werd ontworpen door Giuseppe Mengoni en tussen 1865 en 1877 gebouwd. Twee gangen kruisen elkaar in een achthoek onder een glazen koepel. Tot de winkels en cafés behoren café Biffi, opgericht in 1867, en de hoedenwinkel Borsalino, die teruggaat tot 1883.

• De vloermozaïeken met de wapens van Turijn, Florence, Rome en Milaan. Volgens de traditie brengt het geluk om je drie keer met je hiel op de stier van Turijn om te draaien, wat een gat in het mozaïek heeft gesleten; het werd in 2017 en opnieuw in 2026 gerestaureerd.

Zo zie je ze in één wandeling

De volgorde hierboven is de volgorde van de wandeling. Begin bij het Castello Sforzesco en loop naar Santa Maria delle Grazie aan de Corso Magenta. Ga van daar naar de Via Carducci voor het Castello Cova en verder naar Sant’Ambrogio, met de Tempel van de Overwinning vlak achter de apsis. Loop terug naar het noorden, naar de Corso Magenta, voor San Maurizio, dan naar het oosten het centrum in voor de Piazza Mercanti, de Dom en de Galleria, en eindig op de Piazza della Scala, voor het operagebouw.

Ontdek Milaan met World City Trail

Onze schattenjacht in Milaan maakt van het centrum een spel op je telefoon. De route verbindt 10 stops, van het Castello Sforzesco tot de Piazza della Scala, en alle negen plekken uit deze gids zijn stops. Bij elke stop los je een puzzel op en hoor je een verhaal, in je eigen tempo.

In Milaan zijn er ook een zelfgeleide wandeltour en een outdoor escape game, voor wie een ander formaat verkiest.

Speel de schattenjacht in Milaan →

Doe de zelfgeleide wandeltour door Milaan →

Speel de outdoor escape game in Milaan →

Feiten gecontroleerd in oktober 2026.