Ten przewodnik łączy pięć miejsc, które prowadzą ze Starego Miasta do Nowego Miasta, a potem na szczyt Calton Hill: The Hub, katedrę St Giles’, Royal Scottish Academy, pomnik Burnsa i samo Calton Hill. Większość z nich zbudowano lub przebudowano na początku XIX wieku, gdy Edynburg nazywano Atenami Północy, a tę ambicję widać w ich gotyckich iglicach i greckich kolumnach.
The Hub
Ciemny gotycki kościół na szczycie Royal Mile, tuż poniżej esplanady zamkowej, zbudowano w latach 40. XIX wieku jako Victoria Hall, salę obrad Zgromadzenia Ogólnego Kościoła Szkocji. Zaprojektował go James Gillespie Graham wraz z Augustusem Puginem, który w tym samym czasie pracował przy gmachu parlamentu w Londynie. Jego iglica ma 71,7 metra i jest najwyższym punktem w centrum Edynburga. Później budynek służył jako kościół parafialny, a w 1999 roku architekt Benjamin Tindall przebudował go, zostawiając wygląd zewnętrzny niemal bez zmian; królowa otworzyła go jako The Hub, siedzibę Edinburgh International Festival.
- Iglica, widoczna z dużej części miasta i przydatna jako punkt orientacyjny, gdy zgubisz się w zaułkach Starego Miasta.
- Kasa i centrum informacji festiwalu we wnętrzu, pierwszy przystanek po bilety na International Festival w sierpniu.
Katedra St Giles’
High Kirk w Edynburgu przy Royal Mile założono prawdopodobnie w XII wieku, według tradycji w 1124 roku za króla Dawida I. Jej najbardziej znany element, wieżę zwieńczoną koroną, datowano dendrochronologicznie na lata 60. XV wieku. W 1559 roku głosił tu kazania reformator John Knox, którego wybrano na pastora, i St Giles’ stała się ośrodkiem szkockiej reformacji. Ściśle biorąc, katedrą jest tylko z nazwy: biskupów miała jedynie w latach 1633–1638 i 1661–1689, Kościół Szkocji nie ma ich od tamtej pory, ale tytuł pozostał.
Dzisiejsze wnętrze to w dużej mierze efekt restauracji z lat 1872–1883, wspieranej przez Williama Chambersa, który chciał zrobić z kościoła szkockie Westminster Abbey; zmarł trzy dni przed ponownym otwarciem. Z kościołem wiąże się też słynna historia: według tradycji 23 lipca 1637 roku kobieta o imieniu Jenny Geddes rzuciła stołkiem w dziekana, gdy zaczął czytać z nowego modlitewnika, co wywołało zamieszki.
- Wieża z koroną, której ażurowe kamienne łuki tworzą nad Royal Mile kształt korony.
- Thistle Chapel, zaprojektowana przez Roberta Lorimera i dobudowana w latach 1909–1911 jako kaplica Orderu Ostu.
Royal Scottish Academy
U stóp Mound, w miejscu, gdzie dochodzi do Princes Street, stoi budynek przypominający grecką świątynię, zaprojektowany przez Williama Henry’ego Playfaira i zbudowany w latach 1822–1826 jako Royal Institution, a rozbudowany w latach 30. XIX wieku. Od początku XX wieku jest siedzibą Royal Scottish Academy, a dziś służy jako przestrzeń wystawowa dzielona z National Galleries. Podczas remontu zwanego Playfair Project połączono go pod ziemią z sąsiednią Scottish National Gallery, z wejściem od strony Princes Street Gardens.
- Posąg królowej Wiktorii jako Britannii na szczycie północnego portyku, dzieło Johna Steella.
- Żłobkowane kolumny doryckie wokół budynku i pary sfinksów, również autorstwa Steella, na czterech narożnikach.
Pomnik Burnsa
Poniżej Calton Hill, przy Regent Road, mała okrągła świątynia upamiętnia poetę Roberta Burnsa. Zaprojektował ją Thomas Hamilton, który otrzymał zlecenie w 1831 roku, i w dużej mierze powtarza ona pomnik Burnsa, który Hamilton zbudował już wcześniej w Alloway, rodzinnej miejscowości poety, wzorowany na starożytnym pomniku Lizykratesa w Atenach. Zbudowano ją dla marmurowego posągu Burnsa naturalnej wielkości autorstwa Johna Flaxmana, ale posąg przeniesiono w 1889 roku i dziś stoi w Scottish National Portrait Gallery.
- Widok spod pomnika przez dolinę na Stare Miasto, z Canongate i skrajem Holyrood poniżej.
Calton Hill
Calton Hill wznosi się na wschodnim końcu Princes Street i należy do edynburskiego obszaru światowego dziedzictwa. Jego szczyt jest pełen pomników, a najbardziej uderzający jest National Monument, kopia Partenonu ku czci szkockich żołnierzy poległych w wojnach napoleońskich. Budowę zaczęto w 1826 roku i przerwano w 1829 roku, gdy skończyły się pieniądze: rząd kolumn, który stoi dziś, to wszystko, co zbudowano, co przyniosło mu przydomek Edinburgh’s Disgrace, czyli hańba Edynburga.
Obok stoi Nelson Monument, zbudowany w latach 1807–1816 w kształcie odwróconej lunety na pamiątkę zwycięstwa pod Trafalgarem. Na południowo-zachodnim stoku leży Old Calton Burial Ground z grobem filozofa Davida Hume’a i pomnikiem pięciu reformatorów politycznych zesłanych w 1793 roku do Botany Bay w Australii. Co roku 30 kwietnia na wzgórzu odbywa się Beltane Fire Festival.
- Kula czasu na szczycie Nelson Monument, opuszczana o pierwszej jako sygnał czasu dla statków w Leith, zgodnie z One O’Clock Gun wystrzeliwanym z zamku.
- Dugald Stewart Monument, okrągła świątynia Playfaira ukończona w 1831 roku ku pamięci filozofa szkockiego oświecenia, jeden z klasycznych punktów widokowych na miasto.
- Grób Davida Hume’a w Old Calton Burial Ground, na którym wyryto tylko jego nazwisko i lata 1711 i 1776.
Jak zobaczyć je podczas jednego spaceru
Zacznij przy The Hub na szczycie Royal Mile i zejdź do katedry St Giles’. Stamtąd zejdź Mound do Royal Scottish Academy przy Princes Street, a potem idź Princes Street na wschód, obok Scott Monument, do Waterloo Place. Przejdź jeszcze kawałek Regent Road do pomnika Burnsa i na koniec wejdź na Calton Hill, by spojrzeć z góry na wszystko, co zobaczyłeś. Jeśli chcesz zobaczyć więcej Starego Miasta, zrób od St Giles’ wypad na Grassmarket i cmentarz Greyfriars, zanim pójdziesz na Mound.
Odkryj Edynburg z World City Trail
Nasza gra miejska w Edynburgu zamienia miasto w grę na telefonie. Trasa łączy 10 przystanków, od Scott Monument do Calton Hill, a Royal Scottish Academy, The Hub, katedra St Giles’, pomnik Burnsa i Calton Hill są przystankami, podobnie jak esplanada zamkowa, Grassmarket, cmentarz Greyfriars i Canongate. Na każdym przystanku rozwiązujesz zagadkę i poznajesz historię, we własnym tempie.
W Edynburgu jest też samodzielny spacer po mieście i plenerowa gra escape, jeśli wolisz inny format.
Zagraj w grę miejską w Edynburgu →
Wybierz się na samodzielny spacer po Edynburgu →
Zagraj w plenerową grę escape w Edynburgu →
Fakty sprawdzone w październiku 2026.